Farmy fotowoltaiczne mogą przysłużyć się populacji trzmieli – są wyniki pierwszych badań

Nowe badania zrealizowane przez badaczy Uniwersytetu Lancaster pokazują, że proste zmiany w sposobie zarządzania farmami fotowoltaicznymi w Wielkiej Brytanii mogą zwiększyć populację trzmieli gniazdujących w ich otoczeniu, zapewniając oprócz energii odnawialnej dodatkową korzyść dla środowiska.

Zdjęcie autora: Redakcja GLOBEnergia

Redakcja GLOBEnergia

Wstępne wyniki zostały przedstawione na konferencji Ecology Across Borders 13 grudnia przez Hollie Blaydes, doktorantkę z Uniwersytetu w Lancaster. Używając modelu symulującego żerowanie trzmieli na terenie brytyjskich farm słonecznych, naukowcy z Uniwersytetu Lancaster zbadali różne scenariusze zarządzania aktywami PV, które zakładały różne rozwiązania dla trzmieli. Wyniki badań wykazały, że tereny parków PV zarządzane jako łąki - oferujące najwięcej zasobów - wspierałyby cztery razy większą populację trzmieli niż w przypadku standardowych farm PV. 

Stwierdzono również, że duże i bogate w zasoby farmy fotowoltaiczne mogą zwiększyć zagęszczenie trzmieli w odległości do 1 km od samych parków, zapewniając “usługi zapylaczy” dla upraw na okolicznych gruntach rolnych.

- Nasze wyniki dostarczają pierwszych ilościowych dowodów na to, że farmy słoneczne mogą być wykorzystywane jako narzędzie ochrony przyrody, aby wspierać i zwiększać populację zapylaczy. Jeśli będą one zarządzane w sposób, który zapewni im odpowiednie zasoby, parki słoneczne mogą stać się cennym siedliskiem trzmieli - wskazała Hollie Blaydes.

fot. Hollie Blaydes

W Wielkiej Brytanii siedliska zapylaczy zostały utworzone na terenie niektórych farm słonecznych, ale obecnie niewiele wiadomo na temat skuteczności tych przedsięwzięć. Nowe badania dostarczają właścicielom i zarządcom farm PV dowodów sugerujących, że zapewnienie zasobów kwiatowych i gniazdowych dla trzmieli może być skuteczne.

Zwiększona liczba trzmieli w parkach słonecznych może również zapewnić potencjalne korzyści dla pobliskich upraw poprzez zwiększoną wizytę zapylaczy. Rolnicy, którzy posiadają elektrownie fotowoltaiczne na swoich gruntach lub w ich pobliżu, mogą zdecydować się na zasadzenie roślin zależnych od zapylaczy w pobliżu farm PV. 

W Wielkiej Brytanii duże elektrownie słoneczne są często zlokalizowane w obrębie intensywnie zarządzanych krajobrazów rolniczych, co zwiększa potencjał parków słonecznych jako schronienia dla trzmieli. Powierzchnia terenów przeznaczonych pod elektrownie fotowoltaiczne w Wielkiej Brytanii również rośnie, co zwiększa potencjał wykorzystania tych terenów dla dodatkowych korzyści. Parki słoneczne montowane na ziemi zajmują obecnie 14 tys. hektarów. Aby Wielka Brytania mogła osiągnąć cele zerowej emisji netto, konieczne będzie zainstalowanie dodatkowych 54 GW mocy w fotowoltaice, co oznacza zmianę sposobu użytkowania gruntów pod parki słoneczne o powierzchni 90 300 hektarów.

Jest kilka przeszkód

Istnieją bariery uniemożliwiające zarządzanie farmami PV w sposób korzystny dla trzmieli i innych dzikich zwierząt. Na przykład, istnieją koszty związane z tworzeniem i zarządzaniem siedliskami dla zapylaczy, a obecnie przemysł PV  nie ma żadnych bodźców ekonomicznych, aby to robić. Istnieje nadzieja, że płatności za usługi ekosystemowe w ramach ustawy rolnej po Brexicie będą mogły stanowić mechanizm umożliwiający takie działania.

Przeszkodą mogą okazać się również struktury biznesowe. Hollie Blaydes wyjaśniła, że zarządzanie farmami jest często zlecane firmom zewnętrznym, w których umowy trwają zazwyczaj około dwóch lat. To, wraz z częstymi zmianami właścicieli, oznacza, że system zarządzania może się zmieniać wraz ze zmianą właściciela parku słonecznego lub umowy o zarządzanie. Może to stanowić wyzwanie w przypadku prób ustanowienia i utrzymania siedlisk w dłuższym okresie czasu. 

Badacze skupili się na trzmielach gniazdujących na ziemi i nie wzięli pod uwagę innych ważnych zapylaczy, takich jak pszczoły samotnice, bzygowate, motyle i ćmy. Różne zasoby i zachowania żerowiskowe tych grup wymagałyby alternatywnych podejść do modelowania, aby zrozumieć, w jaki sposób mogą one skorzystać na zarządzaniu parkami słonecznymi.

Źródło: Uniwersytet Lancaster

Zobacz również