Według oficjalnych danych, w roku 2016 udział energii z OZE w ciepłownictwie i chłodnictwie wyniósł 14,7%. Odpowiednio duży udział ciepła z OZE jest jednym ze sposobów na osiągniecie przez system ciepłowniczy statusu efektywnego.

Zwiększenie wykorzystania tego typu instalacji do wytwarzania ciepła przyczynia się nie tylko do poprawy jakości powietrza, ale również pozytywnie wpływa na poprawę lokalnego bezpieczeństwa energetycznego (wykorzystanie lokalnie dostępnych zasobów – brak konieczności transportu paliw
z innych obszarów).

Ważnym elementem likwidacji problemu niskiej emisji jest korzystanie z efektywnych energetycznie rozwiązań, co wymaga zastępowania przestarzałych kotłów zasilanych paliwami stałymi w budynkach jednorodzinnych alternatywnymi źródłami ciepła. W miejscach występowania sieci ciepłowniczych należy dążyć do ich rozbudowy i przyłączać kolejnych indywidualnych odbiorców. Przejście sieci ciepłowniczych na alternatywne źródła energii oparte na OZE oraz zmiana struktury zasilania i dystrybucji ciepła będą stanowić dla ciepła systemowego nie lada wyzwanie, dlatego konieczne jest przygotowanie odpowiednich regulacji, które wsparłyby implementację odnawialnych źródeł energii w sektorze ciepłowniczym.

Osobny akt prawny dla ciepła z OZE – obowiązkowy!

Od 2011 roku, czyli od czasu, kiedy został podany do wiadomości publicznej pierwszy projekt Ustawy o OZE, który faktycznie dotyczył tylko wytwarzania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, SPIUG występował z inicjatywą stworzenia osobnego aktu prawnego dotyczącego konieczności wsparcia dla rozwoju wytwarzania ciepła w oparciu o odnawialne źródła energii. Jest to o tyle istotne, że ponad 80% energii zużywanej w gospodarstwach domowych to właśnie ciepło.

Każdy projekt Ustawy o Odnawialnych Źródłach Energii, który był podawany do publicznej wiadomości zdaniem SPIUG i grupy organizacji, które przyłączyły się do inicjatywy, był skierowany przede wszystkim do producentów energii elektrycznej. Zgodnie z założeniami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. działania w tym kierunku powinny obejmować zarówno wytwarzanie energii elektrycznej, jak też ciepła i chłodu. Jest to ważne zagadnienie, skorelowane z zapisami powyższej dyrektywy, gdyż państwa członkowie UE mają obowiązek „zagwarantowania pewności dla inwestorów i zachęcanie do ciągłego rozwijania technologii, które wytwarzają energię ze wszystkich rodzajów źródeł odnawialnych”.

W Polsce 57% energii końcowej stanowią ciepło i chłód. W budownictwie mieszkaniowym ten udział przekracza nawet 85%. Jak wskazują statystyki, obecnie w Polsce jest zainstalowane ponad 7 GW mocy w pompach ciepła, kolektorach słonecznych, kotłach na biomasę i instalacjach geotermalnych. Nieuwzględnienie tej energii znacznie utrudni – a nawet uniemożliwi – osiągnięcie krajowego celu polityki energetycznej w zakresie udziału energii ze źródeł odnawialnych w całkowitym bilansie energetycznym Polski.

Produkcja ciepła odbywa się nie tylko w skojarzeniu z energią elektryczną, ale także w urządzeniach pozyskujących wyłącznie ciepło ze źródeł odnawialnych, które już są zaawansowane technologicznie i których instalacja rozwija się w Polsce już od szeregu lat (a które w przywołanych wszystkich wersjach i nowelizacjach Ustawy o OZE nie zostały odpowiednio potraktowane).

Środowisko związane z branżą instalacyjno-grzewczą oraz rozwojem odnawialnych źródeł energii chce aktywnie i konstruktywnie włączyć się w stworzenie w Polsce – wzorem innych krajów UE – aktu prawnego regulującego i wspierającego rozwój odnawialnych źródeł energii do wytwarzania ciepła i chłodu. Ponieważ od kilku lat funkcjonuje już Ustawa o OZE dla wytwarzania energii elektrycznej, grupa organizacji pozarządowych, zaangażowanych w sprawę rozwoju OZE oraz uznanie ciepła jako ważnego elementu w bilansie energetycznym Kraju, wystąpiła do Ministerstwa Energii z propozycją konsultacji w sprawie rozpoczęcia prac nad nowym aktem prawnym dla wytwarzania ciepła w oparciu o OZE.

Ciepło z OZE – ważne dla wielu branż

Środowisko instalacyjno-grzewcze liczy na współpracę ze sferą rządową, ponieważ ich zdaniem, popartym opinią licznych ekspertów, zapisy zawarte w aktualnej ustawie o OZE nie spełniają oczekiwań wobec możliwości szerokiego rozwoju wytwarzania ciepła z OZE, w szczególności poprzez prosumenckie rozproszone źródła ciepła. Przykładowo, w jednej z wersji ustawy o OZE, ujęto definicję mikroinstalacji zawartej w projekcie Ustawy OZE 6.1:

„mikroinstalacja – instalacja odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 40 kW, przyłączonej do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV lub o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 120 kW”.

Definicja ta była znacząco różna od zapisów w Prawie Energetycznym oraz poprzednich projektach Ustawy o OZE. Określenie „w skojarzeniu” oznacza, że dana instalacja zdolna jest do jednoczesnego wytwarzania energii elektrycznej i energii cieplnej. Z tego względu, w nowym brzmieniu definicji ustawowej mieliśmy do czynienia z dwoma źródłami energii: jednym jest instalacja odnawialnego źródła energii elektrycznej, a drugim instalacja odnawialnego źródła energii elektrycznej i cieplnej (jednocześnie). Oznacza to, że produkcja ciepła z OZE jest możliwa tylko w skojarzeniu z produkcją energii elektrycznej.

Taki zapis spowoduje pominięcie wsparcia w małych i mikroinstalacjach dla urządzeń produkujących ciepło, tj. kotłów na biomasę, pomp ciepła oraz kolektorów słonecznych. Ponadto jest sprzeczny z zapisami Dyrektywy, według której państwa członkowie mają obowiązek „zagwarantowania pewności dla inwestorów i zachęcanie do ciągłego rozwijania technologii, które wytwarzają energię ze wszystkich rodzajów źródeł odnawialnych”.

Dlatego doprowadzenie do powstania dedykowanego aktu prawnego dla ciepła wytwarzanego w oparciu o OZE jest inicjatywą ważną z punktu widzenia strategii energetycznej Państwa.

SPiUG

Stowarzyszenie Producentów i Importerów Urządzeń Grzewczych