Gdzie i jak Polska ukryje groźne odpady z elektrowni jądrowej? Czy to będzie bezpieczne?

• Zużyte paliwo jądrowe nie będzie na stałe składowane przy elektrowni. Może tam przebywać jedynie tymczasowo – do czasu przekazania do docelowego składowiska.
• Ostatecznym rozwiązaniem ma być głębokie składowisko w odpowiednich warunkach geologicznych. Lokalizacja takiego obiektu w Polsce nie została jeszcze wskazana.
• W Polsce działa już składowisko w Różanie, ale dotyczy ono wyłącznie odpadów nisko- i średnioaktywnych. Zużyte paliwo z elektrowni wymaga zupełnie innych, bardziej zaawansowanych rozwiązań.

Gdzie w Polsce będą składowane odpady z elektrowni jądrowej?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań w kontekście budowy pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce, która ma powstać w lokalizacji Lubiatowo–Kopalino na Pomorzu, a jej uruchomienie planowane jest na lata 30. XX wieku. Nie ma chyba sensu mówić, że aktualna data uruchomienia pierwszego bloku to 2036 rok, bo w perspektywie najbliższej dekady to się może jeszcze zmienić. My już teraz pytamy: gdzie trafi zużyte paliwo? Czy będzie składowane na miejscu? I czy lokalizacja takiego obiektu jest już znana? Na dziś odpowiedź jest prosta – konkretnej lokalizacji jeszcze nie ma.

Jak podkreślają Polskie Elektrownie Jądrowe, decyzja w tej sprawie nie należy do inwestora, lecz do strony rządowej. Spółka odpowiada za budowę elektrowni, natomiast wybór miejsca i budowa składowiska odpadów promieniotwórczych pozostają w kompetencjach państwa.

Na terenie elektrowni – tylko tymczasowo

Wbrew obawom części opinii publicznej, wypalone paliwo jądrowe nie będzie składowane na stałe przy elektrowni. “Wypalone paliwo jądrowe nie będzie składowane na terenie elektrowni. Może tam przebywać wyłącznie czasowo – do momentu przekazania go do odpowiednio przygotowanego głębokiego składowiska” – informują Polskie Elektrownie Jądrowe.

Proces wygląda etapowo. Bezpośrednio po wyjęciu z reaktora paliwo trafia do specjalnych basenów, gdzie przez kilka lat jest chłodzone. Następnie przenoszone jest do specjalnych przechowalników na terenie elektrowni. Te instalacje są projektowane tak, aby pomieścić całe wypalone paliwo powstające w trakcie pracy bloków – ale tylko w perspektywie czasowej, a nie jako rozwiązanie docelowe.

• Zobacz również: Niemcy nie wiedzą, gdzie schować odpady atomowe. Decyzja może zapaść za 50 lat! Co z Polską?

Docelowo – głębokie składowisko

Ostatecznym miejscem przechowywania ma być tzw. głębokie składowisko odpadów promieniotwórczych. Tego typu obiekty lokalizuje się w odpowiednich formacjach geologicznych, które zapewniają naturalną izolację. Tutaj chcemy uspokoić, bo zgodnie z międzynarodowym konsensusem naukowym jest to obecnie uznawane za najbezpieczniejszą metodę długoterminowego składowania odpadów wysokoaktywnych.

“Polska regulacja jasno określa warunki dla takiej lokalizacji, w tym konieczność występowania naturalnych barier geologicznych o właściwościach izolacyjnych” – podkreśla spółka PEJ. To oznacza, że składowisko nie może powstać w dowolnym miejscu – musi spełniać bardzo rygorystyczne kryteria geologiczne i bezpieczeństwa.

A jak jest dziś? Przykład z Różana

W Polsce funkcjonuje już jedno składowisko odpadów promieniotwórczych – w Różanie na Mazowszu. To jednak obiekt przeznaczony dla odpadów nisko- i średnioaktywnych, głównie z medycyny, przemysłu czy badań naukowych. Zużyte paliwo jądrowe z elektrowni to zupełnie inna kategoria – wymaga znacznie bardziej zaawansowanych i długoterminowych rozwiązań, których w Polsce dopiero się szuka.

Kluczowa decyzja jeszcze przed nami

Choć budowa elektrowni jądrowej nabiera tempa, kwestia składowania odpadów wciąż pozostaje otwarta. Wiadomo już, że paliwo nie zostanie na stałe przy reaktorze i że docelowo trafi do głębokiego składowiska. Nie wiadomo jednak, gdzie dokładnie taki obiekt powstanie i kiedy zapadnie ostateczna decyzja. To jeden z kluczowych elementów całego programu jądrowego – i temat, który w najbliższych latach będzie wracał coraz częściej.

Źródło: własne, PEJ.