COP, SCOP i SPF – jak ocenić efektywność pompy ciepła? Od tego zależą koszty ogrzewania
Czy wiesz, jak sprawdzić efektywność pompy ciepła? COP, SCOP i SPF to współczynniki opisujące, jak efektywnie pompa ciepła wykorzystuje energię elektryczną do produkcji ciepła. Każdy z nich odnosi się do innego zakresu pracy urządzenia i systemu grzewczego. Pozwalają one porównać różne urządzenia oraz oszacować przyszłe rachunki za ogrzewanie.
Michał Jakubiec
Spis treści:
1. Efektywność pompy ciepła
2. COP – chwilowa efektywność urządzenia
3. SCOP – sezonowa efektywność pompy ciepła
4. SPF – efektywność całego systemu
5. Źródła
Efektywność pompy ciepła
Efektywność pompy ciepła nie jest stała i zmienia się w zależności od temperatury, sposobu użytkowania oraz warunków klimatycznych. Z tego powodu stosuje się kilka wskaźników, które pozwalają ocenić zarówno chwilową, jak i sezonową pracę urządzenia oraz całej instalacji. Największy wpływ na efektywność ma różnica temperatur między dolnym a górnym źródłem ciepła.
COP – chwilowa efektywność urządzenia
COP pochodzi od angielskiego określenia Coefficient of Performance, czyli współczynnik efektywności. Określa on, jak efektywnie pompa ciepła pracuje w konkretnych, ustalonych warunkach, na przykład przy określonej temperaturze powietrza zewnętrznego i temperaturze wody grzewczej. Wartość COP służy głównie do porównywania urządzeń w warunkach laboratoryjnych i nie odzwierciedla pracy pompy ciepła w całym sezonie grzewczym. Jest to stosunek mocy chwilowej do poboru mocy elektrycznej na potrzeby działania pompy ciepła.
SCOP – sezonowa efektywność pompy ciepła
SCOP to skrót od Seasonal Coefficient of Performance, czyli sezonowy współczynnik efektywności. Pokazuje on średnią efektywność pompy ciepła w trakcie całego sezonu grzewczego, przy zmieniających się temperaturach zewnętrznych. SCOP lepiej oddaje rzeczywiste warunki pracy urządzenia niż COP i jest wykorzystywany między innymi na etykietach energetycznych. Uwzględnia różne strefy klimatyczne (np. chłodną, umiarkowaną i ciepłą w Europie).
SPF – efektywność całego systemu
SPF, czyli Seasonal Performance Factor, odnosi się do efektywności całego systemu grzewczego, a nie tylko samej pompy ciepła. Uwzględnia on dodatkowe zużycie energii przez inne elementy instalacji, takie jak pompy obiegowe czy źródła wspomagające. Dzięki temu SPF najlepiej pokazuje, jak efektywnie działa rzeczywista instalacja w danym budynku. Jest kluczowym wskaźnikiem przy analizie rzeczywistych kosztów ogrzewania.
Źródła
[1] PN-EN 14825 – Klimatyzatory, agregaty chłodnicze i pompy ciepła – Badanie efektywności sezonowej
[2] PN-EN 14511:2018 – Pompy ciepła – warunki badania i COP
[3] PORT PC – wytyczne i raporty branżowe
[4] European Commission – Energy Label and Ecodesign
Michał Jakubiec
Polecane
Ciepła woda bez grzałki nawet przy -10°C. Tak działa pompa ciepła na dwutlenek węgla
Carrier świętuje 30 lat obecności w Polsce
