Według wyliczeń analityków Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE), tylko 797 gmin sygnowało umowy z WFOŚiGW, co stanowi 32 proc. wszystkich gmin w naszym kraju. PIE przeliczając dane na powiaty wskazuje, że w 115 powiatach (w Polsce jest ich 380) mieszkańcy żadnej z gmin nie mogą skorzystać dofinansowania na wymianę źródeł ciepła w domu jednorodzinnym z pomocą urzędników, nie wyklucza to jednak możliwości indywidualnego złożenia wniosku bezpośredni do NFOŚiGW. Przypomnijmy, że w programie Czyste Powietrze można składać wnioski drogą elektroniczną. Jest także opcja dostarczenia aplikacji do siedziby właściwego WFOŚiGW również za pośrednictwem poczty.

Mazowieckie liderem

Liderem w sygnowaniu porozumień na poziomie gmin jest województwo mazowieckie. Właśnie tam, 113 z gmin zdecydowało się na skorzystanie z programu Czyste Powietrze. Na kolejnym miejscu uplasowało się województwo wielkopolskie (96). Najgorzej sytuacja wygląda w województwie warmińsko-mazurskim, gdzie tylko 18 gmin podpisało umowy z WFOŚiGW. Nie lepiej jest w województwie opolskim – tu tylko 13 gmin.

Pod względem powiatów, najbardziej aktywny jest powiat krakowski i kielecki, na obszarze których po 14 gmin zawarło porozumienia. Dochodzi do nich także powiat ostrowski – tu 12 gmin sygnowało umowy.

Liczba gmin w danym powiecie, które zawarły umowy z WFOŚiGW / Wykres: PIE

 

Opracowanie PIE (stan na 7.01.2021) 

PIE wyliczył także, że w przeliczeniu na liczbę mieszkańców, najwięcej wniosków złożono w województwie dolnośląskim tj. 365, oraz zachodniopomorskim – 361 aplikacji. W przypadku woj. podlaskiego i świętokrzyskiego, wniosków złożono dwa razy mniej, odpowiednio 166 i 121.

Polskie pompy ciepła na końcu stawki europejskiej

W ramach programu Czyste Powietrze można otrzymać dofinansowanie do wymiany źródła ciepła na bardziej ekologiczne i mniej emisyjne. Wnioskodawca może złożyć dotację na gruntowe pompy ciepłą oraz powietrze-woda.

Pomimo wsparcia w instalacji takich urządzeń, pozostajemy w tyle stawki europejskiej. Jak wskazuje organizacja branżowa PORT PC, pompy ciepła stanowiły 23 proc. źródeł w budynkach jednorodzinnych w 2019 r. W porównaniu do 2011 r., jest to 10-krotny wzrost. W rozwoju tej technologii nie pomagają stosunkowo niskie ceny gazu ziemnego. Warto zauważyć, że za rozwój sieci dystrybucji gazu jest odpowiedzialna Polska Spółka Gazownictwa (PSG). W 2018 r. zainaugurowano Program Przyspieszenia Inwestycji w Sieć Gazową Polski – rząd chce zwiększyć liczbę gmin z dostępem do gazu. Realizacja programu postępuje – PSG uruchomiła usługę dystrybucji gazu w 126 gminach (stan na koniec I kw. 2020 r.). Według danych Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa terenie zgazyfikowanych gmin w Polsce mieszka dziś ponad 33 mln osób, a więc prawie 87 proc. populacji kraju.

Rynkowi pomp ciepła nie pomagają także rosnące ceny energii elektrycznej, na którą wpływa wiele czynników np. rosnące ceny uprawnień do emisji CO2 czy uzależnienie od coraz bardziej nierentownego górnictwa. PIE zauważa, że korzystny dla pracy pompy jest rozwój inteligentnych sieci (ang. smart grid), które pozwalają na korzystanie z energii elektrycznej głównie przy jej niskich cenach.

Liderem europejskim jest Szwecja, w której pompy ciepła stanowią 90 proc. źródeł ciepła, oraz Niemcy – 43 proc.

Potrzebna jeszcze większa popularyzacja programu

Przypomnijmy, że program Czyste Powietrze to inicjatywa rządowa – obok programu Mój Prąd, który cieszy się dużą popularnością. Został uruchomiony w 2018 r. i będzie kontynuowany do 2029 r. Analitycy wskazują także na potrzebę popularyzacji możliwości skorzystania z dofinansowania w programie Czyste Powietrze, co przełoży się na realizację celów związanych z transformacją oraz w ramach walki z zanieczyszczeniami emitowanymi do powietrza w obszarze ogrzewnictwa.

Źródło: Polski Instytut Ekonomiczny, Czyste Powietrze, PGNiG 

Redakcja GLOBEnergia