Czy grozi Ci zwrot środków z mrożenia cen energii? Oto co musi zrobić przedsiębiorca, aby tego uniknąć

• Przedsiębiorcy, którzy skorzystali z mrożenia cen energii w drugiej połowie 2024 roku, otrzymują wezwania do złożenia deklaracji o pomocy de minimis. Termin mija 28 lutego, a brak zgłoszenia może skutkować koniecznością zwrotu środków.
• Pomoc de minimis jest limitowana do 300 tys. euro w ciągu trzech lat, a przekroczenie tego progu oznacza obowiązek zwrotu nadwyżki. Deklaracja pozwala operatorowi zweryfikować, czy firma nie otrzymała nadmiernego wsparcia.
• Brak deklaracji oznacza korektę rachunków za prąd, co dla przedsiębiorców może oznaczać konieczność dopłaty różnicy między ceną rynkową a ceną maksymalną wynikającą z ustawy.
• Pewnym uspokojeniem może być fakt, że właśnie trwa procedowanie przez Senat nowelizacji ustawy o rynku mocy, która ma wydłużyć termin na złożenie oświadczenia do 30 czerwca 2025 roku.

Tajemnicze maile od operatorów. O co chodzi?

Jak poinformował nas jeden z czytelników, który prowadził firmę, w ostatnim czasie trafił do niego mail od dystrybutora energii. Jak wynika z uzyskanych przez naszą redakcję informacji podobne wiadomości trafiały również do innych właścicieli firm. W mailu dystrybutor prosi o złożenie deklaracji dotyczącej pomocy de minimis, informację można podać przez formularz internetowy, a następnie podpisać dzięki profilowi zaufanemu, kwalifikowanemu podpisowi elektronicznemu lub podpisowi osobistemu w formie certyfikatu z e-Dowodu. W przypadku braku możliwości elektronicznego podpisania deklaracji, należy wypełnioną informację o pomocy wydrukować po uzupełnieniu formularza, podpisać własnoręcznie i przekazać niezwłocznie dystrybutorowi. Przekazany nam przez czytelnika mail wyznaczał datę przekazanie tej deklaracji na 28 lutego, a więc już jutro.

W wiadomości mowa również o mrożeniu cen energii w okresie od 1 lipca do 31 grudnia ubiegłego roku, oraz o tym, że stanowiło ono “pomoc publiczną lub pomoc de minimis zgodnie z ustawą”. Ze względu na złożony oficjalny język przeciętny odbiorca może mieć problem z rozeznaniem, dlaczego otrzymał taką wiadomość, co oznacza konieczność złożenia deklaracji i z czym może się brak jej dostarczenia w terminie.

Czym jest pomoc de minimis i jak wiąże się z maksymalnymi cenami prądu?

Aby rozwiać wątpliwości dotyczące tajemniczych maili od dystrybutorów postanowiliśmy poprosić o komentarz w tej sprawie Jakuba Plebańskiego, starszego prawnika z kancelarii Rödl & Partner. W ten sposób tłumaczy on pojęcie pomocy de minimis:

- To jest pomoc, która jest udzielana przez podmioty publiczne przedsiębiorcom. Podlega ona limitowaniu – nie może być tak, że przedsiębiorca dostanie jakiś nielimitowany zakres pomocy publicznej – mówi Plebański, podkreślając jednocześnie, że limit pomocy de minimis wynosi 300 tysięcy euro przez trzy lata kalendarzowe.

Jak wynika z przytaczanego już wcześniej przez nas fragmentu maila od dystrybutora, mechanizm mrożenia cen energii dla odbiorców będących przedsiębiorcami stanowił właśnie pomoc de minimis. Właściciele firm nie otrzymywali tych kwot bezpośrednio do swojej kieszeni, jednak były one przekazywane spółkom sprzedającym energię, które w zamian za to odliczały odpowiednią sumę od rachunków za prąd.

- Ustalenie ceny maksymalnej energii na drugie półrocze 2024 stanowiło pomoc de minimis – przyznaje Jakub Plebański. – Przedsiębiorca był rozliczany przez operatora według ceny maksymalnej, natomiast państwo na końcu dopłacało operatorom za utrzymywanie tej stawki.

Co grozi za niezłożenie deklaracji operatorowi? Niektórzy przedsiębiorcy mogą sporo stracić

W deklaracji składanej przez przedsiębiorcę operatorowi, musi on podać, jaką inną pomoc de minimis otrzymał od państwa. “Chodzi o to, czy przedsiębiorca nie wykroczył poza progi pomocy de minimis, czyli czy nie doszło do tak zwanego nadwsparcia” – tłumaczy nam Plebański. Jeżeli dopłaty pozwalające utrzymać dla danej firmy ceny maksymalne prądu w drugiej połowie ubiegłego roku sprawiły, że próg 300 tys. euro w ciągu trzech lat kalendarzowych został przekroczony, przedsiębiorca będzie zmuszony do zwrotu nadwyżki stanowiącej nadwsparcie.

Jakub Plebański zaznacza, że złożenie formularza ma również pomóc operatorowi zweryfikować, czy dany podmiot kwalifikuje się jako taki, który mógł otrzymać pomoc w związku z mechanizmem mrożenia cen energii w wyżej wspomnianym okresie. Tego typu wsparcie nie było bowiem przeznaczone dla firm, które w świetle prawa można zaliczyć do dużych przedsiębiorstw.

Co grozi osobie, która nie złoży deklaracji o pomocy de minimis do operatora w terminie? Zarówno komunikat mailowy, jak i nasz ekspert są w tej kwestii zgodni:

- Jeżeli nie dostarczą Państwo Informacji o pomocy do 28.02.2025 r., skorygujemy Państwa rozliczenia od 1.07 do 31.12.2024 r. – uwzględnimy w nich ceny za sprzedaż energii elektrycznej, które wynikają z umowy – czytamy w wiadomości mailowe od operatora przekazanej nam przez jednego z czytelników.

- Jeżeli przedsiębiorca nie złoży tej deklaracji to co do zasady niezależnie od tego czy przedsiębiorca jest odbiorcą uprawnionym czy nie jest odbiorcą uprawnionym sam brak złożenia w terminie tejże deklaracji powodować będzie konieczność zwrotu przez przedsiębiorcę różnicy pomiędzy ceną wynikającą z umowy o sprzedaży energii a ceną maksymalną wynikającą z ustawy o ośrodkach nadzwyczajnych – mówi Jakub Plebański.

Termin złożenia deklaracji w sprawie pomocy de minimis do operatora mija już jutro (28 lutego). Jeżeli jesteś przedsiębiorcą, który w okresie drugiej połowy ubiegłego roku kwalifikował się do wsparcia w postaci maksymalnych cen energii, polecamy jak najszybsze dostarczenie dokumentów operatorowi. W przeciwnym wypadku konieczny będzie zwrot zaoszczędzonych na niższych rachunkach za prąd środków.

Jednocześnie, zwracamy uwagę, że obecnie w Senacie procedowana jest nowelizacja ustawy o rynku mocy, która w swojej obecnej treści wydłużać będzie termin na złożenie przedmiotowych oświadczeń do 30 czerwca 2025 r.