System opustu

System opustu to mechanizm bezgotówkowego rozliczenia energii elektrycznej pobranej przez prosumenta oraz wyprodukowanej w mikroinstalacji. Wsparcia dla właścicieli mikroinstalacji obowiązuje od 1 lipca 2016 r. Ustawa o OZE wskazuje, że nadwyżka energii wyprodukowanej przez prosumenta może być “magazynowana” w sieci elektroenergetycznej. Po roku sprzedawca energii musi dokonać rozliczenia energii wprowadzonej do sieci oraz pobranej. Dla instalacji o mocy do 10 kWp za 1 kWh oddaną do sieci prosument może odebrać 0,8 kWh, powyżej tej wartości obowiązuje współczynnik 0,7.

Propozycja EY

Przypomnijmy, że w 2019 r. firma konsultingowa EY opracowała na zlecenie byłego Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii raport na temat zmian prawnych mających wspierać rozwój energetyki prosumenckiej. Główną rekomendacją była możliwość korzystania z systemu przez wszystkie podmioty przyłączone do sieci niskiego napięcia (< 1 kV), również działające grupowo, tzw. wirtualni prosumenci (prosumenci zbiorowi).

Koncepcja prosumenta grupowego ma umożliwić rozwój modelu prosumenckiego podmiotom, które nie mają dostępu do wystarczającej powierzchni w celu budowy własnego źródła OZE przede wszystkim: spółdzielniom i wspólnotom mieszkaniowym, biurowcom, osiedlom segmentów czy grupom podmiotów, z których jeden posiada dużą dostępną powierzchnię i jest w stanie się nią „podzielić” z sąsiadami. W raporcie przedstawiono model wspólnego rozliczanie energii wyprodukowanej przez grupę co najmniej 2 prosumentów), mającą jedną instalację OZE. Umowa między prosumencka regulowałaby  działanie wirtualnego prosumenta. Wielkość instalacji ograniczona do mikro i małych instalacji (moc pojedynczego podmiotu do 50 kW, maksymalna łączna moc do 500 kW.

Zaproponowano model rozliczeń oparty na trzech fundamentach:

– system opustów prosumenckich 1:1 (możliwość pobrania z sieci takiej samej ilości energii, jaką się do  sieci oddało).

– nowy mechanizm rozliczania opłaty dystrybucyjnej.

– możliwość wyboru z dwóch opcji sposobu rozliczenia prosumenta w zależności od wykorzystania energii (albo umowa kompleksowa albo rozdzielana).

Ponadto zaproponowano zniesienie ograniczenia okresu wsparcia do 30 czerwca 2039 r. oraz wydłużenie jego ram czasowych dla indywidualnej instalacji do okresu 25 lat.

Energetyka rozproszona wyzwaniem dla OSD

System jak na razie rozwiązuje kosztowny problem magazynowania nadprodukcji energii elektrycznej przez prosumentów, ale pojawiają się coraz częściej głosy, że należy przyspieszyć rozwój przydomowych magazynów energii, które odciążyłyby pracę sieci elektroenergetycznej. Przykładowo Tauron Polska Energia (przyłączył w sumie 145 tys. mikroinstalacji OZE do swojej sieci dystrybucyjnej) wskazuje, że system elektroenergetyczny nie powinien odgrywać roli wirtualnego magazynu energii, jak to funkcjonuje obecnie. Zdaniem Ignacoka możliwość magazynowania energii przez prosumentów ustabilizowałaby pracę sieci elektroenergetycznej.
– Obecnie odwrócenie przepływów w sieci dystrybucyjnej, a więc wprowadzanie do sieci energii zamiast jej odbierania, skutkuje w niektórych przypadkach problemami napięciowymi, czyli brakiem możliwości wyprowadzenia mocy z części mikroinstalacji – tłumaczy spółka.

MRPiT pracuje nad zmianą systemu prosumenckiego

Wystosowaliśmy pytania do Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie potencjalnych zmian. Resort odpowiedział, że pracuje obecnie nad zmianami systemu prosumenckiego.

– Głównym założeniem zmian jest poszerzenie obecnego systemu prosumpcji o mieszkańców budynków wielolokalowych. Jednocześnie podkreślenia wymaga fakt, że takie zmiany najprawdopodobniej będą wymagać zmian w systemie opustów. Niemniej jednak ze względu na toczące się prace na tę chwilę jest zbyt wcześnie, aby mówić o szczegółach – informuje MRPiT.

Biuro komunikacje dodało, że w najbliższych tygodniach resort planuje skierować ww. projekt do konsultacji publicznych, aby wszyscy uczestnicy rynku mieli możliwość wypowiedzenia się na temat proponowanych przez nas zmian.

Resort zakłada, że proponowane przez nas zmiany zostaną wprowadzone do końca II kwartału 2021 r. O planach wprowadzenia instrumentu prosumenta zbiorowego informowaliśmy niedawno na GLOBEnergia.pl.

MRPiT dodaje, że jest świadome skali wyzwań, które stoją przed energetyką, tak konwencjonalną, jak i rozproszoną, w najbliższych latach. Planowane zmiany wynikają m.in. z tego, że w obecnym modelu prosumpcji energii odnawialnej nie obserwuje się prosumentów energii odnawialnej wśród mieszkańców budynków wielolokalowych. Dodatkowo zmiany wynikają też z konieczności implementacji zapisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych.

Mikroinstalcje dominują w polskiej fotowoltaice

Według informacji PTPiREE na koniec 2020 r. funkcjonowało w Polsce ok. 457 443 mikroinstalacji, co stanowi wzrost o 28,1 proc.  względem końca III kwartału 2020 r. oraz aż o 196,2 proc. więcej względem końca 2019 r. o łącznej mocy ok. 3 006 MW (dane PTPiREE), o czym informuje MRPiT.

Według najnowszych danych opublikowanych przez Agencję Rynku Energii, łączna moc zainstalowana w odnawialnych źródłach energii wyniosła 12 490 MW. W fotowoltaice zainstalowano w sumie 3 960 MW. Jest to drugie źródło energii, zaraz po energetyce wiatrowej, dominujące w zasobach OZE w Polsce.

Redakcja GLOBEnergia