W sobotę 14 listopada, czyli w dzień Czystego Powietrza, prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę o zmianie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz niektórych innych ustaw. Dzięki niej możliwe będzie utworzenie Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) w celu gromadzenia jednolitych, ustandaryzowanych i spójnych danych dotyczących budynków i lokali oraz eksploatowanych w nich źródeł ciepła, energii elektrycznej oraz spalanych paliw.

duda podpis

Andrzej Duda, źródło: prezydent.pl

Dzięki ustawie powstanie również Fundusz Ekologiczny Poręczeń i Gwarancji, z którego będą udzielane gwarancje lub poręczenia spłaty kredytów i pożyczek na projekty ekologiczne, szczególnie w ramach programu Czyste Powietrze. Dodatkowo ustawa wprowadza usprawnienia dotyczące programu STOP SMOG.

Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków

Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB) będzie mechanizmem informatycznym, który posłuży do zidentyfikowania źródeł niskiej emisji z budynków. Pierwszym krokiem do jej uruchomienia będzie przeprowadzenie ogólnopolskiej powszechnej inwentaryzacji, która obejmie ok. 5-6 mln budynków. Powszechna inwentaryzacja budynków zostanie połączona ze składaniem deklaracji pisemnych dotyczących źródeł ciepła i spalania – do końca 2021 r.

Właściciele lub zarządcy budynków bądź lokali zostaną zobowiązani do złożenia do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta specjalnej deklaracji pisemnej o posiadaniu urządzeń takich jak kotły gazowe, kotły na paliwa stałe, piece kaflowe, kuchnie węglowe, itp. Następnie dane z deklaracji zostaną wprowadzone do CEEB.

System umożliwi nie tylko zbieranie danych dotyczących stanu energetycznego budynków, ale także informacji o formach pomocy publicznej: dotacjach, czy preferencyjnych kredytach przyznanych na termomodernizację lub wymianę kotłów w budynkach. W systemie zawarta będzie informacja o formach pomocy społecznej lub innych formach wsparcia udzielanych ze środków publicznych mieszkańcom domów pomocy społecznej.

Przez uruchomienie CEEB pojawi się możliwość monitorowania na bieżąco informacji na temat dostępnych środków finansowych na przedsięwzięcia związane z ochroną powietrza, w tym na termomodernizację budynku albo wymianę „kopciuchów”, dzięki czemu otrzymanie wsparcia finansowego na przedsięwzięcie będzie łatwiejsze.

Uruchomienie systemu będzie także ułatwieniem dla gminy, gdyż na podstawie zebranych informacji będzie można podejmować optymalne decyzje o planowaniu i organizacji zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe na obszarze gminy.

Fundusz poręczeń w Czystym Powietrzu

Jednym z zapisów nowelizacji ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów jest usprawnienie funkcjonowania programu Czyste Powietrze dzięki środkom z Funduszu Ekologicznego Poręczeń i Gwarancji, który zostanie utworzony w BGK, a zasilać go będą środki z NFOŚiGW. Z nowego Funduszu będą udzielane gwarancje lub poręczenia spłaty kredytów i pożyczek udzielonych na projekty ekologiczne wskazane przez NFOŚiGW, przede wszystkim w ramach programu Czyste Powietrze. Między innymi dzięki uruchomieniu tego Funduszu, w ciągu paru miesięcy banki powinny wystartować z korzystną ofertą kredytową dla wszystkich osób, które będą chciały ocieplić dom i wymienić źródło ogrzewania. Negocjacje z bankami w tej sprawie trwają już od wielu miesięcy. Po uruchomieniu oferty kredytowej, dotacja w ramach programu Czyste Powietrze służyłaby jako częściowa spłata kredytu. Resztę kwoty spłacałby już inwestor.

Co jeszcze zmienia ustawa?

W ramach programu STOP SMOG, ustawa przewiduje zmniejszenie minimalnej liczby budynków jednorodzinnych umożliwiającej aplikowanie do programu (z 2% do 1% lub 20 budynków) oraz jednorazowe zniesienie tego limitu, w sytuacji gdy wcześniej gmina zawarła co najmniej jedno porozumienie. Wprowadza również zmniejszenie z 50% do 30% wymaganej redukcji zapotrzebowania na ciepło grzewcze, liczonej łącznie dla wszystkich przedsięwzięć niskoemisyjnych realizowanych przez gminę w ramach jednego porozumienia. Ustawa wydłuża z 3 lat do 4 lat okres realizacji porozumienia – w przypadku realizacji przez gminę w danym porozumieniu więcej niż 2% budynków jednorodzinnych w gminie. Ponadto skraca z 10 lat do 5 lat okres po zakończeniu porozumienia dla zobowiązań dotyczących obowiązku beneficjenta w zakresie: zwrotu odpowiedniej części wartości przedsięwzięcia w przypadku sprzedaży budynku, przestrzegania warunków umowy, przechowywania treści porozumienia przez gminę i właściwego ministra oraz utrzymywania przez gminę efektów przedsięwzięć niskoemisyjnych.

Kiedy ustawa wejdzie w życie?

Ustawa wejdzie w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia. Wyjątek będą stanowiły przepisy odnoszące się do utworzenia i funkcjonowania CEEB. Ich wejście w życie nastąpi dopiero po wdrożeniu odpowiednich rozwiązań technicznych umożliwiających prowadzenie ewidencji.

Redakcja GLOBEnergia