Czy ministerstwa są zgodne w kwestii dekarbonizacji gospodarki? Ministerstwo Klimatu odpowiada

Obserwując działania rządu można odnieść wrażenie, że w rządzie brakuje spójnego stanowiska w sprawie dekarbonizacji gospodarki. Z jednej strony widzimy wiceministra Klimatu i Środowiska, Ireneusza Zyskę, który 11 marca 2022 roku na spotkaniu z przedstawicielami samorządów zachęcał do odchodzenia od węgla przez przygotowywanie programów ochrony powietrza oraz zadeklarował również pomoc rządu w realizacji uchwał antysmogowych. Z drugiej strony do kwestii dekarbonizacji inaczej podchodzą m.in. radni sejmików wojewódzkich z PiS, ale także Ministerstwo Aktywów Państwowych, które w korekcie “Programu dla sektora węgla kamiennego w Polsce” zakłada się m.in. nawet 56 proc. udział węgla kamiennego w produkcji energii elektrycznej w 2030 r. Jakie jest stanowisko polskiego rządu w kwestii dekarbonizacji? Jaka część energii elektrycznej produkowanej Polsce w 2030 roku będzie pochodziła z węgla?

Zdjęcie autora: Jakub Król

Jakub Król

Redaktor GLOBENERGIA

Program dla sektora węgla kamiennego w Polsce

23 stycznia 2018 r. Rada Ministrów przyjęła Program dla sektora Górnictwa węgla kamiennego w Polsce. Celem tego projektu jest sprawiedliwa transformacja sektora górnictwa węgla kamiennego z założeniem stopniowej likwidacji branży wydobywczej węgla energetycznego w oparciu o mechanizmy wsparcia publicznego. W dokumencie znajduje się m.in. prognoza zapotrzebowania na węgiel kamienny. Zakłada ona relatywnie nieduży spadek udziału węgla kamiennego w produkcji energii elektrycznej w 2030 r. z obecnych 70 proc. do 56 proc. w 2030 roku. Jednocześnie według Ministerstwa Aktywów Państwowych udział energii z OZE w miksie energetycznym w 2030 roku ma stanowić co najmniej 23 proc. Oznaczałoby to wzrost o zaledwie 6 proc. w porównaniu z rokiem 2021.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska odpowiada

Stanowiskiem rządu w kwestii dekarbonizacji polskiej gospodarki zainteresował się Poseł Stefan Krajewski. Poseł Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska zapytał w swojej interpelacji, jakie jest oficjalne stanowisko MKiŚ w kwestii dekarbonizacji i czy pokrywa się ono ze stanowiskiem pozostałych ministerstw mających wpływ na strategię energetyczną. W odpowiedzi na interpelację Posła Krajewskiego, Minister Klimatu i Środowiska Anna Moskwa poinformowała, że szef resortu Klimatu i Środowiska jako członek Rady Ministrów prezentuje stanowisko Rządu RP uzgodnione międzyresortowo z przedstawicielami innych resortów. Anna Moskwa dodała, że Polska popiera realizację celów klimatycznych, zdając sobie sprawę, że konieczna jest transformacja polskiej gospodarki w kierunku niskoemisyjnym. Szefowa MKiŚ zaznacza, że rząd ma świadomość, że brak działań w kwestii dekarbonizacji będzie kosztować więcej, niż wprowadzenie niezbędnych zmian.

“Modernizacja krajowego systemu energetycznego i redukcja jego śladu węglowego jest najlepszym sposobem na zapewnienie konkurencyjności naszej gospodarki oraz na złagodzenie konsekwencji polityki klimatycznej dla cen energii. Niższe emisje oznaczają mniejsze opłaty z tego tytułu dla sektora wytwarzania energii. Transformacja energetyczna Polski jest także szansą do dalszego rozwoju naszej gospodarki oraz stworzenia nowych miejsc pracy” - zaznacza Minister Klimatu i Środowiska, Anna Moskwa.

Anna Moskwa dodaje, że Rząd patrzy na dekarbonizację nie tylko pod kątem ochrony klimatu. Zdaniem Minister Klimatu i Środowiska realizacja zobowiązań klimatycznych ma ogromny wpływ na kwestie gospodarcze i społeczne, które rząd bierze pod uwagę przy realizacji polityki klimatyczno-energetycznej.

Jednolite stanowisko rządu

Minister Klimatu i Środowiska w odpowiedzi na interpelację posła Krajewskiego informuje, że stanowisko Rządu w kwestii ścieżki niskoemisyjnej transformacji energetycznej zostało określone dokumencie strategicznym Polityki energetycznej Polski do 2040 r. (PEP2040) zatwierdzonym przez Radę Ministrów w 2021 roku. 

“Korekta „Programu dla sektora górnictwa węgla kamiennego w Polsce” z 2022 r. opracowana przez Ministerstwo Aktywów Państwowych zawiera odniesienia do PEP2040.” - wyjaśnia Anna Moskwa, Minister Klimatu i Środowiska.

Jak podaje Anna Moskwa, PEP2040 prezentuje m.in. dwa scenariusze prognostyczne dot. rozwoju sytuacji w sektorze elektroenergetycznym. Zgodnie z treścią PEP2040 działania na rzecz gospodarki niskoemisyjnej spowodują, że udział węgla w bilansie elektroenergetycznym w 2030 r. będzie nie wyższy niż 56 proc. Szef sektora Klimatu zwraca jednak uwagę, że wg. scenariusza opracowanego w modelu kosztu całkowitego - udział węgla w generacji energii elektrycznej może zostać zredukowany nawet do ok. 37 proc. w 2030 r. W miarę stopniowego zastępowania źródeł węglowych źródłami o niższej emisyjności, np. OZE, energetyka jądrowa, w systemie pozostaną moce węglowe o wysokich parametrach pracy, które zapewnią efektywne wykorzystanie surowców.

Wyzwania przed sektorem ciepłowniczym i transportowym

Zgodnie z PEP2040 cel dot. udziału OZE w finalnym zużyciu energii w 2030 r. w całej gospodarce wynosić będzie co najmniej 23 proc. Cel ten został ukształtowany na podstawie szacowanego (na etapie przygotowania PEP2040) potencjał rozwoju OZE w trzech sektorach tj. w elektroenergetyce, ciepłownictwie i transporcie. Minister Klimatu i Środowiska zwróciła uwagę, sektory te charakteryzują się odmienną specyfiką i możliwościami integracji OZE. Największy potencjał rozwoju OZE postrzegany jest w sektorze elektroenergetycznym, natomiast znacznie większe wyzwania stoją przed sektorami ciepłowniczym i transportowym.

Zobacz również: Pompa ciepła vs wysokie temperatury zasilania – co decyduje o efektywności pompy ciepła

Aktualizacja PEP 2040

Polityka energetyczna Polski (PEP2040) mimo tego, że została zatwierdzona w 2021 r. przez Radę Ministrów już teraz wymaga aktualizacji. O tym, jak bardzo niedoszacowane były prognozy rozwoju sektora fotowoltaiki w tym dokumencie strategicznymi pisaliśmy TUTAJ. Do konieczności aktualizacji PEP2040 odniosła się minister Anna Moskwa.

Minister Klimatu i Środowiska zaznaczyła, że sytuacja rynkowa, regulacyjna i geopolityczna w ciągu ostatniego roku znacząco się zmieniła.

“W niektórych aspektach impuls nadany przez PEP2040 oraz programy i mechanizmy rządowe spowodowały przyspieszenie rozwoju OZE i przekroczenie planowanych w PEP2040 efektów. Jest to widoczne zwłaszcza w obszarze progresu dot. mikroinstalacji fotowoltaicznych.” - komentuje Minister Anna Moskwa.

Anna Moskwa dodaje, że podstawami polityki klimatyczno-energetycznej w 2022 roku zachwiała m.in. rosyjska inwazja na Ukrainę. 

“Biorąc pod uwagę aktualną sytuację międzynarodową spowodowaną konfliktem RU-UA, Rada Ministrów zatwierdziła w 2022 r. przedłożone przez MKiŚ (...) założenia do aktualizacji PEP2040” - informuje Anna Moskwa.

Jaki będzie udział węgla w produkcji energii elektrycznej?

W odpowiedzi na interpelację Posła Krajewskiego, Anna Moskwa poinformowała, że zgodnie z prognozami zawartymi w PEP2040 w przypadku scenariusza z uwzględnieniem zrównoważonych wzrostów cen uprawnień do emisji CO2 udział węgla ogółem w produkcji energii elektrycznej w Polsce w 2030 r. zakłada się na poziomie maks. 56 proc. Natomiast dla scenariusza wysokich cen uprawnień do emisji CO2 oraz kosztów środowiskowych i systemowych, tj. opracowanego w modelu kosztu całkowitego, udział węgla ogółem w produkcji energii elektrycznej w Polsce w 2030 r. prognozuje się na poziomie 37 proc.

Źródło: www.sejm.gov.pl.

Zobacz również