Dyrektywa EPBD a pompy ciepła

Zmiany w dyrektywie budynkowej dyskutowane były w Unii Europejskiej od dłuższego czasu. 12 marca Parlament Europejski przegłosował propozycje modernizacji w prawie, dlatego prawdopodobnie już w kwietniu zostaną opublikowane nowe przepisy. Dyrektywa EPBD wprowadza nowy standard zeroemisyjnych budynków, postawienie ambitnych planów w zakresie krajowych planów renowacji budynków i inne rozwiązania, które mają pomóc Europie w osiągnięciu neutralności klimatycznej w 2050 roku. Jakie drogi EPBD otwiera dla rozwoju pomp ciepła i innych odnawialnych źródeł energii?

Zdjęcie autora: Redakcja GLOBEnergia

Redakcja GLOBEnergia

Podziel się

  • Dyrektywa EPBD ma być narzędziem w dążeniu do neutralnego klimatycznie budownictwa. 
  • Ważnym aspektem transformacji jest wydajność energetyczna, wykorzystanie OZE i zarządzanie energią.
  • Pompy ciepła świetnie wpisują się w plany ustanowione przez dyrektywę. 

Pierwsza dyrektywa EPBD (ang. Energy Performance of Buildings Directive – dyrektywa w sprawie wydajności energetycznej budynków) zaczęła obowiązywać w 2010 roku. Zmiany uchwalone w marcu 2024 roku są więc tylko modyfikacją istniejących przepisów. W jakim zakresie?

Budynki zeroemisyjne i minimalne standardy charakterystyki energetycznej

Od 1 stycznia 2030 roku wszystkie nowe budynki w Unii Europejskiej muszą spełniać wymagania Budynku Zeroemisyjnego (ZEB – ang. Zero Emission Building), co oznacza minimalne zużycie energii, wysoką charakterystykę energetyczną, brak emisji CO2 w miejscu funkcjonowania i wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. To znacząca zmiana w polityce budowlanej, zastępująca dotychczasowy standard budynku o niemal zerowym zapotrzebowaniu na energię (NZEB – ang. Nearly Zero Energy Building), i podkreśla zwiększone ambicje UE w walce ze zmianami klimatycznymi. Polska również zobowiązana jest dostosować swoje nowe budynki do tych wymagań, a pompy ciepła w połączeniu z fotowoltaiką są kluczowym rozwiązaniem w realizacji standardów ZEB. Dzięki nim możliwe jest osiągnięcie wysokiej efektywności energetycznej i minimalizacja emisji gazów cieplarnianych, przyczyniając się do dekarbonizacji sektora budowlanego.

Według Ministerstwa Klimatu i Środowiska współczynnik wykorzystania energii pierwotnej EP dla budynków ZEB nie będzie mógł być większy niż 63 kWh/(m2⋅rok) w przypadku budynków jednorodzinnych i 58 kWh/(m2⋅rok) dla wielorodzinnych budynków mieszkalnych. Taki standard będzie równoznaczny z przyznaniem klasy energetycznej A. Obecnie nowe budynki muszą osiągnąć współczynnik EP poniżej 70 kWh/(m2⋅rok).

Co więcej, wprowadzone zostaną minimalne standardy charakterystyki energetycznej (MEPS – ang. Minimum Energy Performance Standard). Ustalają one minimalny poziom efektywności energetycznej, który muszą spełniać nowe lub odnawiane budynki. Mają na celu stopniowe wycofywanie najmniej efektywnych budynków z rynku oraz promowanie innowacyjnych technologii i rozwiązań budowlanych, które prowadzą do oszczędności energii i redukcji emisji CO2. Szczególną rolę w kontekście MEPS odgrywają instalacje niskotemperaturowe, takie jak systemy ogrzewania podłogowego czy ścienne oparte na pompach ciepła. Te systemy pracują z niższą temperaturą wody grzewczej niż tradycyjne, co prowadzi do wyższej efektywności energetycznej i lepszego wykorzystania energii odnawialnej. 

Długoterminowe Strategie Renowacji Budynków 

Państwa członkowskie UE zobowiązane są do opracowania krajowych planów renowacji budynków zgodnie ze zmienioną dyrektywą EPBD. Te strategie, aktualizowane co pięć lat, mają prowadzić do transformacji zasobów budowlanych w kierunku budynków o zerowej emisji do 2050 roku. Pierwsze plany mają być przygotowane do 2025 roku, a finalne do 2026 roku. Kluczowe elementy tych planów obejmują przegląd krajowych zasobów budynków, listę działań dekarbonizacyjnych, zarys potrzeb inwestycyjnych i polityk dotyczących ogrzewania i chłodzenia. Ministerstwo Rozwoju i Technologii planuje szybką aktualizację strategii renowacji budynków, co jest krokiem w kierunku przyspieszenia dekarbonizacji sektora budowlanego w Polsce.

Paliwa kopalne zamieniamy na słońce

Od 2025 roku państwa członkowskie UE nie będą mogły prowadzić dofinansowań samodzielnych kotłów na paliwa kopalne. Wyjątkiem są programy istniejące przed tą datą, finansowane z Krajowych Programów Odbudowy. Istniejące programy wsparcia, takie jak „Czyste Powietrze”, nie zostaną dotknięte tą zmianą, ale również w ich ramach planuje się stopniowe wycofywanie dofinansowania dla kotłów na paliwa kopalne do końca 2025 roku. To istotny krok w promowaniu alternatywnych, bardziej ekologicznych źródeł ciepła, takich jak pompy ciepła.

Komisja Europejska ma przedstawić do końca bieżącego roku wyraźną definicję kotłów na paliwa kopalne oraz szczegółowe kryteria dla hybrydowych systemów grzewczych. Te kryteria zostaną uwzględnione w hybrydowych systemach z pompami ciepła i dodatkowym źródłem szczytowym, takim jak kotły na przykład kotły gazowe.

Nowe przepisy dyrektywy nakładają też obowiązek stosowania energii słonecznej w budynkach, zaczynając od już 31 grudnia 2026 roku – po tej dacie wszystkie nowe budynki publiczne i niemieszkalne o powierzchni powyżej 250 m2 będą wyposażone w fotowoltaikę. Od 2030 r. wszystkie nowe budynki mieszkalne będą musiały spełniać ten wymóg. Nowe zasady mają zwiększyć udział energii odnawialnej w sektorze budowlanym, co przyczyni się do redukcji emisji gazów cieplarnianych i zwiększenia efektywności energetycznej. Implementacja nowych przepisów będzie uzależniona od konkretnych regulacji i wytycznych krajowych, a integracja pomp ciepła z instalacjami PV może dodatkowo zwiększyć efektywność energetyczną budynków i redukcję emisji.

Pompy ciepła na fali

Wiele zapisów dyrektywy EPBD wspiera więc rozwój i rozpowszechnienie technologii pomp ciepła. Dzięki swojej wysokiej efektywności energetycznej bardzo dobrze wpisują się one w trendy nowoczesnego budownictwa. W połączeniu z fotowoltaiką i magazynem energii mogą zapewniać nie tylko wygodę po stronie użytkownika, ale też korzyści dla systemu elektroenergetycznego. Zasilane energią elektryczną, mogą reagować na nadmiar lub niedobór energii w systemie i zasilać dom tanią, czystą energią w momencie wysokiej produkcji z OZE. Wykorzystanie nowych technologii w budownictwie i energetyce rozproszonej jest ważnym krokiem w kierunku ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, a docelowo – osiągnięcia neutralności klimatycznej. 

Źródło: PORT PC, energy.ec.europa.eu

Zdjęcie autora: Redakcja GLOBEnergia

Redakcja GLOBEnergia