Czy będzie można kupić pompę ciepła typu split w 2027 roku? Jest jeden warunek

• Od 2027 roku nie będzie można wprowadzać na rynek nowych pomp ciepła typu split o mocy do 12 kW z czynnikiem o GWP powyżej 150. Czy to oznacza koniec sprzedaży popularnych dotąd urządzeń z czynnikiem R32?
• Urządzenia, które zostaną wprowadzone do obrotu przed tą datą, nadal będzie można sprzedawać i instalować. Dzięki temu firmy i użytkownicy zyskają czas na płynne dostosowanie się do nowych regulacji.
• W branży już trwa mobilizacja – producenci przyspieszają prace nad nowymi modelami, a dystrybutorzy przygotowują zapasy. Nadchodzące zmiany wyznaczają nowy kierunek rozwoju rynku pomp ciepła i przyspieszają przejście na technologie o niższym śladzie węglowym.

Od 1 stycznia 2027 roku nie będzie już można wprowadzać na rynek pomp ciepła typu split o mocy do 12 kW, jeżeli zawierają one czynnik chłodniczy o współczynniku GWP równym lub wyższym niż 150. W praktyce oznacza to, że urządzenia z popularnymi dotąd czynnikami o wyższym wpływie na środowisko znikną ze sprzedaży. Chodzi przede wszystkim o czynnik R32. Wyjątek dotyczy tylko sytuacji, gdy z powodów bezpieczeństwa nie da się użyć bardziej ekologicznych substancji – wtedy limit wynosi GWP poniżej 750.

To duża zmiana dla branży grzewczej. Dla użytkowników oznacza to, że w najbliższych latach na rynku pojawi się coraz więcej ekologicznych pomp ciepła. Od razu uspokajamy – wszystkie aktualnie użytkowane pompy ciepła typu split będą mogły być eksploatowane i serwisowane. Pytanie jednak – czy taką pompę będzie można kupić w 2027 roku? 

Wprowadzenie do obrotu – co to znaczy i jaki ma związek z pompami ciepła typu split?

Wszystko – kolokwialnie mówiąc – rozbija się o wprowadzenie urządzeń do obrotu. Zapytaliśmy dwie kancelarie prawne o interpretację przepisów. Zacznijmy więc od wyjaśnienia, czym owe wprowadzenie jest.

“Wprowadzenie do obrotu oznacza zatem pierwsze udostępnienie produktu lub urządzenia na rynku UE (wyprodukowanie go lub import spoza UE), czyli moment, w którym produkt staje się dostępny dla dystrybutorów, instalatorów lub użytkowników końcowych – odpłatnie lub nieodpłatnie” – wyjaśnia Mariusz Mielczarek z kancelarii prawnej KWKR. 

A co z urządzeniami dostępnymi na magazynie? Oto również zapytaliśmy i tutaj kwestia jest nieco bardziej złożona, choć sprowadza się do tej samej kwestii. Czy posiadanie na magazynie urządzeń – w tym wypadku pomp ciepła typu split – jest równoznaczne z wprowadzeniem ich na rynek?

“Kluczowe przy tym jest to, że samo posiadanie urządzenia na magazynie nie stanowi jeszcze wprowadzenia go do obrotu, o ile nie zostało ono udostępnione innemu podmiotowi w UE. Oznacza to, iż import do magazynu producenta nie jest jeszcze wprowadzeniem do obrotu, a jest nim dopiero sprzedaż lub przekazanie urządzenia, np. klientowi końcowemu, instalatorowi, dystrybutorowi, czy hurtownikowi” – precyzuje Mariusz Mielczarek.

W podobnym tonie wypowiada się inna kancelaria. Co to może oznaczać dla rynku pomp ciepła? Możliwa jest sytuacja, że w 2026 roku zostanie wprowadzona większa liczba urządzeń właśnie z powodu takiego, żeby odejście od R32 w pompach ciepła typu split było rozłożone w czasie. 

“Zakaz wprowadzania do obrotu od 2027 roku odnosi się do pierwszego wprowadzenia produktu na rynek UE. Oznacza to, że produkty, które po 1 stycznia 2027 roku nie były jeszcze sprzedane lub przekazane żadnemu odbiorcy w UE (ani nie zostały odprawione celnie), nie mogą już zostać legalnie wprowadzone do obrotu” – komentuje kancelaria Lexperts.

Czy będzie można kupić pompę ciepła typu split w 2027 roku?

Wiemy już, że nowe przepisy Unii Europejskiej dotyczące tzw. F-gazów, czyli fluorowanych gazów cieplarnianych, znacząco zmieniają zasady gry na rynku pomp ciepła i klimatyzacji. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2024/573, od 2027 roku obowiązywać będzie zakaz wprowadzania do obrotu nowych pomp ciepła typu split o mocy poniżej 12 kW, w których zastosowano czynnik chłodniczy o współczynniku GWP wyższym niż 150. Zatem będzie istnieć możliwość zakupu pomp ciepła typu split w 2027 roku.

“Zakaz nie dotyczy dalszej sprzedaży urządzeń, które zostały wprowadzone na rynek przed tą datą – te urządzenia mogą być nadal sprzedawane z istniejących zapasów i instalowane u klientów, ponieważ ich wprowadzenie nastąpiło przed wejściem w życie zakazu” – dodaje kancelaria Lexperts.

Zatem wprowadzenie do obrotu jest kluczowe dla możliwości sprzedaży splitowych pomp ciepła. Potwierdzają to słowa Mariusza Mielczarka, który wspomina o ważnym elemencie.

“Urządzenia już wprowadzone do obrotu przed rozpoczęciem obowiązywania zakazu będą mogły być dalej sprzedawane i instalowane, pod warunkiem że istnieją dowody na ich wcześniejsze legalne wprowadzenie do obrotu. Dlatego też, jeśli urządzenie znajduje się w magazynie i nie zostanie przed datą wejścia w życie zakazu udostępnione innemu podmiotowi, nie będzie uznawane za wprowadzone do obrotu oraz począwszy od dnia rozpoczęcia obowiązywania zakazu jego wprowadzenie nie będzie już możliwe” – tłumaczy Mariusz Mielczarek z kancelarii KWKR.

• Zobacz również: Czy możliwe są zmiany w prawie F-gazowym? Eksperci z branży pomp ciepła nie mają złudzeń

Czy to koniec pomp ciepła typu split?

Podsumowując, od 2027 roku nie znikną całkowicie z rynku pompy ciepła typu split z czynnikiem R32, jednak ich sprzedaż będzie możliwa wyłącznie w przypadku urządzeń, które zostały wprowadzone do obrotu przed tą datą. W praktyce oznacza to, że 2026 rok będzie ostatnim, w którym będzie można legalnie wprowadzić do obrotu pompę ciepła typu split. 

Warto zaznaczyć, że już teraz rynek stopniowo przechodzi na rozwiązania o niższym wpływie na środowisko. Zatem czeka nas przyszłość z pompami ciepła typu monoblok lub z pompami ciepła typu split z nowym i ekologicznym czynnikiem chłodniczym. Jak myślicie – która z tych opcji jest bardziej prawdopodobna? Podzielcie się swoją opinią w komentarzu.

Opracowanie własne.