Ile potrzeba srebra do produkcji modułu PV i ile to kosztuje?
Srebro rzadko kojarzy się z fotowoltaiką, ale to właśnie ono staje się jednym z kluczowych czynników kosztowych w produkcji modułów PV. Przy obecnych cenach kilka gramów tego metalu może odpowiadać nawet za jedną trzecią wartości modułu. Czy rosnące ceny srebra zatrzymają erę taniej fotowoltaiki?
Redakcja GLOBEnergia
- Kilka gramów, które waży kilkadziesiąt złotych. W module 500 Wp w technologii TopCon znajduje się ok. 7,5–8 g srebra, co przy obecnych cenach oznacza nawet 70 zł kosztu surowca – czyli około 30% ceny hurtowej modułu.
- Nowe technologie tną zużycie metalu nawet trzykrotnie. Multi-busbar i zero busbar ograniczają ilość srebra do 4,5 g, a nawet 2,5 g na moduł, co znacząco zmniejsza presję kosztową producentów.
- Presja surowcowa może zmienić cały rynek. Droższe srebro przyspiesza inwestycje w nowe linie technologiczne, zwiększa znaczenie recyklingu i może wpłynąć na dalsze korekty cen modułów w Europie.
Srebro nie kojarzy się z fotowoltaiką w pierwszej kolejności. W powszechnej świadomości moduły PV to przede wszystkim krzem, szkło i aluminium. Tymczasem jeden z kluczowych surowców wykorzystywanych w produkcji ogniw jest znacznie bardziej “szlachetny” – i coraz droższy. Rosnące ceny srebra mogą w najbliższych latach stać się jednym z ważniejszych czynników wpływających na koszty produkcji modułów.
Nie bez powodu o tym piszemy. Temat ten pojawia się w momencie, gdy rynek obserwuje wzrost cen samych modułów fotowoltaicznych w sprzedaży hurtowej. Producenci i dystrybutorzy potwierdzają korektę cen na początku roku, co pokazuje, że presja kosztowa zaczyna być odczuwalna w całym łańcuchu dostaw. Jednym z powodów są ceny srebra.
Należy pamiętać, że branża PV zużywa dziś ogromne ilości tego metalu. Szacuje się, że przemysł fotowoltaiczny odpowiada już za 15-20% światowej produkcji srebra. To zaskakująco dużo, zwłaszcza że w pojedynczym module mówimy zaledwie o kilku gramach.
Kilka gramów, które waży kilkadziesiąt złotych
Choć srebro stanowi niewielki ułamek masy modułu, jego udział w kosztach może być bardzo istotny. W starszych technologiach zużycie srebra było na tyle wysokie, że dziś takie rozwiązania stałyby się po prostu nieopłacalne.
W przypadku modułów wykonanych w technologii TopCon z 9 busbarami zużycie srebra w module o mocy 500 Wp wynosi około 7,5-8 gramów. Przy cenie srebra na poziomie 9,50 zł za gram oznacza to wartość surowca rzędu 71 zł w jednym module.
To bardzo dużo, biorąc pod uwagę, że hurtowa cena całego modułu 500 Wp to obecnie około 200–220 zł. Oznacza to, że samo srebro może odpowiadać za około 33% wartości modułu. To właśnie pokazuje pierwszy z wykresów – różnice w zużyciu srebra pomiędzy technologiami są ogromne.
Nowe technologie ograniczają zużycie srebra
Producenci od lat próbują zmniejszać ilość srebra w ogniwach, bo choć jest go mało wagowo, kosztowo „waży” coraz więcej. Rynek odpowiada na to innowacjami. W technologii multi-busbar zużycie srebra spada do około 4,5 grama, a wartość surowca w module wynosi około 42 zł.
Jeszcze dalej idzie technologia zero busbar, która ogranicza zużycie srebra do około 2,5 grama na moduł 500 Wp. W takim przypadku wartość srebra to około 23 zł, czyli około 11% ceny modułu. udział srebra w kosztach modułu może spaść trzykrotnie, jeśli zmieni się technologia produkcji.
Srebro jako czynnik presji kosztowej na rynku modułów
W ostatnich miesiącach producenci i dystrybutorzy potwierdzają wyraźną korektę cen modułów fotowoltaicznych w Europie. Wzrosty względem poziomów z grudnia przekraczają 15%, a w niektórych segmentach sięgają nawet 20%. Branża wskazuje, że nie jest to zjawisko spekulacyjne, lecz konsekwencja realnych zmian kosztowych – w tym problemów na rynku półproduktów, takich jak krzem czy właśnie srebro.
W praktyce oznacza to, że rosnące ceny surowców mogą przyspieszyć konsolidację rynku i wymusić inwestycje w nowe linie technologiczne. Producenci stoją przed dylematem: przeczekać chwilowy pik cenowy czy ponieść ogromne nakłady na zmianę procesu produkcji.
Recykling i repowering mogą zyskać na znaczeniu
Rosnące ceny srebra mają też drugą stronę. Im droższe surowce, tym bardziej opłacalny staje się recykling modułów PV – szczególnie tych starszych, które zawierały znacznie więcej cennych materiałów. W kontekście repoweringu, czyli wymiany modułów na nowsze o większej mocy, temat odzysku srebra może nabierać znaczenia. Starsze instalacje mogą stać się nie tylko źródłem energii, ale również źródłem surowców.
Fotowoltaika bez srebra?
W ujęciu wieloletnim fotowoltaika pozostaje technologią, która systematycznie tanieje. Koszt produkcji modułów w perspektywie dekady spadł dramatycznie, a efektywność rośnie. Jednak krótkoterminowo sytuacja wygląda inaczej. Początek roku przyniósł wyraźne odbicie cen w sprzedaży hurtowej, co potwierdzają producenci. To sygnał, że rynek wchodzi w fazę normalizacji – a ceny zaczynają odzwierciedlać realne koszty produkcji, w tym coraz droższe surowce.
Jeżeli ceny srebra utrzymają się na obecnym poziomie, technologia zero busbar może szybko stać się standardem, a rozwiązania oparte na miedzi – kolejnym krokiem w ewolucji modułów PV. Fotowoltaika wciąż tanieje w ujęciu dekad, ale rosnące ceny surowców pokazują, że nawet kilka gramów metalu może mieć ogromne znaczenie dla całego rynku.
Opracowanie własne na podstawie Energetycznego Talk Show redakcji GLOBENERGIA
