Czynniki grzewcze – czym są i jak wpływają na działanie instalacji? To nie tylko woda
W budynkach mieszkalnych i użytkowych ciepło musi zostać dostarczone do grzejników, ogrzewania podłogowego lub innych odbiorników. Najczęściej odbywa się to za pośrednictwem odpowiedniego czynnika grzewczego, który krąży w instalacji.
Michał Jakubiec
Spis treści:
1. Czym jest czynnik grzewczy?
2. Woda jako podstawowy czynnik grzewczy
3. Roztwór wody z glikolem – kiedy się go stosuje?
4. Powietrze jako czynnik grzewczy – ograniczenia
5. Znaczenie doboru czynnika grzewczego
6. Źródła
Czym jest czynnik grzewczy?
Czynnik grzewczy to substancja, która przenosi ciepło ze źródła ogrzewania do instalacji grzewczej lub bezpośrednio do pomieszczeń. Od jego rodzaju zależy sposób działania systemu, komfort cieplny oraz koszty eksploatacji. Najczęściej transport ciepła odbywa się w obiegu zamkniętym z wykorzystaniem pomp obiegowych. Ponadto jego właściwości fizyczne mają bezpośredni wpływ na sprawność całego systemu grzewczego.
Woda jako podstawowy czynnik grzewczy
Woda jest zdecydowanie najczęściej stosowanym czynnikiem grzewczym w instalacjach centralnego ogrzewania. Wynika to z jej bardzo dobrych właściwości przenoszenia i magazynowania ciepła. Woda pozwala na stabilną pracę instalacji oraz utrzymanie równomiernej temperatury w pomieszczeniach. Dzięki dużej pojemności cieplnej woda umożliwia akumulację ciepła, co przekłada się na wysoki komfort użytkowania i mniejsze wahania temperatury. Dodatkowo jest łatwo dostępna, tania i bezpieczna w eksploatacji.
Roztwór wody z glikolem – kiedy się go stosuje?
W niektórych instalacjach zamiast samej wody stosuje się roztwór wody z glikolem, głównie w celu zabezpieczenia instalacji przed zamarznięciem. Rozwiązanie to wiąże się jednak z większymi kosztami inwestycyjnymi i eksploatacyjnymi. Glikol ma gorsze właściwości przenoszenia ciepła niż woda i wymaga dokładniejszej kontroli instalacji, dlatego stosuje się go tylko wtedy, gdy jest to technicznie uzasadnione. Typowe zastosowanie to instalacje zewnętrzne, np. kolektory gruntowe lub układy solarne.
- Zobacz również: Jaka temperatura w instalacji grzewczej? System nisko-, średnio- i wysokotemperaturowy – czym się różnią i który wybrać?
Powietrze jako czynnik grzewczy – ograniczenia
Powietrze bywa stosowane jako czynnik grzewczy w ogrzewaniu powietrznym lub w niektórych pompach ciepła. W porównaniu do wody ma jednak istotne ograniczenia. Powietrze nie magazynuje ciepła w takim stopniu jak woda, co powoduje szybsze wychładzanie pomieszczeń po wyłączeniu urządzenia. Nie daje też tak wysokiego komfortu cieplnego i nie pozwala na akumulację energii, co utrudnia stabilną i energooszczędną pracę systemu.
Znaczenie doboru czynnika grzewczego
Wybór czynnika grzewczego wpływa na efektywność ogrzewania, komfort użytkowników oraz koszty eksploatacji. Z tego względu woda pozostaje najczęściej wybieranym i najbardziej uniwersalnym rozwiązaniem w instalacjach grzewczych. Nieprawidłowy dobór może prowadzić do spadku sprawności instalacji i zwiększonego zużycia energii.
Źródła
[1] PN-EN 12828 – Instalacje ogrzewcze w budynkach – Projektowanie wodnych instalacji ogrzewczych
[2] Recknagel H., Sprenger E., Schramek E., Heating and Air Conditioning, Springer.
[3] Melinder Å., Properties of secondary working fluids for indirect systems, 2010
