Magazynowanie energii w systemie elektroenergetycznym to temat niezwykle szeroki. Ze względu na dynamiczny rozwój mikroinstalacji w Polsce konieczne jest rozważenie, czy dalszy rozwój prosumeryzmu może napotkać na bariery, chociażby ze strony sieci niskiego napięcia, i jeżeli tak, to czy magazyny stanowią środek zaradczy. Podczas zastanawiania się nad tym tematem, konieczne jest uwzględnienie dwóch perspektyw rozwoju rynku fotowoltaiki w Polsce: perspektywy operatorów systemów dystrybucyjnych i perspektywy prosumentów. Trzeba również podjąć próbę odpowiedzi na pytanie: czy magazyn energii powinien być instalowany przez prosumenta czy inwestycje w magazyny energii powinny być realizowane przez operatorów systemu dystrybucyjnego?

Przekroczenie granicy miliona polskich prosumentów to tylko kwestia czasu. Czy sieci niskiego napięcia są przygotowane na tak dynamiczny rozwój mikroinstalacji? W momencie, kiedy sieci były projektowane, nikt nie przewidywał tego, że na końcówkach sieci niskiego napięcia pojawi się pół miliona mikroelektrowni. Ba, nawet milion i więcej. Sieć energetyczna jest zaprojektowana na przepływy jednokierunkowe, a to oznacza, że musi się zmieniać, musi być modernizowana, bo architektura całego systemu elektroenergetycznego ulega przebudowie.

Jak wzrost liczby prosumentów widzi operator systemu dystrybucyjnego?

Dla operatora sieci dystrybucyjnej rozwój sektora prosumentów to wyzwanie pod względem technicznym, inwestycyjnym i organizacyjnym.
Technicznym, ponieważ generuje to problemy z utrzymaniem bezpieczeństwa niezawodności pracy sieci.

Inwestycyjnym, ponieważ rozwój sektora prosumentów to potrzeba zwiększania nakładów na rozbudowę i modernizację sieci. Z drugiej strony, prosumenci, wytwarzając energię elektryczną we własnym zakresie, kupują jej mniej z sieci, czyli prosument oznacza dla operatora systemu dystrybucyjnego niższe przychody.

Organizacyjnym, bo operator, nie mając wiedzy na temat liczby nowych mikroinstalacji, musi przeprowadzić zakup odpowiedniej liczby liczników dwukierunkowych. Dodatkowo, musi obsługiwać zwiększoną liczbę zgłoszeń reklamacyjnych klientów, przykładowo skarg na odłączenia mikroinstalacji czy skarg na przekroczenia warunków napięciowych.

Jaki z tego wniosek? Potrzebujemy zmian systemowych, które umożliwiają utrzymanie tempa rozwoju rynku mikroinstalacji, a nie blokowanie tego rozwoju.

Dlaczego magazyny energii?

Magazyny energii stanowią możliwy do natychmiastowej implementacji środek zaradczy. Jest to środek, który stosowany po stronie operatora systemu dystrybucyjnego ułatwia integrację źródeł niesterowalnych, zależnych pogodowo, czyli m.in. mikroinstalacji fotowoltaicznych. Mamy też możliwość magazynów energii u prosumenta.

Czy dzisiaj prosument ma motywację ekonomiczną, żeby zdecydować się na fizyczny magazyn energii? Wiemy, że nie. System opustów to z punktu widzenia prosumenta magazyn energii o zerowym capexie, czyli zerowym koszcie zakupu, i sprawności 70% lub 80%. Parametry techniczne takiego magazynu nie są rewelacyjne, natomiast fakt, że jest to magazyn, który prosument dostaje do użytkowania za darmo na 15 lat, jest bez wątpienia istotnym argumentem. To, że prosument użytkuje sieć jak magazyn energii, nie zmienia oczywiście faktu, że sieć magazynem energii nie jest. Taki sposób użytkowania jej przez prosumenta powoduje trudności z utrzymaniem bezpieczeństwa jej pracy.

Magazyny energii to łatwy do wdrożenia środek zaradczy na problemy sieci niskiego napięcia związane ze zwiększającą się liczbą mikroinstalacji. Jeśli jednak fizyczne magazyny mają rzeczywiście stanowić wartość dodaną i rozwiązywać problem przeciążenia sieci, muszą pojawić się w znaczącej liczbie. Potrzebujemy więc mocnego impulsu do rozwoju tego rynku.

Najprostszym działaniem, które może być zaimplementowane szybko, jest pobudzenie inwestycji w fizyczne magazyny energii przez prosumentów. Chodzi o to, żeby złagodzić te negatywne dla sieci efekty związane z przyłączeniem znacznej liczby mikroinstalacji. Ważne jest, aby jednocześnie uniknąć kosztów inwestycji w sieci niskiego napięcia, ponieważ inwestycje takie uwzględniane są w taryfach za energię elektryczną i powodują wzrost cen energii dla jej wszystkich odbiorców.

Dowiedz się więcej!

  • Co rekomenduje Polskie Stowarzyszenie Magazynowania Energii?
  • Magazyny energii – istotne jest odpowiednie użytkowanie
  • Czy modelem docelowym są dopłaty do magazynów energii?

Cały felieton przeczytaj w GLOBENERGIA 1/2021!


Wydanie elektroniczne jest dostępne TUTAJ

 

Barbara Adamska

Prezes Polskiego Stowarzyszenia Magazynowania Energii