Czy ceny modułów i surowców do ich produkcji pokrzyżują ambicje strategii REPowerEU

Celem strategii REPowerEU jest jak najszybsze uniezależnienie się państw Unii Europejskiej od rosyjskich surowców energetycznych. Komisja Europejska (KE) chce osiągnąć te cele m.in. poprzez dynamiczny rozwój fotowoltaiki i rynku pomp ciepła. Po ogłoszeniu ambitnych założeń strategii, pojawiły się pytania, czy zdolności produkcyjne w sektorze fotowoltaiki są na tyle duże, by sprostać temu wyzwaniu. Według analityków Wood Mackenzie realizację strategii REPowerEU mogą zostać pokrzyżowane przez rosnące koszty. Z czym może wiązać się budowa własnego łańcucha dostaw w Unii Europejskiej?

Zdjęcie autora: Jakub Król

Jakub Król

Redaktor GLOBENERGIA

Ambitne założenia REPowerEU dla fotowoltaiki

Komisja Europejska (KE) przykłada szczególną uwagę do unijnego sektora fotowoltaicznego. REPowerEU, a konkretnie specjalny program EU Solar Strategy zakłada podwojenie mocy całkowitej zainstalowanej w fotowoltaice w UE do roku 2025 r. Oznaczałoby to osiągnięcie poziomu 320 GW mocy w 2025 roku  w tej technologii w porównaniu do 136 GW mocy na koniec 2020 r. Z kolei na koniec obecnej dekady miałoby to już być aż 600 GW. Takie ambitne cele oznaczałyby tempo przyłączania nowych mocy wynoszące średnio 45 GW rocznie do końca dekady. Kolejnym kluczowym programem w realizacji celów REPowerEU ma być program poświęcony dachowej fotowoltaice, czyli European Solar Rooftops Initiative. Inicjatywa ma polegać na wprowadzaniu stopniowego obowiązku montażu dachowych instalacji fotowoltaicznych. W pierwszej kolejności (od 2026 roku) KE chce wprowadzić obowiązek instalacji fotowoltaiki na wszystkich obiektach publicznych i komercyjnych o powierzchni użytkowej ponad 250 m2. Od 2027 roku obowiązek ten miałby objąć również istniejące budynki publiczne i komercyjne o powierzchni użytkowej ponad 250 m2. Natomiast od 2029 roku fotowoltaika miałaby być obligatoryjna już na wszystkich nowych domach.

Wyzwania logistyczne i rosnące ceny modułów

Wood Mackenzie (WoodMac) to globalna firma badawcza i konsultingowa. Zdaniem badaczy, aby osiągnąć cele określone w ramach REPowerEU, Europa potrzebuje zwiększenia swoich zdolności produkcyjnych na wszystkich etapach łańcucha dostaw. Analitycy twierdzą, że unijna strategia REPowerEU może zostać pokrzyżowana przez wyższe koszty materiałów i modułów. Ich zdaniem, wkład sektora fotowoltaiki w uniezależnienie się do rosyjskich surowców może być zagrożony z powodu wysokich kosztów surowców, wyzwań logistycznych i rosnących cen modułów.

Popandemiczene ożywienie w sektorze PV

Według starszego analityka Theo Theodorou (Wood Mackenzie), szybkie ożywienie popytu na instalacje fotowoltaiczne, które nastąpiło w ubiegłym roku po pandemii oraz rosnące koszty transportu morskiego, a także wysokie ceny surowców fotowoltaicznych podniosły koszty modułów o ponad 20 proc. Ale to nie koniec, wzrosły również ceny kluczowych surowców do produkcji modułów fotowoltaicznych, takich jak polikrzem, srebro, aluminium, miedź i stal. Co więcej, ceny tych surowców osiągnęły najwyższy poziom od wielu lat. 

Europejski łańcuch dostaw

Według WoodMac, cena polikrzemu w ciągu ostatnich 18 miesięcy potroiła się z powodu ograniczeń COVID-19 i kryzysu energetycznego w Chinach, który opóźnił zwiększenie mocy produkcyjnych. Ze względu na to opóźnienie, nowe moce produkcyjne polikrzemu zrównoważą rynek i obniżą koszty, ale najwcześniej w przyszłym roku. 

”Europa musi (...) działać szybko, aby rozwinąć lokalny łańcuch dostaw energii słonecznej, aby osiągnąć swoje cele” - twierdzi Theo Theodorou, analityk w Wood Mackenzie.

Analityk dodał również, że kolejne sankcje wobec Rosji jeszcze bardziej pogorszą sytuację. Theodorou zasugerował, że jednym z kluczowych sposobów na osiągnięcia celów określonych w ramach REPowerEU może być opracowanie europejskiego systemu produkcyjnego opartego na europejskim łańcuchu dostaw. Analitycy WoodMac zauważyli, że główny europejski producent polikrzemu (Wacker Chemie), większość swojej produkcji kieruje do Chin, ze względu na to, że w Europie brakuje zdolności produkcyjnych do przekształcenia polikrzemu w moduły. Analitycy wskazują, że aby Europa była w stanie sama skonsumować swoją obecną produkcję polikrzemu, musiałaby zwiększyć produkcję wafli fotowoltaicznych aż dziesięciokrotnie, a wytwarzanie wytwarzanie ogniw i modułów odpowiednio 21-krotnie i 3-krotnie.

Głos producentów modułów

Wiodący producenci fotowoltaiki wezwali rządy europejskie do wprowadzenia ulg podatkowych i innych zachęt finansowych w celu stymulowania produkcji fotowoltaicznej w Europie. Ułatwień dla firm produkujących moduły PV domagały się również organizacje branżowe jeszcze przed ogłoszeniem strategii REPowerEU.

Problem nie dotyczy jedynie krzemu

Problem stanowi również cena szkła fotowoltaicznego, czyli jednego z głównych materiałów używanych w produkcji modułów. Jak zaznaczają analitycy WoodMac, problemu wysokich cen szkła nie będzie dało się rozwiązać w krótkim czasie.

Źródło: www.pv-tech.org.

Zobacz również