Grecja wpuszcza fotowoltaikę na balkony. Co z Polską?

• Grecja chce dopuścić balkonową fotowoltaikę do 800 W i samodzielne magazyny energii pracujące bez oddawania energii do sieci.
• Polski projekt WT 2026 przewiduje balkonową PV z falownikiem do 2 kW oraz BESS do 11 kWh i 3,7 kW w mieszkaniach i na balkonach.
• Same Warunki Techniczne nie wystarczą do stworzenia prostego systemu plug-in. Potrzebne mogą być również zmiany w zasadach zgłaszania i przyłączania mikroinstalacji.

Fotowoltaika balkonowa po raz pierwszy w greckich przepisach

Greckie Ministerstwo Środowiska i Energii skierowało do konsultacji projekt nowych zasad rozwoju, instalowania i przyłączania systemów przeznaczonych do autokonsumpcji energii. Jedną z najważniejszych zmian jest dopuszczenie niewielkich instalacji fotowoltaicznych o mocy do 800 W, określanych wprost jako „fotowoltaika balkonowa”.

Energia produkowana przez taki zestaw ma być zużywana wewnątrz mieszkania lub budynku. System nie będzie mógł przekazywać nadwyżek do publicznej sieci elektroenergetycznej. Grecki rząd podkreśla, że instalacje mają być wyposażone w zabezpieczenia chroniące zarówno sieć, jak i wewnętrzną instalację elektryczną odbiorcy. 

Choć w części publikacji rozwiązanie jest określane jako off-grid, nie jest to całkowicie niezależna instalacja wyspowa. Budynek nadal pozostanie przyłączony do sieci i będzie mógł pobierać z niej energię. Nowy system ma działać raczej w formule „zero feed-in”, czyli z techniczną blokadą przepływu energii od odbiorcy do operatora.

Odbiorca będzie więc wykorzystywał energię słoneczną na bieżąco, a w przypadku niewystarczającej produkcji automatycznie pobierze brakującą energię z sieci. Nie będzie natomiast otrzymywał wynagrodzenia ani rozliczenia za niewykorzystane nadwyżki.

Samodzielny magazyn energii bez fotowoltaiki

Drugą istotną zmianą jest dopuszczenie samodzielnych magazynów energii. Baterię będzie można zamontować w gospodarstwie domowym lub firmie bez konieczności łączenia jej z instalacją fotowoltaiczną.

Magazyn będzie mógł pobierać energię z sieci, przechowywać ją, a następnie zasilać instalację wewnętrzną odbiorcy. Rozwiązanie może być wykorzystywane między innymi do ładowania baterii w okresach niższych cen energii i rozładowywania jej w droższych godzinach. Szczególnego znaczenia może nabrać wraz z upowszechnianiem się taryf dynamicznych.

Podobnie jak w przypadku balkonowej fotowoltaiki, energia z samodzielnego magazynu nie będzie mogła być wprowadzana do publicznej sieci. Urządzenie ma służyć wyłącznie ograniczeniu poboru energii przez odbiorcę i zwiększeniu jego elastyczności.

Grecki projekt przewiduje również rozwój zbiorowej autokonsumpcji w budynkach wielorodzinnych i kompleksach mieszkaniowych. Z jednej instalacji będzie mogło korzystać kilku odbiorców, również takich, którzy posiadają umowy z różnymi sprzedawcami energii. Możliwe ma być także uwzględnienie zużycia energii w częściach wspólnych, na przykład przez oświetlenie, windy czy urządzenia techniczne budynku. 

Bez umowy przyłączeniowej, ale z wymaganiami technicznymi

Grecki model nie oznacza całkowitej rezygnacji z kontroli nad niewielkimi źródłami energii. Instalacja balkonowa ma być zgłaszana w elektronicznym systemie, a operator musi otrzymać informacje o miejscu montażu i parametrach urządzeń.

Projekt przewiduje również techniczne zabezpieczenie przed wypływem energii do sieci oraz możliwość kontrolowania pracy instalacji. Rozwój autokonsumpcji ma być powiązany z przyspieszeniem montażu inteligentnych liczników i uruchomieniem elektronicznego rejestru autokonsumentów. 

Zmiany nie są więc próbą dopuszczenia dowolnych urządzeń podłączanych samodzielnie do przypadkowego gniazdka. Grecja chce uprościć procedury, ale jednocześnie zachować kontrolę nad bezpieczeństwem instalacji elektrycznych.

Projekt znajdował się w konsultacjach do 20 lipca 2026 roku. Oznacza to, że przedstawione zasady nie są jeszcze ostatecznymi, obowiązującymi regulacjami.

Grecja chce przyspieszyć rozwój autokonsumpcji

Greckie ministerstwo wskazuje, że od 2020 roku w kraju uruchomiono 37 407 systemów autokonsumpcji o łącznej mocy 1070 MW. Dla porównania w latach 2015–2019 powstały tylko 1772 instalacje o mocy 36 MW. 

Rząd chce teraz poszerzyć dostęp do własnej energii również na mieszkańców budynków wielorodzinnych, którzy nie mają możliwości montażu klasycznej instalacji na dachu. Fotowoltaika balkonowa ma obniżać bieżące zużycie energii z sieci, natomiast magazyny mają pozwolić przesuwać pobór energii na bardziej korzystne godziny.

Polska także przygotowuje przepisy 

Kierunek zbliżony do greckiego pojawił się w polskim projekcie nowych Warunków Technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Najnowsza wersja projektu została opublikowana w Rządowym Centrum Legislacji w lipcu 2026 roku. Dokument nadal ma status projektu, dlatego zawarte w nim rozwiązania nie są jeszcze obowiązującym prawem. 

Po raz pierwszy w polskich Warunkach Technicznych wydzielono osobne wymagania dla instalacji fotowoltaicznych montowanych na balkonach, loggiach i tarasach. Projekt przewiduje maksymalnie 2 kW mocy falownika oraz 2,3 kW łącznej mocy modułów. Napięcie po stronie prądu stałego miałoby być ograniczone do 60 V.

Polski projekt dopuszcza zatem większe instalacje niż rozwiązanie proponowane w Grecji. Grecki limit wynosi 800 W, natomiast w Polsce moc falownika balkonowego systemu mogłaby sięgać 2 kW.

Nie oznacza to jednak, że po wejściu Warunków Technicznych w życie każdy mieszkaniec będzie mógł kupić zestaw fotowoltaiczny i bez dodatkowych procedur podłączyć go do gniazdka. Rozporządzenie określa przede wszystkim wymagania budowlane i techniczne. Nie tworzy osobnego systemu rozliczeń ani uproszczonej procedury przyłączania instalacji plug-in do sieci.

Obecnie operatorzy wymagają zgłoszenia mikroinstalacji przyłączanej do instalacji wewnętrznej odbiorcy. Jeżeli jej moc nie przekracza mocy przyłączeniowej budynku, stosowana jest procedura zgłoszeniowa.. 

Aby w Polsce powstał system podobny do greckiego, potrzebne mogą być zatem również zmiany w przepisach energetycznych i procedurach operatorów. Konieczne byłoby jednoznaczne określenie, czy instalacja z pełną blokadą eksportu energii nadal wymaga standardowego zgłoszenia mikroinstalacji, dwukierunkowego licznika i spełnienia wszystkich wymagań przyłączeniowych.

Magazyny energii w mieszkaniach i na balkonach

Projekt WT 2026 przynosi również istotne zmiany dla bateryjnych magazynów energii. Najnowsza wersja dopuszcza montaż niewielkich BESS w lokalach mieszkalnych budynków wielorodzinnych oraz na balkonach, loggiach i tarasach.

Limit ma wynosić 11 kWh pojemności oraz 3,7 kW mocy ładowania i rozładowania. Instalacja będzie musiała spełnić dodatkowe wymagania dotyczące między innymi miejsca montażu, zabezpieczeń, detekcji zagrożenia oraz ograniczenia skutków ewentualnego pożaru.

Projekt podnosi również z 10 do 30 kWh pierwszy próg pojemności, od którego zaczynają obowiązywać bardziej rozbudowane wymagania techniczne. Dopuszczone mają zostać także niektóre magazyny energii instalowane w garażach i podziemnych częściach budynków. Wprowadzono ponadto limit łącznej pojemności magazynów przypadającej na jedną strefę pożarową.

To duża zmiana względem wcześniejszego projektu, który praktycznie wykluczał montaż magazynów energii wewnątrz mieszkań i na balkonach bloków. Nowa wersja nie rezygnuje z wymagań bezpieczeństwa, ale tworzy osobną kategorię niewielkich urządzeń przeznaczonych dla odbiorców indywidualnych.

Nadal jednak pozostają kwestie związane z przyłączeniem urządzeń do sieci, zgłoszeniem mikroinstalacji operatorowi, sposobem pomiaru energii oraz zgodą wspólnoty lub spółdzielni na ingerencję w elewację albo inne części wspólne budynku. Projekt Warunków Technicznych nie tworzy również polskiego odpowiednika greckiej instalacji „zero feed-in”, która mogłaby działać w uproszczonym trybie bez możliwości oddawania energii do sieci.

Największą zmianą byłoby więc formalne uznanie, że fotowoltaika i magazyny energii mogą być instalowane również w mieszkaniach oraz na balkonach budynków wielorodzinnych. Aby nastąpił prawdziwy przełom, regulacje budowlane musiałyby zostać uzupełnione o jasne i uproszczone zasady energetyczne.

Źródła: Ypen, RCL.