Program Czyste Powietrze obchodził ostatnio swoją pierwszą rocznicę. Mimo dobrych założeń i szczytnych celów, program nie zyskał takiej popularności jakiej spodziewali się politycy. W związku z tym konieczne są pewne zmiany programowe, które pozwoliłyby na usprawnienia i lepsze skutki działania programu. W Polsce jest wciąż ponad 3 mln kopciuchów do wymiany.

Jak wygrać ze smogiem? W trakcie rozmów został poruszony temat potencjalnych zmian w Programie Czyste Powietrze. W debacie przedwyborczej udział wzięli:

  • Jadwiga Emilewicz – Zjednoczona Prawica
  • Gabriela Lenartowicz – Koalicja Obywatelska
  • Beata Maciejewska – Lewica
  • Piotr Kempf – PSL
  • Krzysztof Bosak – Konfederacja.

Jak usprawnić program Czyste Powietrze? Każdy z uczestników debaty miał możliwość zaproponowania swoich zmian w działaniu programu Czyste Powietrze.

Więcej umów

Aby program mógł być bardziej efektywny, jak zaznacza Jadwiga Emilewicz, musi być podpisywane co najmniej 200 tysięcy umów rocznie.

W ciągu tego roku, od kiedy program działa zostało zrealizowane jedynie 20 000 umów. Prawdopodobnie wymieniono około 70 tysięcy kotłów. To zdecydowanie za mało biorąc pod uwagę rozmach jaki zakładał program. Zostało 10 lat do końca. Gdyby tak wolne tempo zostanie utrzymane, na koniec programu zostałoby wymienione raptem niecałe 800 tysięcy kopciuchów. Do wymiany jest natomiast przeszło 3 miliony.

Kontynuacja prac z gminami i sektorem bankowym

Minister Kowalczyk jakiś czas temu zaprosił do programu gminy na zasadzie dobrowolności. Zgłosiło się ich ponad 500 czyli nieco więcej niż 20% gmin w Polsce.

Sam pomysł jest dobry, lecz potrzebuje usprawnienia. Gminy przede wszystkim muszą zostać wyposażone w środki finansowe a nie polegać na własnych, co zaznaczyła Jadwiga Emilewicz.

Gabriela Lenartowicz z kolei zwróciła uwagę na to, że gminy na szkoleniach przeprowadzanych w ramach programu Czyste Powietrze, zamiast wskazać prostą drogę i racjonalnie wytłumaczyć jak skorzystać z programu, zalecają korzystanie z kruczków i niedokładności prawnych, co niezbyt dobrze świadczy o urzędnikach i o działaniu samego programu.

Uproszczenie procedur i wniosków

Na podobną kwestię zwróciła uwagę Beata Maciejewska. Program Czyste Powietrze wymaga uproszczeń w procedurach oraz samym wniosku, tak aby każdy obywatel mógł swobodnie z niego korzystać. Aktualny stopień zagmatwania powoduje, że nie ma procedur które w łatwy i dostępny sposób faktycznie udostępniałyby środki pieniężne, po które przeciętny Kowalski mógłby się zwrócić. Konieczne jest uproszczenie formularzy oraz skrócenie czasu rozpatrywania wniosku.

Podobnie uważa Krzysztof Bosak z Konfederacji, który zwrócił uwagę na to, że dobry program charakteryzuje się prostotą i nie potrzebuje punktów konsultacyjnych, a wszystkie potrzebne kwestie i rozwiązanie problemów można znaleźć w internecie.

Ubóstwo energetyczne

Według Krzysztofa Bosaka, dobry program charakteryzuje się też tym, że człowiek do wymiany pieca nie musi dopłacać, a po niej nie musi dopłacać także do droższego paliwa. W końcu nikt nie jest zainteresowany tym, żeby koszty jego życia wzrastały.

Jest to dosyć radykalny pogląd, gdyż wszystkie zmiany, które człowiek podejmuje wiążą się z jakimiś kosztami, które jednak mogą (i zwykle mają to na celu) poprawić komfort życia. Niemniej jednak, problem ubóstwa energetycznego jest konieczny do podjęcia, a zrealizowane w tym zakresie kroki mogłyby rozszerzyć zakres działania Czystego Powietrza.

Podobne działania zaproponowała Minister Emilewicz, by dotacje dla najbiedniejszych powiększyć z 90% do 100% oraz zapewnić wsparcie przy zakupie droższego po wymianie kotła paliwa.

Uszczelnienie prawne

Gabriela Lenartowicz zauważyła, że w tym momencie Program Czyste Powietrze nie ma podstawy prawnej i nie jest porozumieniem rangi administracyjnej. Uważa, że teraz program nie ma zapewnionego finansowania w ustawowych regulacjach, a pieniądze znajdują się jedynie w próżni. Proponuje tym samym zmiany w tych kwestiach, aby należycie uregulować zakres działania Programu.

Rozszerzenie programu o domy wielorodzinne

Dolnośląski Alarm Smogowy zadał Jadwidze Emilewicz pytanie, dlaczego Program Czyste Powietrze oraz ulga termomodernizacyjna, nie są przeznaczone także dla domów wielorodzinnych.

Domy wielorodzinne i brak możliwości skorzystania w nich z programu Czyste Powietrze jest szczególnie widocznym problemem na śląsku. Polega on na tym, że w tzw. familokach są zarówno właściciele nieruchomości jak i ci, którzy właścicielami nie są. W przypadku prawa własności, zgodę na termomodernizację muszą wyrazić wszyscy, co stanowi problem dla działania programu. Dodatkowo, wspólnoty mieszkaniowe nie mają w Polsce osobowości prawnej.

Chcieliśmy uruchomić program jak najszybciej i nie znaleźliśmy odpowiednich ekspertyz prawnych. To trudność która stoi przed nami do rozwiązania i z którą musimy się zmierzyć- powiedziała Minister Emilewicz

Czy jest pomysł na zmianę? Jak dodaje Minister Emilewicz konieczna byłaby zmiana wielu aktów prawnych oraz prawo, które pozwoliłoby na to, żeby do przeprowadzenia termomodernizacji wystarczała decyzja większości mieszkańców budynku wielorodzinnego.

Tę kwestię skomentowała Gabriela Lenartowicz, posiłkując się swoim doświadczeniem z pracy w Funduszu, że podobne zmiany choć są trudne to jednak możliwe do realizacji, bo już były realizowane w innych programach.

Propozycje padły – Została tylko realizacja

Program Czyste Powietrze sam w sobie jest słuszną i szczytną ideą. Teraz trzeba zrobić wszystko, by jego działania przyspieszyć, bo dotychczasowe 70 tysięcy wymienionych kotłów w ciągu roku i jedyne 20 tysięcy podpisanych umów są po prostu zbyt małą liczbą w porównaniu do skali problemu jakim jest ponad 3 miliony kopciuchów w Polsce. Propozycje padły. Została tylko realizacja.


Przygotuj się na zmiany ! Dołącz do uczestników II Kongresu Trendy Energetyczne!

Weź udział w dyskusji o MEGATRENDACH w energetyce w Polsce!


 

Maria Niewitała

Redaktor GLOBEnergia