Ile OZE mają w Rosji? Fotowoltaika z największym przyśpieszeniem?

• Rosyjski rynek energii odnawialnej rozwija się wolniej niż w Europie, jednak fotowoltaika stopniowo zwiększa swoją rolę w krajowym miksie energetycznym.
• W 2025 roku moc instalacji fotowoltaicznych w Rosji wzrosła o około 100 MW, osiągając łącznie około 3,1 GW.
• Prognozy wskazują, że w ciągu najbliższych lat moc instalacji PV w Rosji może niemal się podwoić.

Rosyjska fotowoltaika rośnie, choć bez spektakularnych skoków

W 2025 roku rosyjski sektor energii słonecznej zwiększył swoją moc o około 100 MW. Oznacza to, że całkowita moc zainstalowana w instalacjach fotowoltaicznych osiągnęła poziom około 3,1 GW, podczas gdy rok wcześniej wynosiła w przybliżeniu 3 GW. Choć tempo rozwoju nie przypomina dynamicznych rynków takich jak Chiny czy Europa Zachodnia, prognozy wskazują na stopniowe zwiększanie skali inwestycji. W kolejnych latach roczne przyrosty mocy mogą wynosić około 200 MW, co pozwoli rosyjskiej energetyce słonecznej osiągnąć ponad 5 GW mocy zainstalowanej do 2035 roku.

Gdzie w Rosji powstają nowe instalacje PV?

Rozwój fotowoltaiki koncentruje się głównie w regionach o lepszych warunkach nasłonecznienia. Szczególnie dotyczy to południowej i wschodniej części kraju, gdzie potencjał promieniowania słonecznego jest wyraźnie wyższy niż w centralnej czy północnej Rosji. To właśnie tam realizowane są przede wszystkim duże projekty farm fotowoltaicznych, które odpowiadają za większość nowych mocy w rosyjskim systemie energetycznym. Instalacje wielkoskalowe pozostają więc kluczowym filarem rozwoju tego segmentu OZE.

Dowodem stopniowego rozwoju rynku jest oddana niedawno do użytku elektrownia słoneczna o mocy ponad 100 MW w Dagestanie. To obecnie największa instalacja fotowoltaiczna w tym regionie. Elektrownia zasila już lokalny system energetyczny i odpowiada za kilka procent całkowitej produkcji energii elektrycznej w regionie.

System wsparcia i rynek energii odnawialnej

Rosyjskie projekty OZE funkcjonują w ramach specjalnego mechanizmu wsparcia opartego na kontraktach na moc. Wybrane instalacje mogą dzięki temu liczyć na gwarantowane wynagrodzenie za dostępność mocy nawet przez 15 lat na rynku hurtowym energii elektrycznej.

Dodatkowo wprowadzono regulacje umożliwiające rozwój mikroinstalacji fotowoltaicznych. Gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa mogą instalować systemy o mocy do 15 kW oraz sprzedawać nadwyżki energii do sieci w ramach mechanizmu zbliżonego do net meteringu.

Fotowoltaika zamiast diesla w odległych regionach

Szczególne znaczenie energia słoneczna ma w rosyjskich regionach oddalonych od głównych sieci energetycznych. W wielu z nich dotychczas dominowały agregaty dieslowskie, które generują bardzo wysokie koszty produkcji energii. Dlatego coraz częściej stosuje się tam hybrydowe systemy solarno-magazynowe, które współpracują z istniejącą infrastrukturą. Takie rozwiązania pozwalają znacząco ograniczyć zużycie paliw kopalnych. Przykładowo w kompleksach energetycznych uruchomionych w latach 2021–2024 w regionach północno-wschodniej Rosji udało się ograniczyć zużycie diesla o kilka tysięcy ton.

Wiatr liderem, ale fotowoltaika rośnie na znaczeniu

Prognozy dotyczące rosyjskiego sektora OZE wskazują, że do 2035 roku całkowita moc odnawialnych źródeł energii w kraju może wzrosnąć z około 9,8 GW do ponad 18 GW. Największą rolę nadal będzie odgrywać energetyka wiatrowa, której moc ma zwiększyć się do ponad 10 GW. Fotowoltaika pozostanie drugim najważniejszym źródłem wśród odnawialnych technologii.

Rozwój sektora OZE w Rosji do 2035 roku. Źródło: GlobalData Power.

Mimo rosnącej roli OZE rosyjski system energetyczny nadal będzie opierał się głównie na elektrowniach gazowych, które stanowią fundament krajowego miksu energetycznego.

Źródło: GlobalData Power