Boom fotowoltaiczny ma to do siebie, że daje duże pole do popełniania błędów. Nauczeni doświadczeniem innych rynków mamy szansę ich uniknięcia. Błędy polegały w głównej mierze na stosowaniu najtańszych i co za tym idzie najbardziej awaryjnych podzespołów. O ile w Polsce wyraźnie widać, że klienci mają już świadomość co do jakości modułów, czy falowników, wybierając coraz częściej produkty renomowanych producentów, o tyle rzadko kiedy przykładają należytą wagę do wyboru zabezpieczeń przeciwprzepięciowych, których zadaniem jest ochrona pozostałych elementów systemu PV.

Jak chronić instalację?

ogranicznik

Ogranicznik przepięć DC – Phoenix Contact

W efekcie powyższego najdroższe falowniki oraz moduły chronione są przez najtańsze ograniczniki przepięć, które często nie spełniają parametrów określonych w obowiązujących normach czy nawet tych podanych na tabliczce znamionowej. Decyzja o wyborze ogranicznika nieznanej marki najczęściej skutkuje brakiem ochrony przeciwprzepięciowej, a po czasie uszkodzeniem falownika bądź modułów. Wybór ograniczników wysokiej jakości to jedna strona medalu, nie mniej istotne jest prawidłowe podłączenie ograniczników. Znane są sytuacje gdzie nieprawidłowo dobrane ograniczniki doprowadzały do zwarć i spalenia rozdzielnicy. Najprostszym i najskuteczniejszym rozwiązaniem błędów instalacyjnych jest wybór gotowych rozdzielnic, z wykonanymi już połączeniami wewnętrznymi, co pozwala na wykluczenie błędów instalatorskich. Dobrym przykładem niech będą produkty firmy Keno, produkującej rozdzielnice fotowoltaiczne już od 5 lat i mającej w swoim portfolio ponad 450 skrzynek przyłączeniowych w różnej konfiguracji. Firma Keno stosuje ograniczniki renomowanych producentów, wyprowadza gotowe do podłączenia złącza MC4, a swoje rozwiązania sprzedaje po atrakcyjnej cenie. Wymienione zalety dają produkt, który rosnące grono instalatorów docenia ze względu na oszczędność czasu, pieniędzy i przede wszystkim pewność bezbłędnego połączenia.

Keno

Skrzynka przyłączeniowa AC – KenoEnergy

Dobierając gotową skrzynkę w najprostszej wersji należy jedynie wskazać ile ograniczników powinna zawierać (potrzebny jest jeden ogranicznik na każdy wykorzystany układ MPPT) oraz jakiego typu ograniczniki powinny zostać wykorzystane. Dobierając typ ogranicznika bierze się pod uwagę czy obiekt na którym powstaje system PV wyposażony jest w instalację odgromową oraz czy zachowany jest tzw. odstęp izolacyjny, czyli odstęp pomiędzy elementami instalacji odgromowej a elementami systemu fotowoltaicznego.

Pamiętamy wtedy aby:

Keno

Skrzynka przyłączeniowa DC – KenoEnergy

1) zastosować ograniczniki przepięć typu T1 (w praktyce najczęściej stosuje się T1/T2) jeśli obiekt wyposażony jest w instalację odgromową i nie ma możliwości zachowania odstępu izolacyjnego

  • przy falowniku, na obiektach gdzie odstęp pomiędzy modułami a falownikiem jest mniejszy niż 10m
  • przy falowniku oraz przy modułach, na obiektach gdzie odstęp pomiędzy modułami a falownikiem jest większy niż 10m

2) zastosować ograniczniki przepięć Typu T2 jeśli obiekt wyposażony jest w instalację odgromową oraz zachowany jest odstęp izolacyjny:

  • przy falowniku, na obiektach gdzie odstęp pomiędzy modułami a falownikiem jest mniejszy niż 10m
  • przy falowniku oraz przy modułach, na obiektach gdzie odstęp pomiędzy modułami a falownikiem jest większy niż 10m

3) zastosować ograniczniki przepięć Typu T2 jeśli obiekt nie posiada instalacji odgromowej:

  • przy falowniku, na obiektach gdzie odstęp pomiędzy modułami a falownikiem jest mniejszy niż 10m
  • przy falowniku oraz przy modułach, na obiektach gdzie odstęp pomiędzy modułami a falownikiem jest większy niż 10m

W bardziej złożonych skrzynkach istnieje również możliwość zintegrowania ochrony strony AC systemu PV, którą będzie stanowić wyłącznik nadprądowy oraz ogranicznik przepięć odpowiedniego typu dobrany według zasad opisanych poniżej:

Keno

Ogranicznik przepięć AC – Noark

1) zastosować ograniczniki przepięć typu T1 jeśli obiekt wyposażony jest w instalację odgromową i

nie ma możliwości zachowania odstępu izolacyjnego

  • w rozdzielnicy głównej, na obiektach gdzie odstęp pomiędzy rozdzielnicą główną a falownikiem jest mniejszy niż 10m
  • przy falowniku oraz w rozdzielnicy głównej, na obiektach gdzie odstęp pomiędzy modułami a falownikiem jest większy niż 10m

2) zastosować ograniczniki przepięć Typu T1 jeśli obiekt wyposażony jest w instalację odgromową oraz zachowany jest odstęp izolacyjny:

  • w rozdzielnicy głównej, na obiektach gdzie odstęp pomiędzy rozdzielnicą główną a falownikiem jest mniejszy niż 10m
  • w rozdzielnicy głównej, na obiektach gdzie odstęp pomiędzy rozdzielnicą główną a falownikiem jest większy niż 10m

3) zastosować ograniczniki przepięć Typu T2 jeśli obiekt wyposażony jest w instalację odgromową oraz zachowany jest odstęp izolacyjny:

  • przy falowniku, na obiektach gdzie odstęp pomiędzy modułami a falownikiem jest większy niż 10m

4) zastosować ograniczniki przepięć Typu T1 lub T2 jeśli obiekt nie posiada instalacji odgromowej:

  • w rozdzielnicy głównej, na obiektach gdzie odstęp pomiędzy rozdzielnicą główną a falownikiem jest mniejszy niż 10m
  • w rozdzielnicy głównej, na obiektach gdzie odstęp pomiędzy rozdzielnicą główną a falownikiem jest większy niż 10m

Dobierając ograniczniki należy mieć świadomość, że te stosowane na stronę DC różnią się konstrukcyjnie od tych na stronę AC. Główna różnica polega na tym, że ograniczniki DC budową przygotowane są do gaszenia łuku prądu stałego. Bardzo ważne jest zatem, aby nie dopuścić do sytuacji gdzie ogranicznik AC zostanie wpięty w obwody prądu stałego, gdyby tak się stało może to skutkować powstaniem łuku prądu stałego w momencie zadziałania ogranicznika i w konsekwencji doprowadzić do pożaru.

Podsumowując kwestię zabezpieczeń przeciwprzepięciowych, jest to zagadnienie stanowiące bardzo newralgiczny punkt całej instalacji fotowoltaicznej, decydujący dla jej bezawaryjnego działania przez cały okres eksploatacji. Właśnie ze względu na to, nie należy szukać oszczędności na tych elementach. Wybór ogranicznika renomowanego producenta w gotowej skrzynce daje poczucie bezpieczeństwa zarówno instalatorowi jak i inwestorowi. Bezpieczeństwo to znajduje również odzwierciedlenie w przypadku wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela. Biorąc pod uwagę niezgodny sposób oznaczania najtańszych ograniczników przez Chińskich producentów, może się okazać, że ich zastosowanie stoi na przeszkodzie do uzyskania odszkodowania od ubezpieczyciela bądź operatora sieci energetycznej.

Keno