Dotacja na pompy ciepła okazała się porażką? Niska popularność programu Moje Ciepło

• Połowa budżetu wciąż w kasie – z 600 mln złotych wydano niespełna 300 mln złotych, co jasno pokazuje, że program nie potrafi dotrzeć do wystarczającej liczby beneficjentów.
• Spadek tempa składania wniosków – w ostatnich czterech miesiącach złożono niewiele ponad 3 tys. nowych wniosków, co oznacza dramatyczne wyhamowanie zainteresowania.
• Brak przejrzystości – NFOŚiGW nie odpowiedział na pytania o szczegółowe dane miesięczne, co może sugerować, że rzeczywiste statystyki są jeszcze bardziej niepokojące.

Zapytaliśmy Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o dane dotyczące liczby wniosków w programie Moje Ciepło. Od 29 kwietnia 2022 roku złożono w nim 37 808 wniosków o dofinansowanie pomp ciepła. Średnio daje to około 960 wniosków miesięcznie – liczba, która przy ambitnych planach transformacji energetycznej wygląda po prostu blado. Jeszcze gorzej wypada analiza budżetu: po ponad trzech latach od startu programu wydano niespełna 300 mln złotych z przewidzianych 600 mln. Oznacza to, że połowa środków nadal czeka na beneficjentów.

Słaby wynik mimo dużego potencjału

Pompy ciepła miały stać się filarem modernizacji polskiego ogrzewnictwa. Miały – bo dane pokazują, że tempo realizacji jest znacznie niższe od oczekiwań. Wsparcie otrzymało 34 405 inwestorów, ale to wciąż zbyt mało, by mówić o realnym przełomie. Program nie przyciąga wystarczająco szerokiego grona odbiorców, a niewykorzystany budżet jest najlepszym dowodem na to, że coś tu nie działa tak, jak powinno.

Statystyki pokazują dominację urządzeń typu powietrze-woda (31 868 wniosków), mniej chętnie wybierane są gruntowe pompy ciepła (5 306 wniosków) i marginalnie powietrze-powietrze (634 wnioski). Struktura ta wskazuje, że inwestorzy stawiają na tańsze i prostsze w montażu rozwiązania, ale nawet one nie przyciągają masowego zainteresowania. Być może barierą jest koszt inwestycji, poziom dofinansowania lub brak skutecznej kampanii informacyjnej.

Tempo jeszcze wolniejsze niż wcześniej

O programie Moje Ciepło pisaliśmy już pod koniec marca 2025 roku, kiedy to – według danych z 26 marca – złożono 34 311 wniosków opiewających na 297 mln złotych. Na koniec marca zatwierdzono z nich 30 416 wniosków, obejmujących 262 mln złotych. To oznacza, że w ciągu ostatnich czterech miesięcy złożono niewiele ponad 3 tysiące wniosków. Jak na skalę całego kraju i rosnące potrzeby transformacji energetycznej, jest to wynik wyjątkowo słaby.

Wysokie wymagania też ograniczają popularność

Inicjatywa skierowana jest do właścicieli lub współwłaścicieli nowych domów jednorodzinnych – takich, które nie zostały jeszcze oddane do użytkowania lub zostały oddane nie wcześniej niż 1 stycznia 2021 roku. Aby ubiegać się o dotację, dom musi spełniać określone standardy energetyczne (m.in. wskaźnik EP nie może przekroczyć 55 kWh/m² rocznie). To sprawia, że Moje Ciepło jest znacznie mniej popularne niż np. Czyste Powietrze, które umożliwia wymianę nieefektywnych źródeł ciepła i termomodernizację w starszych budynkach – szczególnie tych o niższej efektywności energetycznej. Co więcej, Moje Ciepło wspiera jedynie zakup i montaż pomp ciepła, podczas gdy w ramach Czystego Powietrza można uzyskać dotację także na kotły na biomasę, kotły zgazowujące drewno, a do niedawna nawet na kotły gazowe.

Cisza z NFOŚiGW

Zapytaliśmy NFOŚiGW o szczegółowe dane – liczbę wniosków z podziałem na miesiące od początku działania programu. Do momentu publikacji nie otrzymaliśmy odpowiedzi, natomiast inne statystyki zostały nam przekazane. Taka milcząca postawa może sugerować, że w ostatnich miesiącach tempo składania wniosków jest wyjątkowo słabe, a ujawnienie tych liczb mogłoby tylko potwierdzić spadek zainteresowania.

Jeżeli program mający wspierać czyste technologie nie jest w stanie w pełni wykorzystać przyznanych środków, to znaczy, że problem nie leży po stronie braku pieniędzy, lecz w konstrukcji samego systemu. W czasach, gdy każda tona CO₂ mniej ma znaczenie, tak wolne tempo wdrażania ekologicznych źródeł ciepła to zła wiadomość – zarówno dla środowiska, jak i dla krajowej strategii energetycznej.

Źródło: własne.