Co według Polaków najbardziej wpływa na jakość powietrza?

• Największym winowajcą smogu pozostają stare kotły na węgiel i drewno – wskazuje je 41% badanych.
• Spaliny samochodowe niemal doganiają „kopciuchy” jako źródło zanieczyszczeń powietrza.
• Dotacje są kluczowym impulsem do wymiany ogrzewania i odejścia od węgla.

Rosnąca świadomość ekologiczna sprawia, że coraz więcej Polek i Polaków dostrzega potrzebę transformacji w kierunku czystych technologii grzewczych oraz poprawy jakości powietrza. Jednocześnie społeczeństwo jasno sygnalizuje, że proces ten wymaga realnego wsparcia ze strony państwa. Najsilniejszym impulsem do odejścia od węgla w ogrzewaniu budynków pozostają dotacje na inwestycje domowe.

Co wpływa na jakość powietrza?

Debata na temat smogu stopniowo odchodzi od uproszczonych narracji, które przez lata koncentrowały się niemal wyłącznie na spalaniu odpadów. Badanie opinii publicznej przeprowadzone przez More in Common Polska pokazuje znacznie szerszy obraz problemu i wskazuje konkretne źródła zanieczyszczeń powietrza w najbliższym otoczeniu mieszkańców.

Aż 41% respondentów wskazało spalanie węgla i drewna w przestarzałych urządzeniach grzewczych, tzw. kopciuchach, jako główną przyczynę złej jakości powietrza w swojej okolicy. To najczęściej wybierana odpowiedź w badaniu. Tuż za nią znalazły się spaliny samochodowe, na które wskazało 39% ankietowanych. Spalanie odpadów, choć wciąż istotne, zajęło dopiero trzecie miejsce z wynikiem 30%.

Wyniki te pokazują, że społeczeństwo polskie coraz lepiej identyfikuje realne źródła smogu. Problemem nie pozostają pojedyncze incydenty, lecz systemowe korzystanie z wysokoemisyjnych źródeł ciepła oraz transport oparty na silnikach spalinowych.

Jakie zanieczyszczenia tworzą smog?

Spalanie węgla, drewna i paliw niskiej jakości w starych kotłach prowadzi do emisji szeregu szkodliwych substancji. Najgroźniejsze z nich to pyły zawieszone PM10 i PM2,5, które wnikają głęboko do układu oddechowego i krwionośnego. Odpowiadają one za choroby płuc, serca oraz zwiększone ryzyko nowotworów.

Procesy spalania generują również benzo[a]piren, silnie rakotwórczy związek chemiczny, którego stężenia w wielu polskich miejscowościach regularnie przekraczają normy. Do tego dochodzą tlenki azotu (NO_X), dwutlenek siarki (SO₂) oraz tlenek węgla (CO), które pogarszają jakość powietrza i negatywnie wpływają na zdrowie mieszkańców. Spaliny samochodowe dodatkowo zwiększają emisję tlenków azotu i wtórnego pyłu zawieszonego, szczególnie w centrach miast.

• Zobacz również: Ceny pelletu najwyższe od lat. Czy padł rekord?

Jak Polacy oceniają różne źródła ogrzewania?

Respondenci zostali również zapytani o to, które sposoby ogrzewania mają ich zdaniem najbardziej negatywny wpływ na jakość powietrza. W pytaniu wielokrotnego wyboru 57% badanych wskazało spalanie węgla. Spalanie drewna uzyskało 22% wskazań, natomiast pellet 18%.

Wyniki te pokazują wyraźne rozróżnienie pomiędzy paliwami stałymi. Węgiel pozostaje postrzegany jako najbardziej szkodliwe źródło ciepła, natomiast pellet, mimo że nadal emisyjny, uznawany jest za mniej uciążliwy dla środowiska.

Jaka rola państwa w przechodzeniu na czyste ogrzewanie?

Wymiana źródła ciepła na nowoczesne i mniej emisyjne rozwiązanie wiąże się z dużym wydatkiem. Koszt takiej inwestycji często sięga kilkunastu lub nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Dla wielu gospodarstw domowych stanowi to barierę nie do pokonania bez wsparcia publicznego.

Choć świadomość szkodliwości spalania węgla i drewna systematycznie rośnie, znaczna część społeczeństwa nadal korzysta z przestarzałych urządzeń grzewczych. Główną przyczyną pozostają ograniczenia finansowe. Szacunki wskazują, że w Polsce może funkcjonować ponad 2 miliony starych kotłów, które wymagają pilnej wymiany.

Dane z badania jasno pokazują, że skuteczna walka ze smogiem wymaga nie tylko regulacji i kontroli. Potrzebne są przede wszystkim stabilnych programów wsparcia. To właśnie dotacje i realna pomoc finansowa pozostają kluczowym narzędziem przyspieszającym transformację w kierunku czystego i zdrowego powietrza.

Źródło: zdrowepowietrze.profeina.pl