Górne źródło ciepła bez tajemnic. Dlaczego podłogówka, grzejniki i bufor decydują o rachunkach?

• Górne źródło ciepła to część instalacji, która odbiera energię z pompy ciepła. Może to być ogrzewanie podłogowe, grzejniki, bufor albo zasobnik ciepłej wody użytkowej.
• Im niższej temperatury potrzebuje instalacja, tym lepiej dla pompy ciepła. Dlatego podłogówka zwykle sprzyja niższym rachunkom bardziej niż stare grzejniki wysokotemperaturowe.
• Bufor i zasobnik CWU też wpływają na pracę całego systemu. Mogą poprawić stabilność instalacji, ale ich dobór powinien wynikać z konkretnego budynku i sposobu użytkowania ogrzewania.

Przy wyborze pompy ciepła najczęściej mówi się o samym urządzeniu, jego mocy, sprawności i rodzaju dolnego źródła. Tymczasem równie ważne jest to, co znajduje się po drugiej stronie instalacji, czyli górne źródło ciepła. To właśnie ono decyduje, do jakiego systemu pompa ciepła oddaje energię i z jaką temperaturą musi pracować.

Górnym źródłem ciepła może być ogrzewanie podłogowe, instalacja grzejnikowa, bufor ciepła albo zasobnik ciepłej wody użytkowej. W uproszczeniu jest to ta część systemu, która odbiera ciepło z pompy ciepła, kotła lub innego źródła ogrzewania i przekazuje je do budynku albo do wody użytkowej.

Dlaczego górne źródło jest tak ważne?

Najważniejsza zasada jest prosta: im niższej temperatury potrzebuje instalacja grzewcza, tym efektywniej może pracować pompa ciepła. Jeśli budynek da się ogrzać wodą o temperaturze 30-35°C, urządzenie zużyje mniej energii elektrycznej niż wtedy, gdy musi przygotowywać wodę o temperaturze 55-60°C.

Dlatego górne źródło ciepła ma bezpośredni wpływ na koszty eksploatacji. Różnica kilku lub kilkunastu stopni na zasilaniu może być widoczna w rocznym zużyciu energii. Nie chodzi więc tylko o komfort cieplny, ale też o sprawność całego systemu.

• Zobacz również: Bufor ciepła – czym jest i jak wpływa na działanie instalacji grzewczej?

Podłogówka, grzejniki i bufor

Najkorzystniejszym rozwiązaniem dla pompy ciepła jest zwykle ogrzewanie podłogowe. Pracuje ono na dużej powierzchni i nie wymaga wysokiej temperatury wody. Typowe temperatury zasilania wynoszą około 25-35°C, co dobrze pasuje do charakterystyki pracy pompy ciepła. Dzięki temu system może działać stabilnie, a ciepło jest rozprowadzane równomiernie po pomieszczeniach.

Inaczej wygląda sytuacja ze starszymi grzejnikami. W wielu modernizowanych domach były one projektowane pod kotły wysokotemperaturowe, dlatego do ogrzania budynku mogą wymagać wody o temperaturze przekraczającej 50-60°C. Pompa ciepła może z nimi współpracować, ale jej efektywność będzie niższa. Rozwiązaniem bywa wymiana części grzejników na większe, zastosowanie grzejników niskotemperaturowych albo wcześniejsze docieplenie budynku, które obniży zapotrzebowanie na ciepło.

W instalacji może pojawić się również bufor ciepła. Jego zadaniem jest zwiększenie ilości wody w obiegu, stabilizacja pracy urządzenia i ograniczenie zbyt częstego włączania oraz wyłączania pompy ciepła. Bufor nie jest zawsze konieczny, ale w wielu układach pomaga poprawić kulturę pracy instalacji.

CWU też jest górnym źródłem

Osobnym elementem jest zasobnik ciepłej wody użytkowej. Pompa ciepła przekazuje do niego energię potrzebną do podgrzewania wody do mycia. W tym przypadku temperatury są zwykle wyższe niż przy ogrzewaniu podłogowym, dlatego przygotowanie CWU także wpływa na sprawność systemu.

Dobór górnego źródła powinien wynikać z budynku, instalacji i oczekiwanego komfortu. Najlepsze efekty osiąga się tam, gdzie dom ma niskie zapotrzebowanie na ciepło, a instalacja grzewcza może pracować z możliwie niską temperaturą. To dlatego przed wymianą źródła ciepła warto sprawdzić nie tylko samą pompę, ale również podłogówkę, grzejniki, bufor i zasobnik. To one w dużej mierze zdecydują, ile ogrzewanie będzie kosztować.

Źródło: Leksykon ogrzewania i OZE