Z jednej strony mamy realne zagrożenie dla zdrowia obywateli, z drugiej zaś zagrożenie ich bytu ekonomicznego, który jest niemniej groźny. O ile w wypadku zagrożenia zdrowotnego, jesteśmy zdani na lekarzy i laboratoria, o tyle przestawienie działalności gospodarczej przez dopasowanie jej do nowych warunków zależy od nas samych oraz od rządzących. Według wstępnych analiz z początku pandemii w Polsce, około 20% MSP działających w branży instalacyjno-grzewczej i klimatyzacyjnej planowała zawiesić działalność, a kolejne 60% wprowadzało istotne ograniczenia, w tym ograniczenie wyjazdów fachowców do napraw w domach (np. serwisanci też nie byli wpuszczani do domów i jednocześnie sami mieli obawy obawy przy realizowaniu kilku wizyt dziennie).

Z tego powodu, grupa organizacji branżowych działających w ramach POBE – Porozumienia Organizacji Branżowych na Rzecz Efektywności Energetycznej zainicjowała szereg działań koniecznych do podjęcia, w celu opanowania niepokoju, który zaistniał w branży i pomocy firmom w szybkim dostosowaniu się do nowych warunków działań gospodarczych. Po trzech tygodniach można śmiało stwierdzić, że ogromna większość firm działających w branży instalacyjno- grzewczej, wprowadziła procedury bezpieczeństwa przeciw zarażeniu COVID-19 i funkcjonuje dalej.

Procedury bezpieczeństwa

POBE przygotowało procedury bezpieczeństwa dla serwisantów, instalatorów, firm produkcyjnych i firm handlowych, które zostały przekazane dalej do firm działających w branży.  Już od samgo początku pandemii zostały wdrożone konkretne działania, w celu zagwarantowania swobodnego dostępu do obiektów wymagających obsługi ekspertom technicznym zatrudnionym w tym sektorze (głównie inżynierom, serwisantom i instalatorom), przy zachowaniu koniecznych procedur bezpieczeństwa. Zapewniło to utrzymanie naprawę ważnego osprzętu instalacyjnego, a tym samym ciągłość dostaw ciepłej wody użytkowej, chłodniczej i sanitarnej oraz funkcjonowanie wentylacji, jako elementów infrastruktury krytycznej.

Wnioski skierowane do Ministerstwa Rozwoju

POBE zwróciło się do Ministerstwa Rozwoju z wnioskiem o jak najszybsze wprowadzenie czasowej zmiany zasad dotyczących napraw urządzeń i elementów instalacji grzewczych oraz wentylacyjno-klimatyzacyjnych tak, aby wydłużony czas naprawy nie skutkował obowiązkiem wymiany sprzętu na nowy do czasu unormowania się sytuacji w Kraju i na Świecie.

Powodem złożenia wniosku jest fakt, że gwarant i sprzedawca mają obecnie coraz mniejsze możliwości wywiązania się ze swoich obowiązków (rozpatrzenie reklamacji, naprawa gwarancyjna) ze względu na brak dostępnych pracowników i coraz większe problemy z dostawami części zamiennych i podzespołów pochodzących z importu lub produkowanych w Polsce, ale w oparciu o importowane surowce. To rodzi poważne konsekwencje finansowe (np. zamiast naprawy może być konieczne wydanie konsumentowi nowego produktu, co jest niezgodnie z zasadami gospodarki obiegu zamkniętego i neutralności klimatycznej).

POBE skierowało do Ministerstwa Rozwoju również wniosek o uwzględnienie technicznego wyposażenia budynku i usług w postaci napraw systemów grzewczych i ciepłej wody użytkowej oraz instalacji wentylacyjno-klimatyzacyjnych, jako infrastruktury krytycznej przy opracowywaniu planów awaryjnych.

W sytuacji nadzwyczajnej, jaką jest pandemia wirusa SARS-CoV-2, niezbędne jest zaopatrzenie budynków w ogrzewanie i ciepłą wodę, zapewnienie nieprzerwanego działania systemów wentylacji i klimatyzacji oraz innych instalacji zapewniających bezpieczne użytkowanie obiektów przez znajdujące się z nich osoby. Ogrzewanie pomieszczeń, a przede wszystkim dostępność ciepłej wody są warunkiem utrzymania zdrowia i kompleksowej higieny zgodnie z zaleceniami WHO i Ministerstwa Zdrowia. Jednym z głównych zaleceń w walce z wirusem jest zalecenie regularnego i dokładnego mycia rąk ciepłą wodą z mydłem.

Zgodnie z ostatnimi zarządzeniami rządu, miliony obywateli mają w dalszym ciągu pozostawać w domu, a w związku z panującymi obecnie warunkami pogodowymi, wzrasta zapotrzebowanie na ogrzewanie i ciepłą wodę do utrzymania higieny osobistej, a także do czyszczenia i prania.

Z kolei zapewnienie sprawnie działającej wentylacji lub w zależności od typu budynku również klimatyzacji, jest niezbędne do prawidłowej wymiany powietrza, w tym do jego filtracji, co przyczynia się do jego czystości i powoduje zmniejszenie koncentracji groźnych zanieczyszczeń w powietrzu, a tym samym poprawy warunków higienicznych. Ponadto systemy wentylacyjno – klimatyzacyjne w wielu obiektach pełnią równocześnie funkcję ogrzewania i stanowią element infrastruktury przygotowania ciepłej wody użytkowej.

Działania reaktywujące gospodarkę

POBE włączyło się także w nurt działań, mających na celu reaktywowanie gospodarki i pozwalających na funkcjonowanie ekonomiczne kraju w dobie pandemii. Należy pamiętać, że gospodarka to układ naczyń połączonych, z których każde ma wpływ bezpośredni lub pośredni na inne branże.

Trwająca obecnie pandemia koronawirusa wywiera poważny wpływ na polską i europejską gospodarkę. Działania prewencyjne ograniczają działalność gospodarczą poprzez konieczność pozostawiania ludzi w domu, wyjazd cudzoziemców pracujących w wielu sektorach gospodarki i ograniczenie ruchu osobowego na granicach. W wielu przypadkach, skutkiem tych posunięć jest konieczność zamknięcia działalności gospodarczej w sektorze usług, ograniczenie produkcji będące skutkiem zmniejszonej liczby pracowników, zrywanymi łańcuchami dostaw oraz znaczne osłabienie przepływu kapitału w sferze konsumpcji.

Jasny przekaz

Zdaniem POBE, właśnie dlatego konieczny jest ze strony rządu jasny przekaz skierowany do biznesu, w jaki sposób sobie radzić w sytuacji wyjątkowej i utrzymać tam gdzie jest to możliwe działalność produkcyjną, handlową i usługową, przy zachowaniu koniecznych w obecnej sytuacji procedur bezpieczeństwa.

Tego typu przekaz będzie motywacją dla tych przedsiębiorców, u których przestawienie działalności na nowe tory jest możliwe i uwolni finansowe środki wsparcia dla tych firm które z różnych względów i charakteru swojej działalności mają bardzo ograniczone aktualnie pole działania, lub ich działalność stała się niemożliwa.

Ożywienie gospodarcze

Jednocześnie, gdy dzisiejszym priorytetem jest skuteczne radzenie sobie z kryzysem zdrowotnym oraz zachowanie działalności gospodarczej w Kraju na poziomie, który pozwoli na szybki powrót na ścieżkę normalnego funkcjonowania gospodarki, branża musi już teraz zaplanować jutrzejsze ożywienie gospodarcze.

Jednym z filarów, na którym można będzie odbudowywać działania gospodarcze, jest szeroko pojęta branża budowlana oparta na efektywności energetycznej i wykorzystaniu OZE w zaopatrzeniu budynków w energię.Kolejną istotna kwestią, jest przygotowanie procedur dla funkcjonowania gospodarki w wypadkach awaryjnych w przyszłości.

Liczni eksperci zarówno w kraju jak i zagranicą wskazują na fakt, że nie jest to niestety ostatnia pandemia i w przyszłości możemy spodziewać się innych podobnych problemów. Dlatego zdaniem POBE należy wyciągnąć wnioski z obecnej sytuacji i już teraz przygotować na przyszłość procedury, które pozwolą w wypadku epidemii szybko przestawić gospodarkę na awaryjny tryb działania i uniknąć problemów ekonomicznych lub maksymalnie ograniczyć negatywny wpływ epidemii na funkcjonowanie przemysłu i usług, przy zachowaniu maksymalnego bezpieczeństwa zdrowotnego i ekonomicznego społeczeństwa.

Janusz Starościk

Prezes Zarządu Stowarzyszenia Producentów i Importerów Urządzeń Grzewczych, Członek Pool of Experts Switzerland Global Enterprise