Gruntowe pompy ciepła: Polacy zaufali tej technologii?

• Rynek gruntowych pomp ciepła w Polsce dynamicznie rośnie, co potwierdza 10-procentowy wzrost w minionym roku oraz 33-procentowy skok sprzedaży odnotowany w pierwszym kwartale kolejnego sezonu.
• Choć pod względem liczby sprzedanych sztuk wciąż dominują małe instalacje domowe, to w ujęciu zainstalowanej mocy grzewczej duże obiekty komercyjne generują już blisko połowę całego rynku.
• Nadchodzące od 2027 roku unijne restrykcje F-gazowe wymuszą całkowite przejście na czynniki naturalne, co drastycznie zmieni dotychczasową konstrukcję oraz sposób montażu urządzeń.

Polski rynek płytkiej geotermii dynamicznie wraca do łask konsumentów, notując dwucyfrowe wzrosty sprzedaży w pierwszych miesiącach roku. Inwestorzy, zmęczeni medialnymi doniesieniami o „rachunkach grozy”, coraz częściej poszukują bezkompromisowej stabilności i najwyższej sprawności energetycznej. O tym, jak rodzimy sektor gruntowych pomp ciepła wypada na tle europejskich liderów oraz z jakimi wyzwaniami technologicznymi przyjdzie się zmierzyć branży w najbliższych latach, rozmawialiśmy w trakcie Forum Branżowego z Jakubem Koczorowskim, ekspertem Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC).

Odbicie na rynku i polski impuls wzrostowy

Ostatnie dane pokazują wyraźne ożywienie w segmencie płytkiej geotermii. Choć rok 2023 był rekordowy dla Europy z wynikiem 155 tysięcy sprzedanych gruntowych pomp ciepła, to po późniejszym przejściowym spowolnieniu rynek w 2025 roku przyniósł upragnione odbicie. Zanotowano wówczas 14-procentowy wzrost sprzedaży tych urządzeń w ujęciu europejskim. Liderem nasycenia rynku pozostaje Szwecja, gdzie, ponad co dziesiąta instalacja grzewcza (ok. 12%) oparta jest na gruncie. Polska znajduje się w średniej stawce z blisko 100 tysiącami działających urządzeń, co przekłada się na około 0,6% udziału we wszystkich instalacjach grzewczych w gospodarce.

Rodzimy rynek wykazuje jednak ogromny dynamizm. W 2025 roku sprzedaż gruntowych pomp ciepła w Polsce wzrosła o 10%, osiągając poziom 6600 sztuk rocznie. Z kolei najświeższe dane za pierwszy kwartał kolejnego roku przyniosły spektakularny, aż 33-procentowy wzrost rok do roku. Jakub Koczorowski z PORT PC, analizując te nagłe wzrosty, zwrócił uwagę na bardzo ciekawy zwrot akcji w mentalności polskich inwestorów. Jego zdaniem zmęczeni rynkowym szumem klienci zaczynają szukać technologicznej stabilności:

“Pamiętajmy, że COP przy gruntowych pompach ciepła wynosi 5, a nawet 5,5. To bardzo wysoka efektywność, w związku z czym widać przełożenie w sprzedaży, jaki i samym zainteresowaniu po stronie klientów.”

Inwestorzy coraz lepiej rozpoznają też dodatkowe funkcje systemów gruntowych, co widać po 18-procentowym wzroście sprzedaży urządzeń rewersyjnych, umożliwiających efektywne chłodzenie budynków (np. za pomocą sufitów chłodzących). Poniżej przedstawiamy statystyki sprzedaży gruntowych pomp ciepła w poprzednich latach: 

Forum Branżowe Dolnych Źródeł Ciepła, wystąpienie Jakuba Koczorowskiego. Źródło: PORT PC.

Sztuki kontra kilowaty

Analizując rynek pod kątem liczby sprzedanych sztuk, dominują małe instalacje o mocy poniżej 20 kW, stanowiące aż 88% rynku. Sytuacja diametralnie się zmienia, gdy przełożymy te dane na zainstalowaną moc grzewczą w kilowatach. Tutaj podział między małe, a duże instalacje wynosi niemal idealne pół na pół (51% do 49%). Świadczy to o potężnym udziale mocowym dużych instalacji komercyjnych. Warto też podkreślić ogólną skalę płytkiej geotermii w Polsce. Jej łączna moc wynosi już 1,6 GW, podczas gdy geotermia głęboka generuje obecnie około 250 MW.

Forum Branżowe Dolnych Źródeł Ciepła, wystąpienie Jakuba Koczorowskiego. Źródło: PORT PC.

Wyzwania dyrektywy F-gazowej

Jednym z największych wyzwań stojących przed producentami jest unijna dyrektywa F-gazowa. Od 1 stycznia 2027 roku producenci nie będą mogli wprowadzać na rynek urządzeń poniżej 50 kW z czynnikiem roboczym o współczynniku GWP wyższym niż 150. Wymusza to przejście na czynniki naturalne, takie jak propan. Restrykcje ograniczają jednak ilość propanu wewnątrz budynku do zaledwie 150 gramów, co pozwala obsłużyć obiekty o mocy maksymalnie 8-9 kW. Dla większych mocy producenci muszą stosować nowe strategie: przeniesienie całego układu chłodniczego do jednostki zewnętrznej (boksu poza budynkiem), montaż zaawansowanych systemów detekcji i wentylacji ewakuacyjnej wewnątrz obiektów lub stosowanie aktywnego węgla pochłaniającego gaz w przypadku nieszczelności.

Forum Branżowe Dolnych Źródeł Ciepła, wystąpienie Jakuba Koczorowskiego. Źródło: PORT PC.

Długofalowa opłacalność oraz kluczowe wnioski z projektu GeoBoost 

Zakończony niedawno międzynarodowy projekt GeoBoost przyniósł istotne odpowiedzi na pytania o realne koszty ogrzewania. W jego ramach stworzono „wskaźnik przystępności cenowej”, który oprócz nakładów inwestycyjnych (CAPEX) i operacyjnych (OPEX) uwzględnia uśredniony koszt energii (LCOE) oraz czynniki makroekonomiczne odzwierciedlające siłę nabywczą (dochód na mieszkańca, PKB, inflację). Wyniki analiz jednoznacznie faworyzują rozwiązania gruntowe. Jak podsumowuje Jakub Koczorowski:

“Pompy gruntowe, mimo tego, że są droższymi rozwiązaniami na wejściu w inwestycję, to biorąc pod uwagę wszystkie inne koszty, końcowo mają najwyższy współczynnik przystępności cenowej. Czyli są innymi słowy inwestycją długoterminową. Mimo, że są drogie na początku, to w długiej perspektywie koszty się rozkładają. Biorąc pod uwagę korzyści, które przynoszą w latach eksploatacji, rzeczywiście najbardziej się opłacają”

Więcej o nowych wytycznych technicznych i przyszłości rynku będzie można dowiedzieć się już podczas nadchodzącego Kongresu PORT PC, który odbędzie się w dniach 17-18 czerwca w Mszczonowie. 

Opracowanie własne na podstawie Forum Branżowego Redakcji GLOBENERGIA i danych PORT PC.