Dylematy przyszłego inwestora – jak wybrać instalatora pompy ciepła

Pompy ciepła stają się coraz bardziej popularne. Ale jak to zwykle bywa, im coś jest bardziej popularne, tym więcej pojawia się dróg na skróty i firm, które dla osiągnięcia zysków chętnie z nich korzystają. Jak więc, będąc przyszłym inwestorem, wybrać dobre urządzenie, odpowiedzialnego wykonawcę i ustrzec się przed nietrafioną inwestycją?

Zdjęcie autora: Solgen

Solgen

Twój Prąd ze Słońca

Na popularyzację urządzeń, jakimi są pompy ciepła, wpływa kilka czynników. Z jednej strony jest to walka o czyste powietrze zgodnie z wojewódzkimi uchwałami antysmogowymi, narzucającymi likwidację starych kotłów stałopalnych, sytuacja geopolityczna i rosnące ceny paliw kopalnych, a z drugiej wygoda i komfort użytkowania, w tym brak konieczności zakupu paliwa. Za taką zmianą dodatkowo przemawiają dostępne programy dofinansowań takich inwestycji.

Czy pompa nadaje się do mojego domu?

O ile w przypadku nowo budowanego domu sprawa jest dość prosta, to już w przypadku likwidacji starego paleniska i adaptacji pompy do istniejącej instalacji pojawia się mnóstwo wątpliwości, a nadmiar dostępnych informacji najczęściej zaciemnia obraz i powoduje jeszcze większe zagubienie inwestora. W polskich warunkach raczej nie ma zwyczaju korzystania przy tego typu inwestycjach z usług projektanta czy doradcy energetycznego i głównym doradcą staje się przedstawiciel handlowy, oferujący „najlepsze rozwiązanie” lub instalator działający na terenie inwestycji. Niestety najczęściej tych ludzi łączy brak doświadczenia. Handlowiec często rusza na rynek po krótkim teoretycznym szkoleniu, a instalator zazwyczaj montował instalacje z kotłami tradycyjnymi i nawet, jeżeli jest świetnym fachowcem, to może niekoniecznie rozumieć specyfikę działania pomp ciepła.

Jeżeli Instalator nie posiada wsparcia w postaci kompetentnego działu technicznego, łatwo może popełnić błędy. Oczywiście pompy ciepła to nie czarna magia i za jakiś czas zapewne będzie wiele firm czy instalatorów, którzy będą świetnie montować pompy, ale póki co większość z tych firm jest na etapie uczenia się, a mimo to przedstawiają się jako doświadczeni fachowcy. Pytanie, czy chcemy, żeby uczyli się na naszej inwestycji czy lepiej poszukać firmy, która specjalizuje się w fachowym doborze i montażu pomp ciepła. Przedstawimy kilka aspektów, które pozwolą zweryfikować wykonawców i pomogą w wyborze tego, który dobierze i zamontuje pompę ciepła w taki sposób, który pozwoli na jej długie, niezawodne oraz optymalne działanie.

Uprawnienia

Inwestor musi zdawać sobie sprawę, że wykonanie instalacji z pompą ciepła łączy pracę zarówno z zakresu hydrauliki jak i elektryki. Zgodnie z ustawą o OZE instalator pomp ciepła musi posiadać certyfikat instalatora OZE. Uprawnienia takie wydawane są przez Urząd Dozoru Technicznego na podstawie odpowiedniego wykształcenia lub udokumentowanego doświadczenia zawodowego, a także po odbyciu szkolenia zakończonego zdanym egzaminem. Drugim istotnym rodzajem uprawnień są uprawnienia elektryczne, pozwalające na wykonanie połączeń elektrycznych, czyli uprawnienia SEP. Instalator powinien również posiadać autoryzację producenta. Taki certyfikat wydawany jest po odbyciu szkolenia, najczęściej w ośrodkach szkoleniowych, pod okiem serwisantów. Gwarantuje to, że taki instalator zamontuje daną pompę ciepła w sposób wymagany przez producenta, a tym samym inwestor nie straci prawa do gwarancji.

“Mówiąc o uprawnieniach niezbędnych do legalnego montażu pompy ciepła, nie sposób nie wspomnieć o uprawnieniach f-gazowych. Posiadanie ich jest konieczne w przypadku instalacji z pompą ciepła typu split, ponieważ jest to układ zawierający f-gazy, czyli czynniki chłodnicze z grupy gazów fluorowanych, klasyfikowane jako gazy cieplarniane. Zgodnie z tzw. ustawą f-gazową osoby, pracujące przy takich pompach ciepła muszą posiadać stosowne uprawnienia f-gazowe, potwierdzone Certyfikatem. Dotyczy to montażu oraz przeprowadzenia próby szczelności takiego układu.” - komentuje ekspert Solgen.

Jednakże obowiązek ten nie dotyczy montażu instalacji z pompami typu monoblok – ten rodzaj pompy stanowi hermetyczne urządzenie, którego próba szczelności została wykonana na etapie produkcji i do sprzedaży trafia jako szczelny układ.

Doświadczenie

Biorąc pod uwagę skomplikowanie montażu pompy ciepła ogromne znaczenie będzie mieć doświadczenie instalatora. Sama wiedza zdobyta na szkoleniach nie wystarczy, chociażby z takiego powodu, jakim jest konieczność dostosowania układu z pompą ciepła do istniejącej instalacji grzewczej w budynku. Większą część zleceń dla firm wykonawczych stanowi wymiana kotła stałopalnego na pompę ciepła. Instalator nie zawsze spotka się na miejscu montażu z idealną instalacją grzewczą wykonaną zgodnie ze sztuką. Często to jego doświadczenie pozwala na prawidłowe podłączenie pompy i jej późniejszą odpowiednią pracę.

“W tym miejscu musimy zwrócić uwagę na doświadczenie wykonawcy. Branża OZE znajduje się w okresie zauważalnego spadku napływu nowych zleceń na instalacje fotowoltaiczne. Spowoduje to, że wielu instalatorów tych systemów przejdzie szybkie przebranżowienie i bez odpowiedniego szkolenia zajmie się montażem pomp ciepła. Nie zapominajmy, że rola instalatora jest kluczowa – instalator posiadający niewielkie doświadczenie może popełnić różne błędy, które ostatecznie mogą przełożyć się na błędną pracę układu, a tym samym np. niedogrzanie budynku czy też wyższe niż zakładane koszty eksploatacyjne.” - komentuje ekspert Solgen.

Mówiąc o doświadczeniu wykonawcy, należy również wspomnieć o projektantach. Nawet najlepiej zamontowana pompa ciepła, jeśli została źle dobrana, nie spełni swojej funkcji. Dlatego też kluczowym jest, aby firma wykonawcza posiadała dział projektowy złożony z osób o odpowiednim wykształceniu technicznym z zakresu projektowania systemów grzewczych, popartym doświadczeniem. Wtedy inwestor będzie miał pewność, że dobrana pompa ciepła wraz z osprzętem zapewni mu ogrzewanie domu przez cały sezon grzewczy.

Gwarancja i serwis

Inwestor powinien zwrócić uwagę, czy wykonawca oferuje w zakresie dostarczanego produktu odpowiednie wsparcie techniczne i serwisowe. Tutaj istotnym jest, który podmiot świadczy gwarancję – instalator czy producent – oraz jakie są warunki tej gwarancji. Ważne jest również, czy w ramach realizowanej inwestycji inwestor będzie ponosił dodatkowe koszty związane z uruchomieniem urządzenia. Część producentów wykonuje to bezpłatnie poprzez autoryzowanych serwisantów. Takim autoryzowanym serwisantem może być właśnie instalator, który odbył szkolenie autoryzacyjne. Dlatego też często najbardziej optymalne jest powierzenie wykonania instalacji firmie posiadającej autoryzację, która świadczy usługi kompleksowe. Dla inwestora będzie to oszczędność czasu i z dużym prawdopodobieństwem oszczędność kosztów przyjazdu serwisanta. 

Aby nakreślić, jak ważny jest odpowiedni dobór pompy ciepła w kontekście gwarancji, posłużymy się konkretnym przykładem. Instalator, który przeszedł z montażu kotłów stałopalnych na montaż pomp ciepła z dużym prawdopodobieństwem będzie dobierał moc pompy taką samą lub zbliżoną do mocy usuwanego starego kotła. Będzie to skutkować zamontowaniem urządzenia o zbyt dużej mocy. Tym samym sprężarka w przewymiarowanej pompie ciepła będzie włączać się częściej i pracować w krótkich cyklach. Przede wszystkim przełoży się to na krótszą żywotność tej części, a tym samym całej instalacji. Z punktu widzenia gwarancji może okazać się, że producent w warunkach gwarancji podał określone parametry pracy sprężarki, czyli np. częstotliwość jej włączeń. Jeśli po stwierdzeniu usterki i sprawdzeniu, że w danym przypadku włączała się ona częściej niż wynikałoby to z założeń jej poprawnej pracy – inwestor straci prawo do gwarancji.

Na rynku pojawia się dużo sprzedawców oferujących bardzo długie okresy gwarancyjne. Jednak, jeśli zagłębimy się w warunki gwarancji, często okazuje się, że gwarantem nie jest producent a instalator. Oczywiście producent może świadczyć serwis poprzez instalatora, ale tylko takiego, który posiada autoryzację. Jest on wtedy uprawniony do przeprowadzenia naprawy gwarancyjnej i przeprowadzenia przeglądów technicznych, a także posiada dostęp do części danego producenta. W dalszym ciągu pozostaje to jednak gwarancja producenta. Natomiast przerzucenie gwarancji na instalatora wiąże się z ryzykiem, że po upływie kilku lat instalator zniknie z rynku i inwestor nie będzie miał się do kogo zwrócić w przypadku usterki. 

Weryfikacja wykonawcy

Doświadczenie i rzetelność danego wykonawcy można zweryfikować na kilka sposobów. Jeden z nich mogą stanowić referencje wystawione danemu wykonawcy przez zadowolonych klientów. Warto zapytać, czy dana firma dysponuje takimi poleceniami i poprosić o ich przedstawienie. Drugim sposobem będzie sprawdzenie opinii o danym wykonawcy w internecie. Zadowoleni inwestorzy często wystawiają pochlebne opinie jak również ostrzegają, jeśli dany wykonawca nie jest wiarygodny lub nie wywiązuje się z powierzonych prac. 

“Przy okazji rozmów z potencjalnym wykonawcą inwestor może wystąpić z prośbą o przedstawienie portfolio wykonawcy. Pozwoli mu to ocenić, czy dany instalator wykonuje prace estetycznie, co jest równie ważne. Jest to działanie zgodne z prawem i RODO, o ile zdjęcia nie będą przedstawiać informacji o lokalizacji budynku czy też wizerunku innych inwestorów.” - komentuje ekspert Solgen.

Przy dużej liczbie firm oferujących montaż pompy ciepła wybór tej odpowiedniej może stanowić trudne zadanie. Warto poczekać z decyzją o podpisaniu umowy i zweryfikować wybranego wykonawcę, uzyskując od niego niezbędne informacje. Już sama chęć udzielenia odpowiedzi na zadane pytania, np. o doświadczenie czy referencje, będzie świadczyć o rzetelności i uczciwym podejściu instalatora do klienta. Co zyska inwestor? Pewność, że zimą w jego domu będzie ciepło, a zamontowana pompa będzie pracować przez lata.

Zobacz również