Program Czyste Powietrze to pierwsza tak duża inicjatywa, wspierająca modernizację segmentu ogrzewnictwa w budownictwie mieszkalnym. Celem jest usunięcie z polskich domów prawie 3 mln kopciuchów, czyli nieefektywnych kotłów na paliwa stałe. To dym wydobywający się z kominów jest źródłem tzw. niskiej emisji, co wiąż się z pojawieniem smogu. Według ostatnich danych przedstawionych przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, w maju 2021 roku 12 286 wnioskodawców najczęściej ubiegali się o dofinansowanie wymiany kopciucha na kocioł gazowy kondensacyjny (5302). Kolejnym wyborem beneficjentów programu były kotły na biomasę (2443) oraz powietrzne pompy ciepła (2104). Wnioskodawcy ubiegali się także o wsparcie instalacji nowoczesnego kotła na węgiel (1916), ale także gruntowej pompy ciepła (307), systemu ogrzewania elektrycznego (180) oraz kotłów olejowych (7). 27 wnioskodawców starało się o dofinansowanie przyłącza do węzłów cieplnych. Co się dzieje z zużytymi, starymi kopciuchami?  Co do zasady powinny być oddane na złom.

Poseł Bogusław Sonik w interpelacji skierowanej do Ministra Klimatu i Środowiska wskazuje, iż media donoszą, że kopciuchy, których wymiana została sfinansowana z programu Czyste Powietrze, są sprzedawane przez pracowników skupów złomu do innych rejonów Polski, gdzie nie obowiązują jeszcze uchwały antysmogowe. Polityk pyta się resort, czy monitoruje skup złomu, do których trafiają zdemontowane kopciuchy. Sonik pyta się także, czy nie należy wprowadzić obowiązku potwierdzenia przekazania pieca do utylizacji przez skupy złomu.

Na pytania posła Sonika odpowiedział wiceminister klimatu i środowiska oraz pełnomocnik rządu ds. OZE Ireneusz Zyska. Okazuje się, że ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach nie ustanawia szczegółowych zasad postępowania z piecem zdemontowanym w ramach Programu Czyste Powietrze. Odpady w ramach programu podlegają ogólnym przepisom ustawy o odpadach, w tym hierarchii sposobów postępowania z odpadami, czy też ewidencji odpadów i wymogowi przekazania odpadów wyłącznie uprawnionym podmiotom.

Zyska wyjaśnia, że w ustawie o odpadach zawarte są ogólne zasady przejmowania odpowiedzialności za odpady, które dotyczą również odpadów budowlanych i komunalnych. Wytwórca odpadów lub inny posiadacz odpadów może zlecić wykonanie obowiązku gospodarowania odpadami wyłącznie upoważnionym do tego podmiotom. Jeżeli przekazuje odpady następnemu posiadaczowi odpadów, który posiada odpowiednią decyzję administracyjną albo odpowiedni wpis do rejestru, odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami, z chwilą ich przekazania, przechodzi na tego następnego posiadacza odpadów. Potwierdzeniem przekazania odpowiedzialności jest karta przekazania odpadów, która jest wystawiana w systemie elektronicznym służącym ewidencji odpadów – BDO.

Postępowanie z odpadami z gospodarstw domowych regulują także przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Stare kotły są przyjmowane przez skupy złomu

Złom w postaci kotłów na paliwo stałe jest przyjmowany przez skupy złomu jako złom stalowy lub żeliwny na podstawie umowy cywilno-prawnej oraz/lub formularza przyjęcia odpadu na których to dokumentach opisywana jest postać złomu – w tym przypadku np. piec CO – wskazuje wiceminister. Następnie skup złomu przekazuje złom do następnego podmiotu zgodnie z posiadanymi decyzjami – najczęściej do huty.

Opady metali mogą być przekazane (sprzedane) osobom fizycznym w ilości nie większej jak 100 kg, co w praktyce eliminuje zakup pieca w całości ze względu na ich wagę 200-300 kg – wskazuje Zyska.

– W zależności od posiadanej przez podmiot decyzji złom z kotłów CO w postaci niezmienionej lub przerobiony na złom wsadowy złomowisko przekazuje (sprzedaje) do następnego odbiorcy. Jednocześnie wskazuję, że kontrolę przestrzegania przepisów z zakresu gospodarki odpadami sprawują organy inspekcji ochrony środowiska – wyjaśnia.

W programie Czyste Powietrze możliwe jest uzyskanie dotacji na zakup i montaż nowego źródła ciepła pod warunkiem likwidacji starego źródła ciepła na paliwo stałe i jego zezłomowanie oraz uzyskanie imiennego dokumentu zezłomowania starego kotła z opisem co jest przedmiotem złomowania, moc kotła i nr seryjny (o ile jest na kotle tabliczka znamionowa). – Przedstawienie tego typu dokumentu jest warunkiem koniecznym do spełnienia jeśli chodzi o wypłatę dotacji na nowe źródło ciepła – informuje przedstawiciel ministerstwa klimatu.

Źródło: Sejm

Redakcja GLOBEnergia