Fotowoltaika i turbiny wiatrowe mogą dostarczać prąd 24/7. I to taniej niż gaz czy węgiel

• IRENA wskazuje, że energia z fotowoltaiki i magazynu kosztuje dziś w najlepszych lokalizacjach około 54-82 USD/MWh, czyli mniej niż nowe źródła gazowe.
• Kluczową rolę odegrał gwałtowny spadek kosztów baterii. Od 2010 roku magazyny energii potaniały aż o 93%.
• Hybrydowe systemy OZE mogą stabilniej zasilać przemysł, centra danych i produkcję wodoru, a jednocześnie zmniejszać zależność od paliw kopalnych i geopolityki.

OZE 24/7 przestają być teorią

Międzynarodowa Agencja Energii Odnawialnej opublikowała raport “24/7 Renewables: The Economics of Firm Solar and Wind”. Najważniejszy wniosek jest prosty: w regionach z dobrymi warunkami dla słońca i wiatru hybrydowe instalacje OZE z magazynami energii mogą dostarczać energię przez całą dobę taniej niż nowe źródła gazowe i część nowych źródeł węglowych.

To ważna zmiana w dyskusji o OZE. Przez lata zarzut brzmiał podobnie: fotowoltaika i wiatr są tanie, ale niestabilne. IRENA pokazuje, że wraz ze spadkiem kosztów baterii coraz częściej trzeba patrzeć nie tylko na samą produkcję, lecz także na koszt energii dyspozycyjnej, czyli dostępnej wtedy, gdy system jej potrzebuje.

Ile kosztuje energia ze słońca i magazynu?

Według IRENA uśredniony koszt energii z instalacji fotowoltaicznej połączonej z magazynem w regionach o wysokim nasłonecznieniu mieści się dziś w przedziale 54-82 USD/MWh. Dla porównania nowe elektrownie węglowe w Chinach mieszczą się w przedziale 70-85 USD/MWh, a nowe źródła gazowe globalnie przekraczają 100 USD/MWh.

Agencja wskazuje też skalę spadków kosztów. Od 2010 roku całkowite koszty instalacji spadły o 87% dla fotowoltaiki, o 55% dla lądowej energetyki wiatrowej i o 93% dla magazynów bateryjnych. To właśnie magazyny zmieniły rachunek ekonomiczny, bo pozwalają przesunąć produkcję z godzin tanich na godziny większego zapotrzebowania.

Zanim przejdziemy do wykresu to w gwoli wyjaśnienia. LCOE, czyli levelized cost of electricity, oznacza uśredniony koszt wytworzenia energii w całym cyklu życia instalacji. Uwzględnia m.in. koszt budowy, finansowania, eksploatacji i produkcji energii, dlatego pozwala porównywać różne technologie na wspólnej podstawie.

Na poniższej grafice widać spadek LCOE energii dyspozycyjnej z fotowoltaiki i magazynów w wybranych lokalizacjach do 2035 roku. Najniższe koszty osiągają Chiny, a w najlepszych lokalizacjach wartości schodzą w kierunku około 33 USD/MWh. Stany Zjednoczone startują z wyższego poziomu, ale także notują silny spadek.

Wiatr z magazynem też tanieje

IRENA analizuje również lądowe farmy wiatrowe połączone z bateriami. W 2025 roku koszty takich systemów wahały się od około 59 USD/MWh w Mongolii Wewnętrznej do 88-94 USD/MWh w Brazylii, Niemczech i Australii. Do 2030 roku mają spaść do około 49-75 USD/MWh na tych rynkach.

Druga grafika pokazuje podobną trajektorię dla lądowej energetyki wiatrowej. Koszty spadają we wszystkich analizowanych lokalizacjach, choć tempo zależy od jakości zasobów, kosztów finansowania i konfiguracji systemu. Chiny ponownie wypadają najtaniej, a USA pozostają wyżej od pozostałych przykładów.

Hybrydy mogą być tańsze niż osobne źródła

Najciekawszy wniosek dotyczy łączenia technologii. Gdy fotowoltaika, wiatr i magazyn energii pracują razem, system potrzebuje mniej baterii niż przy samej fotowoltaice lub samym wietrze. Produkcja z tych źródeł często uzupełnia się w czasie, więc magazyn nie musi przejmować całego ciężaru bilansowania.

To ma znaczenie dla centrów danych, przemysłu, produkcji wodoru i innych odbiorców, którzy potrzebują stabilnej energii. IRENA zwraca uwagę, że projekty hybrydowe można zwykle budować szybciej niż duże elektrownie konwencjonalne, często w ciągu jednego do dwóch lat od uzyskania pozwoleń i przyłączenia.

• Zobacz również: Domowa fotowoltaika kontra sieć. Dlaczego prosumenci zaczynają być problemem dla operatorów?

Bezpieczeństwo energetyczne wraca do rachunku

Raport pojawia się w czasie napięć na rynkach paliw kopalnych. Zakłócenia w Cieśninie Ormuz przypominają, że ropa i gaz pozostają podatne na geopolitykę. Dyrektor generalny IRENA Francesco La Camera podkreślił, że “odnawialne źródła energii mogą zapewniać niezawodną, całodobową energię”, a przewaga OZE ma dziś nie tylko wymiar ekonomiczny, lecz także strategiczny.

To nie oznacza, że każdy kraj od razu zbuduje tani system OZE 24/7. Koszty zależą od nasłonecznienia, wiatru, sieci, finansowania i regulacji. Ale kierunek jest coraz wyraźniejszy: w najlepszych lokalizacjach fotowoltaika i wiatr z magazynami przestały być drogą alternatywą. Stają się technologią, która zaczyna konkurować z paliwami kopalnymi także wtedy, gdy liczymy stabilność dostaw.

Opracowano na podstawie raportu IRENA pt. “24/7 Renewables: The Economics of Firm Solar and Wind”