Czy magazyny energii mogą chronić przed blackoutem? [VIDEO] 

Co w najnowszym odcinku Energetycznego Talk Show?

W tym odcinku zastanawiamy się, czy odnawialne źródła energii są w stanie stworzyć kompletny system elektroenergetyczny i czy Polska faktycznie zmierza w stronę miksu bez węgla i gazu. Rozkładamy na czynniki pierwsze pytanie, które coraz częściej pojawia się w debacie publicznej: czy prąd w gniazdku bez paliw kopalnych za 10 lat to realny scenariusz, czy raczej ambitna wizja na papierze.

Rozmawiamy o ostatnio opublikowanej strategii Polskich Sieci Elektroenergetycznych. Zgodnie z planami PSE w latach 2026–2040 czeka nas nie tylko rozwój infrastruktury, ale przede wszystkim zmiana sposobu bilansowania i stabilizacji sieci. Kluczową rolę mają odegrać magazyny energii. Ten wątek poruszamy głębiej w trakcie odcinka.

Co więcej w kolejnych latach to rola prosumentów ma być ważniejsza dla systemu. Z biernych odbiorców energii staną się oni aktywnymi uczestnikami systemu. W odcinku nie uciekamy też od tematów trudnych, takich jak blackouty, inercja systemu czy grid forming.

Nowa strategia PSE. Energetyka bez węgla i gazu?

Nowa strategia PSE na lata 2026–2040, która zakłada bardzo wysoki udział OZE w krajowym miksie energetycznym. Według planów PSE już w perspektywie dekady odnawialne źródła mają produkować średnio około 60% energii elektrycznej, a w niektórych momentach nawet zbliżać się do 100%.

Kluczową rolę w stabilizacji systemu mają odegrać magazyny energii, których moc do 2040 roku ma sięgnąć około 24 GW, głównie w postaci bateryjnych systemów BESS. Źródła konwencjonalne nie znikną, ale ich rola ma się zmienić z „kręgosłupa systemu” na zaplecze bilansujące. Strategia PSE zakłada także rozwój rynku elastyczności, usług systemowych oraz technologii grid forming, bez których bezemisyjny system elektroenergetyczny po prostu nie zadziała.

• Więcej na ten temat znajdziecie tu: Polska energetyka praktycznie bez gazu i węgla? Ponad 60% OZE w strategii PSE

Blackout bez sensacji, czyli jak naprawdę gaśnie światło

Jednym z tematów programu są blackouty, które z egzotycznego pojęcia coraz częściej stają się realnym doświadczeniem mieszkańców dużych miast. Wyjaśniamy, skąd biorą się rozległe awarie systemu elektroenergetycznego i dlaczego ich usunięcie nie polega na prostym „włączeniu przełącznika”. Przywrócenie pracy systemu po dużej awarii może trwać wiele godzin, a czasem nawet kilkanaście, ponieważ sieć musi być odbudowywana etapami i w ściśle kontrolowany sposób.

Tłumaczymy też, dlaczego nowoczesny system oparty w dużej mierze na OZE jest znacznie bardziej wymagający w zarządzaniu niż klasyczny model oparty na dużych elektrowniach konwencjonalnych. Tu pojawia się pojęcie inercji, grid formingu i obrazowy przykład helikoptera, który pomaga zrozumieć, dlaczego postawienie systemu po blackoucie to wymagająca sztuka.

Na ten temat trzeba rozmawiać, bo blackouty zdarzają się coraz częściej, również w Europie. W listopadzie to Paryż doświadczył nagłej awarii systemu elektroenergetycznego. Zaś ostatnia awaria miała miejsce w San Francisco, gdzie nawet 130 tysięcy odbiorców energii pozostało bez prądu na kilka godzin. 

Z kolei na Kubie blackouty przestały być incydentem, a stały się codziennością, która wywołała falę masowych protestów. Wielogodzinne, a momentami nawet kilkunastogodzinne przerwy w dostawach prądu sparaliżowały życie mieszkańców i doprowadziły do demonstracji.