Zgodnie z uchwałą antysmogową obowiązującą na terenie całej Małopolski, do końca 2022 roku mieszkańcy muszą wymienić wszystkie kotły na węgiel lub drewno, który nie spełniają wymogów co najmniej klasy 3. Kotły na węgiel lub drewno klasy 3 lub 4 należy wymienić do końca 2026 roku. Po tym czasie za dalsze wykorzystywanie kopciuchów będzie grozić kara w wysokości nawet 5 tys. złotych. Jak idą wymiany mieszkańcom obwarzanka krakowskiego?

Wymiany kopciuchów w obwarzanku krakowskim

Według badań przeprowadzonych przez Krakowski Alarm Smogowy, okazuje się, że mieszkańcom obwarzanka krakowskiego, czyli gmin położonych dookoła Krakowa, nie idą najlepiej. Z wniosków KAS wynika, że jeżeli nic się nie zmieni, to gminy okalające Kraków nie zdążą się przygotować na wejście w życie uchwały antysmogowej. Do 2026 roku w Metropolii Krakowskiej musi zostać wymienionych co najmniej 33 tysiące kotłów. Co więcej, większość z nich jako kotły gorsze niż klasy III będę musialy zostać wymienione jeszcze wcześniej – do końca 2022 roku.

Najwięcej kotłów, które muszą zostać wymienione znajduje się w Skawinie – 5535 urządzenia oraz w Wieliczce – 4099 urządzenia, przy czym w Wieliczce wciąż prowadzona jest inwentaryzacja, więc kopciuchów do wymiany będzie prawdopodobnie jeszcze więcej.

Najmniej kopciuchów do wymiany znajduje się w Igołomi – Wawrzeńczycach – 1163 urządzenia.

Liczba kotłów do wymiany w „obwarzanku krakowskim”, źródło: KAS

Niewystarczające tempo wymian

Jak podaje KAS, mimo iż tempo wymiany pozaklasowych urządzeń grzewczych zwiększyło się w ostatnich latach to wciąż jest ono niewystarczające. W ubiegłym roku – to dane przekazane przez gminy – wymieniono 2493 kotły. To więcej niż wykazano w podsumowaniach realizacji Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego w 2017 oraz 2018 roku, zgodnie z którymi w 2018 roku wymieniono 1883 kotły, a w 2017 zaledwie 917 kotły.

Mimo że w Skawinie zostało najwięcej kopciuchów do wymiany, to właśnie w tej gminie w 2019 roku wymieniono ich najwięcej – 519 urządzenia. Z kolei w gminie Igołomia – Wawrzeńczyce, gdzie zostało najmniej kopciuchów, w 2019 roku wymieniono ich najmniej – 60 urządzeń.

Najwięcej kotłów wymieniły największe gminy, ale i tak tempo likwidacji „kopciuchów” jest zbyt wolne. W wielu gminach sytuacja jest bardzo zła i nie widać, żeby władze aktywnie włączyły się w działania antysmogowe. W Biskupicach wymieniono 61 kotłów, a pozostało jeszcze 1509. W Świątnikach również 61, a trzeba zlikwidować jeszcze 1611. To musi ulec zmianie, a gminy muszą wreszcie zacząć poważnie traktować ochronę powietrza – mówi Andrzej Guła, który wskazuje, że gminy powinny przede wszystkim pomagać mieszkańcom w skorzystaniu z dotacji na wymianę kotłów w ramach rządowego Programu Czyste Powietrze

Liczba kopciuchów wymienionych w gminach „krakowskiego obwarzanka” w 2019 roku, źródło: KAS

Świadomość obowiązywania uchwały antysmogowej

Niskie tempo wymiany kopciuchów może wynikać z niskiej świadomości o konieczności realizacji zapisów uchwały antysmogowej.

Żeby ludzie zdecydowali się na wymianę starych kotłów muszą mieć świadomość, że już za dwa lata takie ogrzewanie będzie nielegalne i muszą mieć informację gdzie szukać pomocy. Trzeba też zwiększać świadomość problemu. Dlatego zdecydowaliśmy się gminom w tym pomóc i do mieszkańców czterech małopolskich powiatów (krakowskiego, wielickiego, proszowickiego oraz myślenickiego) trafia właśnie 150 tys. egzemplarzy smogowego tabloidu, który zawiera informacje o kluczowych sprawach i możliwości uzyskania dotacji. W tym o pieniądzach z Programu Czyste Powietrze – powiedział Andrzej Guła.

Jak podaje KAS, tabloid jest zatytułowany „Smog Express” i został przygotowany przez zespół dziennikarzy serwisu SmogLab.pl. Formą nawiązuje do Faktu i Super Expressu, a zawarte w nim artykuły odpowiadają na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące smogu i sposobów walki z nim. Zawarto w nim także informacje o tym, w jaki sposób zdobyć dotację w Programie Czyste Powietrze oraz o zapisach uchwały antysmogowej dla województwa małopolskiego. W czasie jego przygotowywania przeprowadzono m.in. badania społeczne, które pomogły ustalić, które sprawy sprawiają mieszkańcom obwarzanka największe trudności, o czym chcieliby mieć więcej informacji i co muszą wiedzieć, by zdecydować się na wymianę kotła.

SMOG EXPRESS, źródło: KAS

Uchwała antysmogowa w Krakowie

Przypomnijmy, że Kraków został pierwszym miastem w Polsce, w którym obowiązuje zakaz palenia węglem. Zakaz stosowania węgla i drewna w kotłach, piecach i kominkach obowiązuje już od 1 września 2019 roku.

Od 1995 r. w Krakowie zlikwidowano ponad 45 tys. palenisk węglowych. Ponad połowa z tego, to wymiana źródeł ciepła realizowana w latach 2012–2019. W tym czasie zlikwidowano 25 tys. palenisk węglowych. Po 1 września w Krakowie pozostało ok. 4 tys. źródeł ciepła, które powinny zostać wymienione, w 2 500 budynkach.

Źródła: KAS, powietrze.malopolska.pl

Redakcja GLOBEnergia