Branża czeka na linie bezpośrednie. Czy URE przybędą nowe obowiązki?

Obecnie w konsultacjach znajduje się projekt nowelizacji Prawo energetyczne i ustawy o odnawialnych źródłach energii. Celem regulacji jest wdrożenie do polskiego systemu prawa dyrektywy 2019/944 w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej. Nowelizacja dotknie także obszaru linii bezpośrednich i na zmiany z niecierpliwością czeka branża OZE. Na stronach Rządowego Centrum Legislacji pojawiły się uwagi Urzędu Regulacji Energetyki.

Zdjęcie autora: Patrycja Rapacka

Patrycja Rapacka

Analityk i redaktor w GLOBEnergia. Transformacja energetyczna, OZE, offshore wind, atom

Budowa linii bezpośrednich ma przede wszystkim przysłużyć się rozwojowi energetyki rozproszonej oraz stanowić zachętę do inwestowania w nieduże jednostki wytwórcze oparte przede wszystkim na OZE, które będą zasilały lokalnie obiekty. Sam termin “linia bezpośrednia” nie jest niczym nowym, gdyż jest już zawarty w polskich regulacjach. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 11 f) prawa energetycznego “linia bezpośrednia oznacza linię elektroenergetyczną łączącą wydzieloną jednostkę wytwarzania energii elektrycznej bezpośrednio z odbiorcą lub linię elektroenergetyczną łączącą jednostkę wytwarzania energii elektrycznej przedsiębiorstwa energetycznego z instalacjami należącymi do tego przedsiębiorstwa albo instalacjami należącymi do przedsiębiorstw od niego zależnych”. Tłumacząc prawniczy język, linii bezpośredniej umożliwia - jak sama nazwa mówi -  bezpośrednie dostarczanie energii elektrycznej od wytwórcy do odbiorcy, tj. z pominięciem przesyłu wytworzonej energii elektrycznej siecią elektroenergetyczną. W ten sposób inwestor unika formalności i opłat związanych z przyłączeniem instalacji OZE do sieci elektroenergetycznej i ponoszenia opłat związanych z dystrybucją energii do odbiorcy. Koszty budowy linii bezpośredniej spoczywają więc na barkach inwestora. Ten instrument jest kluczowe dla rozwoju sektora kontraktów PPA, czyli długoterminowych umów na zakup energii elektrycznej z OZE.

Propozycje zmian

Co wprowadza nowelizacja? Dyrektywa 2019/944 zobowiązuje m.in. do przyjęcia niezbędnych środków umożliwiających wszystkim wytwórcom i przedsiębiorstwom dostarczającym energię elektryczną na ich terytorium zaopatrywanie linią bezpośrednią ich własnych obiektów i odbiorców, bez poddawania ich nieproporcjonalnym procedurom administracyjnym kosztom.

Jak czytamy w uzasadnieniu, dotychczasowa praktyka działania regulatora rynkowego oraz sądów wskazuje, że przepisy dotyczące linii bezpośredniej w obowiązującym aktualnie brzmieniu nie są wystarczające dla realizacji celów przewidzianych przez dyrektywę 2019/944. Do głównych problemów należy zaliczyć wąską wykładnię linii bezpośredniej jako instalacji pracującej w układzie wyspowym, a także podejście, zgodnie z którym uzyskanie zgody na budowę linii jest możliwe, co do zasady, wyłącznie w sytuacji braku możliwości przyłączenia odbiorcy do sieci elektroenergetycznej. Linia bezpośrednia w ocenie autorów projektu nowelizacji powinna być postrzegana jako lokalny, zrealizowany w ramach prywatnej inicjatywy w związku z brakiem możliwości przyłączenia do sieci, substytut sieci dystrybucyjnej. Niezbędne jest więc wprowadzenie projektowanych zmian mających na celu rozwój rynku w tym obszarze.

Nowe regulacje przewidują, że prezes URE będzie prowadził jawny wykaz linii bezpośrednich. Dzięki temu każdy zainteresowany będzie mógł zapoznać się z dokładną lokalizacją linii, rodzajem jednostki wytwórczej, która będzie dostarczała energię elektryczną oraz z innymi informacjami, obrazując tym samym rozwój tego typu instalacji w Polsce. 

Zostanie także wprowadzona procedura konsultacyjna. Rozwiązanie ma na celu zapewnienie możliwości operatorowi systemu elektroenergetycznego, w obszarze działania którego ma powstać linia bezpośrednia, do zajęcia stanowiska co do wpływu budowy w danej lokalizacji tego typu instalacji na bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej. Będzie to wymagać przede wszystkim zbadania przez operatora czy na odcinku, przez który przebiegać będzie linia bezpośrednia, nie będzie krzyżowała się z trasą przebiegu istniejącej lub planowanej sieci elektroenergetycznej, zapewniając tym samym Prezesowi URE istotne informacje, do których dotychczas nie miał dostępu - czytamy w uzasadnieniu do projektu. Organ regulacyjny, po zapoznaniu się z opinią operatora sieci elektroenergetycznej będzie mógł podjąć decyzję, co do zgody na budowę linii bezpośredniej.

Uwagi URE

Na stronach RCL pojawiły się uwagi prezesa URE dotyczące linii bezpośredniej. W dokumencie z 22 lutego 2022 roku czytamy, że w opinii regulatora zmiana regulacji w zakresie linii bezpośrednich może mieć znaczący wpływ zarówno na bezpieczeństwo krajowego systemu elektroenergetycznego (KSE) jak i na zwiększenie obciążeń związanych z utrzymaniem tego systemu po stronie podmiotów przyłączonych do sieci, w tym w szczególności odbiorców końcowych. Z tego powodu prace nad konkretnym brzmieniem nowych regulacji powinny zostać poprzedzone analizą wpływu projektowanych rozwiązań na działanie i koszty związane z funkcjonowaniem KSE>

Prezes wskazuje, że należy stworzyć przepis merytoryczny dla Prezesa URE do wydania decyzji oraz określić kryteria, jakimi organ ten powinien się kierować przy podejmowaniu decyzji. Jest to szczególnie istotne w przypadku wydawania ewentualnych decyzji negatywnych. W opinii prezesa URE zasadne byłoby rozszerzenie obowiązku wystąpienia do operatora o ocenę wpływu linii bezpośredniej na sieć także w przypadkach wyrażania przez Prezesa URE „zgody na istnienie” lub rozbudowę linii bezpośredniej.

Pojawia się także problem opłat, które zobowiązani byliby ponosić odbiorcy przyłączeni do linii bezpośredniej. URE proponuje obciążenie tych odbiorców opłatami: kogeneracyjną, mocową i OZE oraz stałymi opłatami związanymi z funkcjonowaniem KSE – w wysokości analogicznej do opłat, które ponoszą odbiorcy energii elektrycznej przyłączeni do sieci.

Prezes URe wskazuje, że zmiana regulacji wprowadza nowe zadania dla regulatora. Jest to np. wyrażanie zgody Prezesa URE na istnienie wybudowanej już linii bezpośredniej i na rozbudowę linii bezpośredniej, gromadzenie informacji o zamiarze wybudowania linii bezpośredniej i informacji o zmianie parametrów linii bezpośredniej oraz prowadzenie wykazu linii bezpośrednich – co powinno znaleźć odzwierciedlenie w ocenie skutków regulacji projektu ustawy poprzez przyznanie dodatkowych środków na realizację tych zadań

Źródło: Rządowe Centrum Legislacji

Zobacz również