Duże biogazownie będą mogły być lokalizowane na podstawie uchwały gminy, są też inne zmiany!

• Projekt nowelizacji wprowadza szeroki pakiet zmian dla biometanu, energetyki wiatrowej i prosumentów.
• Moc magazynu energii nie będzie wliczana do mocy instalacji PV, jeśli spełnia ona określone limity.
• Lokalizacja biogazowni rolniczych powyżej 1 MW będzie możliwa na podstawie uchwały rady gminy.
• Podwyższono poziom wsparcia FIP do 100% ceny referencyjnej oraz współczynnik modernizacyjny do 115%.

Biometan w centrum uwagi

Najistotniejszy element projektu to budowa silnego rynku biometanu. Rząd stawia na aukcyjny system wsparcia dla instalacji o mocy powyżej 1 MW, projektowany na podobieństwo systemu znanego z aukcji energii elektrycznej. Wytwórcy, którzy wprowadzą biometan do sieci, będą mogli korzystać z 20-letniego kontraktu różnicowego, a oferta złożona w aukcji będzie mogła być łączona z dotacjami inwestycyjnymi, oczywiście przy zachowaniu zasad kumulacji pomocy.

Ustawa doprecyzowuje też zasady rozliczeń z operatorami systemu gazowego. Ilość wprowadzonego do sieci biometanu ma być określana na podstawie wskazań liczników, a rozliczenia dostosowane do godzinowego bilansowania, które od lat jest problemem w polskim systemie gazowym. Co istotne, jeśli biometan zostanie wzbogacony innym gazem, operator będzie określał jego ilość poprzez różnicę między gazem wprowadzonym a dodanym.

Dużym ułatwieniem dla inwestorów może okazać się wprowadzenie tzw. gazociągu bezpośredniego, co po części jest powieleniem z wcześniejszego projektu nowelizacji. To możliwość transportowania biogazu lub biometanu poza siecią dystrybucyjną, bez konieczności spełniania szeregu wymogów wynikających z Prawa energetycznego. Wystarczy poinformować Prezesa URE o rozpoczęciu lub zakończeniu jego eksploatacji, co znacząco upraszcza logistykę inwestycji.

Rząd proponuje także, by biogazownie rolnicze o mocy powyżej 1 MW mogły być lokalizowane na podstawie uchwały rady gminy. To odpowiedź na potrzeby inwestorów, ale również sposób na zwiększenie udziału społeczności lokalnych w procesie decyzyjnym. Choć takie ułatwienie, może jednocześnie wywołać strach u osób obawiających się pojawienia bioelektrowni w sąsiedztwie. Dlatego można się spodziewać dyskusji w zakresie tego zapisu. Z drugiej strony, to właśnie taka forma gwarantuje zapewnienie realnego udziału mieszkańców w decyzjach dotyczących lokalizacji biogazowni rolniczych. 

Lądowa energetyka wiatrowa z nowymi narzędziami planistycznymi

W projekcie znalazły się także przepisy, które mają zdynamizować rozwój lądowej energetyki wiatrowej. Najważniejszym rozwiązaniem jest wprowadzenie możliwości lokalizacji elektrowni wiatrowych w oparciu o zintegrowany plan inwestycyjny (ZPI). To szczególny rodzaj miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który ma skrócić i uprościć proces planistyczny, dziś będący jedną z największych barier rozwojowych dla LEW.

Projekt przewiduje również ujednolicenie zasad konsultacji społecznych. Od tej pory procedury dotyczące inwestycji wiatrowych mają być zintegrowane z ogólnymi zasadami konsultacji wynikającymi z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ministerstwo zapowiada też doprecyzowanie mechanizmu gratyfikacji dla gmin i mieszkańców – czyli systemu zachęt finansowych za lokalizację farm wiatrowych – oraz zmiany usprawniające wydawanie pozwoleń budowlanych.

Prosument z większą swobodą

Projekt UD332 proponuje również zmiany niezwykle ważne dla prosumentów. Najgłośniejsza dotyczy zasad przyłączania instalacji PV wyposażonych w magazyny energii. Zgodnie z propozycją moc magazynu nie będzie liczona do mocy mikroinstalacji, o ile jego moc nie przekroczy 2,2-krotności mocy samej instalacji, a energia oddawana do sieci pozostanie niższa niż moc PV. To duże ułatwienie, które może wywołać kolejny impuls inwestycyjny, szczególnie w kontekście rosnącego zainteresowania autokonsumpcją.

Wprowadzona zostanie także pełna standaryzacja informacji zamieszczanych na fakturach prosumenckich. Spółki obrotu będą musiały przedstawić rozliczenia depozytu prosumenckiego według identycznego schematu, co ma poprawić transparentność i ułatwić prosumentom zrozumienie mechanizmu net-billingu. Kolejna zmiana dotyczy rozliczania depozytu po zmianie sprzedawcy. Projekt wprowadza jasną zasadę zwrotu niewykorzystanych środków.

Doprecyzowane zostały również przepisy dotyczące spółdzielni energetycznych. Projekt wskazuje, że dane pomiarowe mają być udostępniane „spółdzielni”, a nie wyłącznie „spółdzielni energetycznej”, co rozwiązuje problem istniejący już na etapie zakładania organizacji. Uporządkowano także procedury związane z rejestracją w wykazie KOWR oraz obowiązki informacyjne wobec sprzedawców energii.

Modernizacje, aukcje OZE i nowe definicje

Ustawa przewiduje wzrost poziomu wsparcia w systemie kontynuacyjnym (FIP) – z 90% do 100% ceny referencyjnej. To rozwiązanie korzystne dla instalacji, które zakończyły okres podstawowego wsparcia i działają w warunkach rynkowych.

Duże znaczenie ma także podwyższenie współczynnika wsparcia modernizacyjnego z 100% do 115%. To zachęta do optymalnej, kosztowo efektywnej modernizacji istniejących instalacji, a także sposób na utrzymanie mocy OZE w systemie bez konieczności budowy nowych obiektów.

Projekt rozwiązuje również problem rozliczeń aukcyjnych, umożliwiając zaliczenie energii sprzedanej w okresach ujemnych cen do obowiązków wynikających z wygranej aukcji. To odpowiedź na rosnącą liczbę godzin z ujemnymi cenami.

Istotna jest także zmiana definicji instalacji OZE. Od tej pory obejmie ona nie tylko magazyny energii elektrycznej, ale również magazyny ciepła i chłodu. To rozszerza możliwości rozwoju systemów hybrydowych, w tym solarnych sieci ciepłowniczych, systemów trigeneracyjnych i rozwiązań dla przemysłu.

Na osobną uwagę zasługują zmiany w systemie certyfikacji instalatorów. Projekt rezygnuje z części wymogów formalnych dotyczących wykształcenia, kładąc nacisk na egzamin praktyczny i teoretyczny. Celem jest poprawa jakości instalacji oraz stworzenie bardziej przejrzystego systemu szkolenia.

Za projekt odpowiada Ministerstwo Klimatu i Środowiska kierowane przez Paulinę Hennig-Kloskę. Według wykazu prac legislacyjnych rządu, przyjęcie projektu przez Radę Ministrów planowane jest na IV kwartał 2025 r.

Źródło: gov.pl