Czym jest parownik i skraplacz w pompie ciepła?

Parownik i skraplacz to dwa podstawowe wymienniki ciepła w pompie ciepła, które odpowiadają za pobieranie energii z otoczenia i przekazywanie jej do instalacji grzewczej. To właśnie ich współpraca decyduje o sprawnym działaniu całego układu, efektywności ogrzewania oraz zużyciu energii.

Spis treści:
1. Dlaczego wymienniki ciepła są tak ważne?
2. Parownik – miejsce pobierania ciepła
3. Skraplacz – miejsce oddawania ciepła
4. Parownik i skraplacz – współpraca w obiegu
5. Źródła
Dlaczego wymienniki ciepła są tak ważne?
Wymienniki ciepła są kluczowymi elementami pompy ciepła. To właśnie w nich zachodzi pobieranie i oddawanie ciepła, które następnie wykorzystywane jest do ogrzewania lub chłodzenia budynku. Bez wymienników ciepła pompa ciepła nie mogłaby przekazywać energii pomiędzy otoczeniem a instalacją grzewczą. Ich sprawna praca ma bezpośredni wpływ na efektywność urządzenia, stabilność działania oraz zużycie energii. Jakość ich wykonania wpływa również na trwałość i niezawodność urządzenia.
Parownik – miejsce pobierania ciepła
Parownik to wymiennik ciepła, w którym czynnik chłodniczy pobiera ciepło z otoczenia. Może to być powietrze, grunt lub woda. Pod wpływem pobranego ciepła czynnik chłodniczy odparowuje, zmieniając swój stan skupienia. Parownik pracuje w niskiej temperaturze, dlatego w pompach ciepła powietrznych może dochodzić do oszraniania jego powierzchni, co wymaga okresowego defrostu. Jest to element współpracujący bezpośrednio z dolnym źródłem ciepła.
Skraplacz – miejsce oddawania ciepła
Skraplacz to wymiennik ciepła, w którym czynnik chłodniczy oddaje ciepło do instalacji grzewczej lub do powietrza w pomieszczeniu. W tym procesie czynnik zmienia swój stan z gazowego na ciekły. Ciepło oddawane w skraplaczu wykorzystywane jest do ogrzewania budynku lub przygotowania ciepłej wody użytkowej. Współpracuje bezpośrednio z górnym źródłem ciepła.

Parownik i skraplacz – współpraca w obiegu
Parownik i skraplacz działają naprzemiennie w zamkniętym obiegu chłodniczym. Ich prawidłowa współpraca umożliwia efektywne przenoszenie ciepła z jednego miejsca do drugiego. W trybie chłodzenia role tych wymienników mogą się odwracać, w zależności od konstrukcji pompy ciepła.
Źródła
[1] PN-EN 14511 – Klimatyzatory, agregaty chłodnicze i pompy ciepła – Wymagania i metody badań
[2] Aktaş M. i in., Influence of airflow rates on air source heat pump operating parameters, International Journal of Refrigeration, 2023. Artykuł dotyczy wpływu zmian przepływu po stronie parownika i skraplacza na parametry pracy ASHP.
[3] Sureddi R. C., Li L., Wu H., Giannetti N., Saito K., Rees D., A Review of Recent Advancements in Heat Pump Systems and Developments in Microchannel Heat Exchangers, Machines, 2025, vol. 13, nr 4, art. 333, DOI: 10.3390/machines13040333











