Do 2030 r. Europa zainstaluje 45 mln pomp ciepła. Jak wzrośnie zapotrzebowanie na prąd?

Pompy ciepła będą jednym z najważniejszych nowych segmentów kształtujących zapotrzebowanie na energię elektryczną w Europie. Zapotrzebowanie na energię na potrzeby pomp ciepła ma wzrosnąć ośmiokrotnie z 77 TWh w 2022 r. do 611 TWh w 2050 r. Jaka będzie liczba instalacji pomp ciepła najbliższych trzech dekadach?

Zdjęcie autora: Redakcja GLOBEnergia

Redakcja GLOBEnergia

Według najnowszego opracowania firmy badawczej i konsultingowej Wood Mackenzie pt. “Europe electrification of heat demand outlook to 2050”, w europejskim sektorze mieszkaniowym do 2030 r. zostanie zainstalowanych 45 mln pomp ciepła. Pompy ciepła w 2050 roku zużyją 611 TWh energii elektrycznej, czyli prawie 3,5 razy więcej niż zużycie energii elektrycznej w Polsce w 2021 r. (dane ARE - Informacja Statystyczna o Energii Elektrycznej).

Pompy ciepła w Europie

Jak podaje Wood Mackenzie, liczba instalacji pomp ciepła w sektorze mieszkaniowym na przestrzeni lat 30. XXI wieku ma wzrosnąć do pięciu milionów instalacji rocznie. Obecnie liczba instalacji pomp ciepła w Europie wynosi mniej niż 2 mln. Wood Mackenzie przewiduje, że w przyszłym roku w Europie zainstalowanych zostanie już 3 mln pomp ciepła. Instalacje na poziomie 3 mln urządzeń utrzymają się do około 2030 r., po czym na przestrzeni całej dekady wzrosną do 5 mln.

Liczba instalacji pomp ciepła w Europie w latach 2022-2050 w podziale na europejskie kraje.
Źródło: Wood Mackenzie
Liczba instalacji pomp ciepła w Europie w latach 2022-2050 w podziale na europejskie kraje.
Źródło: Wood Mackenzie

Dofinansowania do pomp ciepła

Zdaniem Ahmeda Jameel Abdullaha, analityka Wood Mackenzie, ambitna ścieżka wskazana przez organizację zależy od odpowiedniego wsparcia finansowego, zachęt strukturalnych i obowiązujących ram regulacyjnych. Analityk dodaje, że wsparcie finansowe obniży koszty cyklu życia pomp ciepła poniżej kosztów kotłów gazowych, przez co instalacja tych urządzeń będzie bardziej atrakcyjna. Abdullah wskazuje również rolę działań regulacyjnych. Analityk wymienia m.in. takie działania jak zakaz stosowania kotłów gazowych w nowo budowanych domach, które również przyczyniłby się do wzrostu instalacji.

Obecny udział pomp ciepła w urządzeniach grzewczych w sektorze mieszkaniowym.
Źródło: Wood Mackenzie
Obecny udział pomp ciepła w urządzeniach grzewczych w sektorze mieszkaniowym.
Źródło: Wood Mackenzie

Na wykresie udziału pomp ciepła w urządzeniach grzewczych przoduje Norwegia, w której instalacje tej technologii zapoczątkowano po kryzysie naftowym w latach 70. XX wieku. Sukces Norwegii w tym zakresie wynika z dotacji rządowych, wysokich podatków od paliw kopalnych. Tak duży udział pomp ciepła w Norwegii to także wynik niskich cen energii elektrycznej i ograniczeń dotyczących kotłów olejowych. Urządzenia te zostały zakazane w Norwegii od 2020 r. 

Okres zwrotu pompy ciepła

Aktualny czas zwrotu pompy ciepła względem kotła gazowego w europejskich państwach jest zróżnicowany. Za sprawą dotacji, najkrótszy okres zwrotu występuje we Włoszech. W Szwecji, Danii i Holandii jest krótszy niż 8 lat. Zwrot z wymiany kotła gazowego na pompę ciepła w ciągu od 8 do 12 lat można osiągnąć w Portugalii, Hiszpanii, Finlandii, a także Francji. Okres zwrotu dłuższy niż 12 lat obserwujemy w Niemczech i Irlandii. W niektórych krajach, takich jak Belgia wymiana kotła gazowego na pompę ciepła nie zwróci się ze względu na wyższe koszty energii elektrycznej niż gazu ziemnego.

Wsparcie we Włoszech - Superbonus

Zdaniem Wood Mackenzie, na najbardziej ambitny modelem wsparcia mogą liczyć Włosi. Do końca 2022 r. we Włoszech obowiązuje superbonus w wysokości 110 proc. Na superbonus mogą liczyć właściciele domów, którzy zdecydowali się m.in. na poprawę izolacji termicznej budynku, montaż systemu fotowoltaicznego, budowę infrastruktury do ładowania pojazdów elektrycznych oraz instalację pomp ciepła. Jak zaznaczają analitycy z Wood Mackenzie, przeszkodą na drodze do dynamicznego rozwoju rynku pomp ciepła we Włoszech pozostają prognozy cen energii elektrycznej.

“Zastąpienie ogrzewania gazem ziemnym pompami ciepła również odgrywa kluczową rolę w Europie, zmniejszając jej zależność od rosyjskiej energii.” - czytamy na stronie Wood Mackenzie.

Analitycy firmy konsultingowej zaznaczają, że pompy ciepła odgrywają kluczową rolę na drodze Europy do zmniejszenia zależności od gazu ziemnego. Błękitne paliwo odpowiada za 32 proc. końcowego zużycia energii w gospodarstwach domowych w Europie.

Źródło: Wood Mackenzie, ARE

Zobacz również