Czyste Powietrze – ponad 1300 urządzeń zawieszonych! Głównie to kotły na pellet. Co teraz z Twoją dotacją?

• 15 grudnia 2025 r. zawieszono na liście ZUM setki kotłów na pellet i zgazowujących drewno, co uniemożliwia uzyskanie dotacji na te urządzenia. Decyzja wynika z braku wymaganych wpisów i dokumentów w bazie EPREL.
• W segmencie pomp ciepła skala problemu jest mniejsza, co pokazuje lepsze przygotowanie producentów do nowych wymogów. Najwięcej zawieszonych modeli dotyczy urządzeń na biomasę.
• Osoby, które kupiły urządzenie jeszcze w czasie jego obecności na liście ZUM, nie powinny stracić prawa do dofinansowania. Fundusz weryfikuje datę zakupu z faktury oraz status urządzenia na dzień zakupu.

Kotły poza programem Czyste Powietrze

Okres przejściowy związany z uzupełnieniem wpisów w bazie EPREL dobiegł końca. W efekcie 855 kotłów na pellet oraz 182 kotły zgazowujące drewno zostały zawieszone na liście ZUM, a tym samym nie można obecnie uzyskać na nie dotacji. Oznacza to, że ponad 1000 kotłów wypadło z programu Czyste Powietrze.

Powodem jest niedopełnienie obowiązków formalnych przez producentów – nie przekazali oni do IOŚ-PIB wymaganych identyfikatorów EPREL, ani nie udowodnili prawidłowego wpisu urządzeń do unijnej bazy EPREL, a także nie dostarczyli innych dokumentów wymaganych w okresie przejściowym. Dla niewtajemniczonych – baza EPREL to unijna, publiczna baza danych, do której producenci muszą zgłaszać urządzenia, takie jak kotły czy pompy ciepła. Zawiera ona m.in. informacje o parametrach technicznych i efektywności energetycznej urządzeń. 

“Wszystkie urządzenia podlegające obowiązkowi rejestracji w bazie EPREL, dla których użytkownicy nie zaktualizują wniosku o dane dotyczące tej bazy, zostaną zawieszone 15 grudnia 2025 r. Urządzenia te nie będą wówczas widoczne na Liście ZUM, a tym samym nie będzie można na nie uzyskać dotacji” – przekazała naszej redakcji w listopadzie Katarzyna Pasikowska, IOŚ-PIB.

Sytuacja ta oznacza realne konsekwencje rynkowe. Producenci i importerzy, którzy nie dopełnili formalności, zostali czasowo wykluczeni z systemu dotacji. Inwestorzy stracili możliwość uzyskania dofinansowania na te konkretne urządzenia.

Producenci pomp ciepła przygotowali się lepiej

Obowiązek posiadania numeru EPREL dotyczył również producentów pomp ciepła, jednak w tym segmencie rynku sytuacja wygląda zdecydowanie lepiej. W przypadku pomp ciepła gruntowych zawieszonych zostało jedynie 7 modeli. Dla kategorii pompa ciepła powietrze/woda (dla temperatury zasilania 55°C) liczba zawieszonych urządzeń wynosi 299 modeli, co jest wynikiem niższym niż w przypadku kotłów na pellet.

Pokazuje to, że producenci pomp ciepła w znacznie większym stopniu dostosowali się do wymogów formalnych EPREL, podczas gdy segment kotłów na biomasę w największym stopniu odczuł skutki zakończenia okresu przejściowego.

• Zobacz również: Tańszy prąd dla posiadaczy pomp ciepła? Ekspert o specjalnej taryfie: “To bardzo dobre rozwiązanie”

Nowy regulamin listy ZUM

Warto dodać, że od 16 grudnia 2025 r. obowiązuje nowy regulamin Listy ZUM, który porządkuje sposób jej funkcjonowania. Zmiany z pozoru nie są rewolucyjne, bo dotyczą głównie organizacji pracy i procedur, a nie samych zasad programu. Jak jednak pokazuje skala ostatnich zawieszeń, proces wykreślania urządzeń z Listy ZUM działa dziś wyjątkowo sprawnie – pół żartem, pół serio. W praktyce kluczowe znaczenie miało zakończenie okresu przejściowego związanego z bazą EPREL. Termin ten był znany producentom od dawna, a zawieszenia są efektem braku dopełnienia formalności, a nie nagłej zmiany reguł.

“Zmiany dotyczą uporządkowania kompetencji oraz usprawnienia procesu podejmowania decyzji związanych z wpisem, zawieszeniem i wykreśleniem urządzeń i materiałów z Listy ZUM” – czytamy w komunikacie NFOŚiGW.

Zainwestowałeś w urządzenie grzewcze, które wypadło z listy ZUM?

Urządzenia grzewcze, które nie uzyskały numeru w bazie EPREL, zostały zawieszone na liście ZUM i przestały być widoczne dla użytkowników. Oznacza to jedno – nie ma możliwości otrzymania na nie dotacji, co w praktyce odcina producentów i importerów od istotnej części rynku. Firmy, które nie zaktualizowały danych w wymaganym terminie, ryzykują utratę konkurencyjności. Z kolei inwestorzy muszą liczyć się z ograniczonym dostępem do urządzeń grzewczych.

W związku z zaistniałą sytuacją zwróciliśmy się do NFOŚiGW oraz IOŚ-PIB z zapytaniem dotyczącym osób, które zainwestowały w urządzenie grzewcze znajdujące się w momencie zakupu na liście ZUM, a które następnie zostało z niej zawieszone i obecnie nie kwalifikuje się do dofinansowania. Jednocześnie oczekujemy na odpowiedź, czy zawieszone urządzenia mają możliwość ponownego wpisu na listę ZUM. Oto odpowiedź.

"Zgodnie z zasadami programu podstawą do wypłaty dofinansowania jest data na fakturze zakupu i montażu urządzenia.  Faktura (lub inny dokument księgowy) musi obejmować zarówno zakup, jak i montaż urządzenia. Jeżeli inwestor posiada taką fakturę z datą, gdy urządzenie znajdowało się na liście ZUM, spełnia warunki programu – nawet jeśli obecnie urządzenie zostało zawieszone z powodu braku informacji o wpisie do bazy EPREL" - przekazał naszej redakcji NFOŚiGW.

Nie ma zatem powodów do obaw. WFOŚiGW weryfikują datę zakupu urządzenia! Wątpliwości jednak budzi kwestia beneficjentów korzystających z dotacji z prefinansowaniem. Czy w ich przypadku również kluczowa jest data zakupu urządzenia, a może wypłacenia zaliczki? Zwróciliśmy się o odpowiedź od NFOŚiGW. Czekamy także na informację, co z producentami zawieszonymi na liście ZUM. Czy będę mogli wrócić do programu Czyste Powietrze? O tym napiszemy niebawem.

Opracowanie własne na podstawie listy Zielonych Urządzeń i Materiałów – IOŚ-PIB.