Ile zapłacisz za ogrzewanie w sezonie grzewczym 2025/2026? Pellet wychodzi najdrożej? Co z pompami ciepła?

• W najbardziej energochłonnych domach rachunki za ogrzewanie mogą grubo przekroczyć 18 tys. zł rocznie. Słaba izolacja i nieszczelności sprawiają, że niemal każde źródło ciepła wypada tu kosztownie.
• W budynkach z dobrą izolacją koszty spadają nawet o połowę względem starego budownictwa. To rozwiązanie, które łączy umiarkowane wymagania inwestycyjne z wyraźnie niższymi rachunkami.
• Bardzo dobra izolacja i szczelna stolarka znacząco ograniczają zapotrzebowanie na ciepło. W takich domach najniższe koszty ogrzewania osiąga się dzięki systemom o najwyższej efektywności, takim jak pompy ciepła – zwłaszcza gruntowe.

Sprawdźmy koszty ogrzewania w sezonie grzewczym 2025/2026

Różnice w kosztach ogrzewania zaczynają się dużo wcześniej niż przy wyborze źródła ciepła. Kluczowy jest sam budynek – jego wiek, izolacja termiczna oraz sprawność systemu grzewczego. Aby zobaczyć, jak te elementy wpływają na finalne rachunki, przeanalizowaliśmy trzy modelowe scenariusze, od najgorszego do najlepszego standardu energetycznego. Do każdego z nich doliczono również przygotowanie ciepłej wody użytkowej dla czteroosobowej rodziny, aby oddać realne warunki użytkowania.

Aby sprawdzić, jak w każdym ze scenariuszy dla budynku o powierzchni 150 m² wypadają różne technologie grzewcze, porównaliśmy:

• kotły na węgiel – Ekoprojekt i bezklasowy,
• kocioł na gaz ziemny,
• kocioł na pellet,
• pompy ciepła współpracujące z instalacją grzejnikową,
• pompy ciepła z ogrzewaniem podłogowym, które zapewnia im najwyższą efektywność.

Jak wyglądają wyniki? Poniżej zestawiliśmy je na trzech wykresach – i już na pierwszy rzut oka widać, że standard energetyczny budynku potrafi zadecydować o różnicy rzędu kilku tysięcy złotych rocznie. Na początku pokażemy, jak wyglądają koszty ogrzewania i przybliżymy parametry takiego budynku. Pod koniec wyciągniemy kilka wniosków o stanie polskiego ogrzewnictwa pod koniec 2025 roku.

Wampir energetyczny i koszty ogrzewania powyżej 10 tys. złotych!

Pierwszy budynek to klasyk, który wielu z nas zna aż za dobrze. Stary dom sprzed kilkudziesięciu lat, bez termomodernizacji, z nieocieplonymi ścianami i stropem. Do tego nieszczelne okna i drzwi, przestarzały kocioł i niezaizolowane rury. Taki zestaw oznacza jedno: ogromne zapotrzebowanie na ciepło i bardzo wysokie rachunki, niezależnie od wybranego źródła. Typowy wampir energetyczny.

Budynek o dobrej efektywności energetycznej – koszty ogrzewania w dół

Drugi budynek reprezentuje standard sprzed kilku lat – zgodny z wymaganiami WT 2017. Mamy tu już przyzwoitą izolację i dobre jakościowo okna, dzięki czemu zapotrzebowanie na ciepło spada niemal o połowę w porównaniu do starego budownictwa. System grzewczy nadal nie jest idealny, ale działa sprawniej i generuje mniejsze straty. To taki „złoty środek” – ani energożerna ruina, ani nowoczesny dom pasywny. Mogą to być również budynki starsze, ale poddane termomodernizacji.

Budynek zgodny z nowymi wymaganiami. Widać potencjał w termomodernizacji

Trzeci budynek to konstrukcja zgodna z WT 2021 – wysoka półka efektywności. Bardzo dobra izolacja, szczelna stolarka, zminimalizowane mostki cieplne i nowy, wydajny system grzewczy z izolacją instalacji. W takim domu zapotrzebowanie na ciepło jest niskie.

Podsumowanie – koszty ogrzewania pompą ciepła najbardziej opłacalne?

Przejdźmy do omówienia wyników. Na każdym wykresie układ kosztów jest podobny, ale uwagę zwraca jedno: wyjątkowo dobrze wypadają gruntowe pompy ciepła, niezależnie od standardu energetycznego budynku. To szczególnie interesujące w kontekście obecnych cen energii elektrycznej, które nadal pozostają wysokie i dla wielu inwestorów stanowią główną barierę przed wyborem pomp ciepła. Mimo to – nawet przy drogim prądzie – systemy gruntowe utrzymują się na pozycji lidera, bo dzięki pracy na stabilnym źródle dolnym mają po prostu najwyższą efektywność sezonową.

Warto zaznaczyć, że w naszych obliczeniach wykorzystaliśmy sprawności i parametry wskazane w Dz.U. 2015 poz. 376 (Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 lutego 2015 r. w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku). To celowe ujednolicenie – dzięki temu porównanie jest uczciwe i zgodne z metodyką stosowaną w świadectwach energetycznych – o ile nie znamy dokładnych parametrów urządzenia. Problem w tym, że część tych wartości, szczególnie dotyczących pomp ciepła, mocno odstaje od rzeczywistości rynkowej. W rozporządzeniu przyjmowane sprawności są często niższe niż to, co realnie oferują najnowsze modele, gdzie SCOP może być zauważalnie wyższy.

Mówiąc wprost: nawet przy zastosowaniu mniej korzystnych parametrów, pompy ciepła – a zwłaszcza gruntowe – wypadają bardzo dobrze. W praktyce ich wyniki eksploatacyjne mogą być jeszcze korzystniejsze, bo współczesne urządzenia są sprawniejsze, a ich charakterystyka pracy nie przystaje do danych sprzed dekady.

Ogrzewanie pelletem najdroższe? Co z węglem i gazem?

Na drugim biegunie znajdują się urządzenia spalające paliwa stałe. Kotły na pellet, które jeszcze do niedawna uchodziły za stabilną i relatywnie tanią opcję, w ostatnich miesiącach wyraźnie podrożały. Najlepszym na to dowodem jest wysoka popularność kotłów na pellet w programie Czyste Powietrze. Rosnące ceny pelletu powodują, że koszty ogrzewania szybują w górę. 

Warto zwrócić uwagę, że w zestawieniach paliwa kopalne nie zawsze wypadają tak źle, jak mogłoby się wydawać. Szczególnie kocioł na węgiel w standardzie Ekoprojekt potrafi utrzymać koszty ogrzewania na umiarkowanym poziomie. To efekt większej sprawności w porównaniu do przestarzałych kotłów bezklasowych, które generują duże straty energii. W praktyce oznacza to, że węgiel – choć obciążony emisyjnie i coraz mniej preferowany regulacyjnie – nadal bywa rozwiązaniem tańszym od wielu urządzeń gazowych, a czasem nawet od pelletu. Oczywiście, koszty eksploatacyjne są tu silnie związane z bieżącą ceną paliwa i sprawnością urządzenia. A musimy pamiętać, że ceny węgla czy pelletu w ostatnich latach potrafiły się bardzo zmieniać. Widać więc, że przewaga pomp ciepła wynika głównie z ich efektywności, a nie z wyjątkowo złej pozycji paliw kopalnych – szczególnie w nowych, zgodnych z wymogami kotłach.

W tym miejscu chcemy też powiedzieć, że zmniejszenie zapotrzebowania na ciepło to jeden z najbardziej opłacalnych kroków dla każdego budynku. Nawet podstawowa termomodernizacja potrafi znacząco ograniczyć straty energii, co szczególnie widać w domach o dużym zapotrzebowaniu na ogrzewanie. W takich przypadkach rachunki mogą spaść nie tylko o połowę, ale nawet jeszcze bardziej, a oszczędności odczuwalne są już w pierwszym sezonie grzewczym.

A Ty – jak przygotowałeś się do zimy? Jak wyglądają u Ciebie koszty ogrzewania i z jakiego źródła ciepła korzystasz? Podziel się w komentarzu!

Opracowanie własne.