Dobór pompy ciepła na podstawie dotychczasowego zużycia paliwa

Choć koszt audytu energetycznego w porównaniu z całkowitym kosztem modernizacji budynku i wymianą systemu grzewczego jest niewielki, wciąż część inwestorów się na niego nie decyduje. Czasami mówi się nawet, że znajomość dotychczasowego zużycia paliwa jest wystarczająca, aby dobrać moc pompy ciepła.

Analiza dotychczasowego źródła ciepła w budynku poddawanym modernizacji daje cenną wiedzę, gdyż projektant na podstawie informacji o zużyciu paliwa jest w stanie ocenić budynek i porównać go z analizą wykazaną przez audyt energetyczny. Jeśli wartości są zbieżne, to jest to potwierdzenie, że bilans energetyczny budynku został wyznaczony poprawnie. Nie można jednak powiedzieć, że informacje o zużyciu paliwa w budynku są wystarczające, by określić moc pompy ciepła. Jak zaznacza ekspert, na podstawie zużycia paliwa można wstępnie obliczyć moc pompy ciepła. Po ociepleniu budynku i wymianie stolarki okiennej i drzwiowej zużycie paliwa również oczywiście się zmniejszy.

Do przeprowadzenia obliczeń potrzebna jest znajomość zużycia paliwa w ciągu roku, sprawności urządzenia, wartości opałowej paliwa i czasu pracy urządzenia w ciągu roku. Dzięki temu możemy obliczyć wstępną moc urządzenia.

Moc urządzenia [kW] = (zużycie paliwa w ciągu roku [kg] × wartość opałowa [kWh/kg] × sprawność spalania [%]) ÷ liczba godzin [h], w których pracuje urządzenie

Takie dane mogłyby wyglądać następująco.

Na ich podstawie, teoretycznie można by było wyznaczyć moc pompy ciepła, która zastąpi kocioł w budynku. Nie jest to jednak takie oczywiste.

O ile przy gazie ziemnym, oleju opałowym, gazie płynnym czy pellecie wyznaczenie mocy pompy ciepła jest dosyć proste i policzalne, to trochę trudniej jest z ekogroszkiem. Przede wszystkim nikt go nie waży przed wysypaniem do kotła. Drugim problemem jest to, że ekogroszek ma różne wartości opałowe, różną wilgotność, a sam kocioł jest ustawiony w różny sposób. Również sprawność spalania w praktyce jest trudna do oszacowania - komentuje Adam Minikowski

Moc urządzenia w praktyce

Znając średnie zużycie paliwa w ciągu roku i mnożąc ją przez wartość opałową oraz sprawność spalania, czyli sprawność kotła, otrzymujemy energię, którą należy w ciągu roku dostarczyć do budynku. Jeśli podzielimy ją przez liczbę godzin, przez którą urządzenie pracuje w ciągu roku - około 2000 godzin - otrzymamy mniej więcej moc pompy ciepła. 

Z własnego doświadczenia wiem, że przy gazie ziemnym i płynnym, oleju opałowym i pelecie, te obliczenia faktycznie są mniej więcej jednolite z tym, co wychodzi z bilansu energetycznego budynku. Natomiast bardzo duży rozrzut jest przy obliczeniach dotyczących  węgla, czy ekogroszku - komentuje ekspert.

Wynika to z faktu, że oprócz samej sprawności urządzenia i wartości opałowej, które i tak już mogą być trudne do oszacowania, w praktyce dochodzi jeszcze nierównomierność spalania. 

Czasem jest tak, że oprócz samego węgla do kotła trafi jeszcze na przykład kawałek drewna lub co gorsza śmieci i w praktyce w przypadku kotłów na węgiel nie da się poprawnie określić mocy pompy ciepła na podstawie zużycia paliwa

dodaje Adam Minikowski

Czyste Powietrze i wymiana kopciuchów

Warto dodać, że naszym narodowym programem wymiany kopciuchów - nieefektywnych źródeł ciepła na paliwa stałe jest program Czyste Powietrze. Zgodnie z danymi publikowanymi na oficjalnej stronie programu, pompy ciepła od marca 2022 roku wiodą w Czystym Powietrzu prym. Od czerwca udział wniosków składanych na wymianę źródła ciepła na pompę ciepła przekracza nawet 60%, co widać na poniższym rysunku.

Audyt energetyczny jest kosztem kwalifikowanym w programie i można otrzymać na niego nawet 100% dofinansowania. Warto więc skorzystać z tej możliwości i wymieniając kocioł węglowy prawidłowo dobrać moc pompy ciepła na podstawie rzetelnych obliczeń, a nie samych szacunków.

Materiał powstał na podstawie webinaru z cyklu Webinarowa Środa