Niepewność związana z procesem inwestycji miała swój początek po liberalizacji polskiego rynku energetycznego. Dodatkowo, decyzje Komisji Europejskiej spowodowały, że firmy energetyczne wycofały w dużym stopniu swój kapitał z sektora energetycznego, co doprowadziło do niewystarczającej ilości inwestycji na rynku energetycznym.

Przyczyną małej ilości inwestycji jest także występujący na jednotowarowym rynku energii elektrycznej problem okresowej niewystarczalności przychodów rynkowych z punktu widzenia utrzymywania wymaganego poziomu zdolności wytwórczych, spowodowany dynamicznym wzrostem produkcji energii ze źródeł niesterowalnych. Przyczyn można by wymienić jeszcze co najmniej kilka, jednakże podsumowując problem, można stwierdzić, że zmniejszeniu ulega udział sterowalnych źródeł energii w krajowej produkcji energii elektrycznej, przy czym nie zmienia się potrzeba ich utrzymywania i rozwoju. Polski rynek nie zapewni odpowiedniej nadwyżki mocy dla zabezpieczenia dostaw energii elektrycznej dla odbiorcy końcowego przy aktualnej ilości inwestycji w energetykę krajową.

W takiej sytuacji, gdy opłacalność inwestycji w źródła wytwórcze jest niewielka, a niepewność jest duża, mechanizm rynkowy nie działa prawidłowo, zatem jako dodatkową zachętę wprowadzono rynek zdolności wytwórczych. Mechanizm opłaty mocowej jest dość popularny i wprowadza się go w wielu krajach, nie tylko europejskich. Pieniądze otrzymane z tytułu opłaty mocowej mają trafić do spółek energetycznych i zostać przeznaczone na inwestycje oraz modernizację i utrzymanie istniejących bloków wytwórczych.

Od kiedy zwiększą się opłaty za energię elektryczną?

Opłata mocowa zostanie wprowadzona na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Pierwotnie miała zacząć obowiązywać od początku października, jednak wprowadzenie ustawy zostało wstrzymane. Aktualnie opłata mocowa ma zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2021 roku.

Od kogo i do kogo trafią pieniądze?

Do uiszczenia opłaty zobowiązani będą wszyscy odbiorcy energii elektrycznej, zatem gospodarstwa domowe oraz prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu PKD. Wysokość stawki opłaty mocowej określa URE i wyznacza ją na podstawie Ustawy o rynku mocy z 2017 roku.
Stawki opłaty mocowej ustalane będą odrębnie dla odbiorców końcowych energii elektrycznej. W gospodarstwach domowych opłata mocowa będzie stawką miesięczną zależną od zużycia energii elektrycznej w skali roku. W przypadku firm opłata mocowa raczej na pewno będzie skorelowana ze zużyciem energii w danych godzinach doby. Koszty przedsiębiorstwa będą tym wyższe, im większy będzie wolumen pobieranej energii w szczycie zapotrzebowania na energię elektryczną. Skutkiem tego będzie różna cena MWh w ciągu doby, co ma spowodować wypłaszczenie zapotrzebowania na moc, w wyniku przeniesienia niektórych energochłonnych procesów technologicznych na godziny poza szczytem.

Recepta na opłatę mocową

Odbiorcy o dużym wolumenie zużycia energii elektrycznej, a zwłaszcza w godzinach największego zapotrzebowania, znacznie odczują nowe regulacje. Obecnym rozwiązaniem na rynku energii może być usługa DSR „Demand Side Response”, co można przetłumaczyć jako „Reakcja Strony Popytowej”. Stroną popytową są odbiorcy energii, a ich reakcją jest zmniejszenie własnego zapotrzebowania na energię elektryczną na wezwanie (OSP) w zamian za oczekiwane wynagrodzenie. Jednak straty firmy, która podlega sterowaniu odgórnemu, są trudne do określenia. Znacznie lepszym, sprawdzonym i łatwiejszym do przewidzenia rozwiązaniem może okazać się inwestycja w OZE i własne źródła wytwórcze.

Fotowoltaika lekiem

W innych krajach istnieje wiele rozwiązań unikania opłaty mocowej, natomiast w Polsce dobrym rozwiązaniem może okazać się instalacja własnego źródła wytwórczego, czego przykładem jest fotowoltaika, jako aktualnie jedna z najbardziej opłacalnych inwestycji. Przy obecnie planowanym systemie naliczania opłaty mocowej fotowoltaika staje się jeszcze bardziej atrakcyjna w szczególności dla przedsiębiorców, ponieważ pokryje ona część aktualnego zapotrzebowania na energię w godzinach szczytu. Spowoduje to pobranie mniejszej ilości energii elektrycznej z sieci zasilającej w czasie, kiedy będzie droższa, dlatego opłata mocowa będzie proporcjonalnie niższa. Bezpośrednią paralele można odnaleźć także w gospodarstwach domowych. Jeżeli opłata mocowa dla prosumenta będzie traktowana jako energia pobrana i obliczana w systemie opustu, to nie powinna wpływać na budżet domowy. Jeżeli opłata mocowa nie będzie się wiązać z systemem opustów, to pozytywnym aspektem instalacji fotowoltaicznych jest autokonsumpcja, która i tak wpłynie pozytywnie na wysokość opłaty mocowej.

Lepiej inwestować

Opłata mocowa z pewnością znacząco odciśnie swoje piętno na rynku energii. Nawet jeżeli zostanie odsunięta w czasie po raz kolejny, to przy obecnym systemie rynkowym nie unikniemy jej wprowadzenia. Aktualnie jedną z najbardziej opłacalnych inwestycji, zarówno dla gospodarstw domowych jak i przedsiębiorstw, jest montaż fotowoltaiki, który zgodny jest z profilem energetycznym użytkowania i może znacznie przyczynić się do obniżenia opłaty mocowej.

Dowiedz się więcej o fotowoltaice!

  • Jak wyglądał polski rynek instalacji PV w pierwszej połowie 2020 roku?
  • Jak wygląda uzgadnianie projektów instalacji PV z rzeczoznawcami?
  • Rosnący potencjał MLPE w obiektach użyteczności publicznej
  • i… wiele innych!

Dowiedz się więcej o fotowoltaice z najnowszego numeru GLOBENERGIA 4/2020!


Wydanie drukowane GLOBEnergia 4/2020 jest dostępne TUTAJ!

Wydanie elektroniczne GLOBEnergia 4/2020  jest dostępne TUTAJ


Solgen

Twój Prąd ze Słońca