Dźwięk jest falą, w której energia jest przenoszona przez zmiany ciśnienia, które mogą być wykryte przez ludzkie ucho. Dźwięki mogą być przyjemne i pożądane, lub niepożądane.
Postrzeganie dźwięku jest kwestią subiektywną, bo każdy ma różne reakcje na głośność, ostrość, tonację i szorstkość. Są jednak dźwięki ogólnie przyjęte jako niepożądane, czy uciążliwe. Te niepożądane, uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia dźwięki nazywa się właśnie hałasem.

Temat hałasu w pompach ciepła jest tematem bardzo gorącym, podnoszonym w dyskusjach i na forach.
Panuje ogólny stereotyp, że pompy ciepła, z uwagi na swoją budowę i na swoją charakterystykę pracy, generują większy hałas niż klasyczne urządzenia grzewcze. Czy aby na pewno? A co powiedzielibyście Państwo, gdyby okazało się, że tak naprawdę dzisiejsze pompy ciepła to są urządzeniami tak wysoko zaawansowanymi technicznie, że potrafią generować hałas mniejszy od tradycyjnego kotła gazowego?

Emisja dźwięku przez pompy ciepła może być powiązana z ich komponentami, jak sprężarka, wentylatory, pompy obiegowe i ich instalacja. W niektórych przypadkach taki dźwięk może stanowić problem dla użytkowników. Właśnie dlatego akustyka staje się coraz większym przedmiotem zainteresowania branży pomp ciepła, a emisja hałasu mocno zależy od rodzaju urządzeń.

Hałas w zależności od typu pompy ciepła

Na rynku najbardziej popularne są dwa typy pomp ciepła – pompy typu powietrze-woda i pompy typu solanka-woda.

Te drugie, czyli pompy typu solanka-woda to są urządzenia, które montowane są w formie monobloków, a więc jednej zwartej obudowy zawierającej kompletny układ chłodniczy i montowane jest wewnątrz budynku. Urządzenia te generują dzisiaj mniej hałasu, od urządzeń, które są wyposażeniem typowego gospodarstwa domowego, jak np. lodówka. Szczególnie modele z falownikiem potrafią podczas pracy generować około 31dB(A) mocy akustycznej (np. Vitocal 333-G typ 331.C06).

Można przypuszczać, że temat hałasu, który jest najbardziej interesujący dla potencjalnych inwestorów, to jest temat hałasu w pompach powietrze-woda. Pompy tego typu to urządzenia najczęściej montowane na zewnątrz budynku. W takiej jednostce zamknięta jest część elementów układu chłodniczego jak sprężarka i wentylator, czyli dwa urządzenia, które są największym źródłem hałasu.

Wentylator przerzuca masy powietrza powodując szum, który jest tak naprawde tym głównym winowajcą całego hałasu. W urządzeniach lepszej klasy sprężarka jest elementem na tyle dobrze zaizolowanym na wibroizolatorach, że nie stanowi o hałasie pracy całego urządzenia.

Co o emisji hałasu mówią rozporządzenia?

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku mówi bardzo wyraźnie o maksymalnych poziomach hałasu na granicy posesji w podziale na różne obszary. Rozporządzenie wyróżnia obszar zabudowy jednorodzinnej i dodatkowo podział na okresu dzienny i nocny. Na granicy posesji, w zabudowie jednorodzinnej maksymalny poziom hałasu w ciągu dnia nie może być wyższy niż 50 dB(A), natomiast w nocy nie wyższy niż 40 dB(A).

Moc akustyczna a ciśnienie akustyczne

Aby zrozumieć wymagania rozporządzenie warto znać podstawowe definicje towarzyszące często tematowi hałasu: moc akustyczna i ciśnienie akustyczne.

  • Moc akustyczna jest to hałas, który jest generowany bezpośrednio w źródle, czyli wewnątrz pompy ciepła. Jest to hałas, który jest mierzony i określany laboratoryjne, podczas badań.
  • Ciśnienie akustyczne jest wartością zmierzoną w pewnej odległości od źródła hałasu. Ciśnienie akustyczne będzie zależeć od warunków, w których jest mierzone czyli jest zależne od wysokości, odległości i otoczenia źródła hałasu.

Szukając najlepszego pod względem akustycznym urządzenia należy dokładnie przejrzeć dane techniczne i odszukać tam parametr mocy akustycznej. Dla pomp ciepła bardzo dobrej klasy wartości mocy akustycznej podczas pracy na mocy maksymalnej nie będą wyższe niż 55 dB(A), podczas gdy przeciętne modele charakteryzować się będą wartościami 65(A) i wyżej.

Warto wiedzieć, że od kilku lat obowiązują etykiety energetyczne, na których producent obowiązkowo wskazuje moc akustyczną – nie jest to jednak wartość maksymalna i niestety o ile łatwo dostępna o tyle nie może być podstawowym źródłem informacji. Zwróćmy także uwagę, że pompy ciepła oferują dzisiaj także tzw. tryb cichy, czy inaczej tryb nocny – jest to programowalny okres w ciągu doby podczas którego urządzenie pracuje ze zredukowaną wydajnością wentylatora co wyraźnie redukuje towarzyszący hałas.

Redakcja GLOBEnergia