Wiadomo, w jaki sposób poprawić izolacyjność termiczną powłok zewnętrznych oraz efektywność instalacji wewnętrznych (oświetlenie, ogrzewanie, wentylacja i klimatyzacja), a także, jak prawidłowo korzystać z urządzeń elektrycznych będących na wyposażeniu budynku.

Sposoby monitorowania zużycia energii

Wiadomo też, iż należy na bieżąco kontrolować zużycie energii elektrycznej i cieplnej, aby planować kolejne energooszczędne rozwiązania i weryfikować rezultaty już podjętych działań. Kontrola taka jest jednak dość uciążliwa – wiąże się z koniecznością regularnego odczytywania stanów licznika i sprawdzaniem faktur od przedsiębiorstw energetycznych, co w przypadku samorządów lokalnych, zarządzających większą liczbą budynków nastręcza sporo problemów. Rozwiązaniem dla inteligentnych gmin może być wykorzystanie w tym celu prężnie rozwijających się technologii informacyjno-komunikacyjnych. Istnieją już przykłady samorządów monitorujących zużycie energii w podległych budynkach z wykorzystaniem specjalnych programów, bazujących na raportach on-line składanych przez zarządców.

Monitoring w czasie rzeczywistym

Innym rozwiązaniem jest monitoring w czasie rzeczywistym lub zbliżonym do rzeczywistego. Inteligentne liczniki energii, umożliwiające taki bieżący monitoring, są stopniowo, choć powoli, wdrażane przez przedsiębiorstwa energetyczne. Jest to wygodne rozwiązanie, które jednak może być wdrożone tylko w budynkach, w których jest możliwość zainstalowania takiego licznika. Alternatywą może być wdrożenie systemu zdalnych odczytów zużycia mediów energetycznych, bazującego na miernikach zamontowanych na instalacjach wewnętrznych i obejmującego przetwarzanie danych i ich wizualizację on-line. Taki właśnie pilotażowy system został wdrożony w 9 budynkach użyteczności publicznej w gminach Besko, Raciechowice i Żyraków. Urządzenia pomiarowe oraz służące do automatycznego odczytu i rejestracji danych zamontowano w 3 budynkach urzędów gmin, 4 placówkach edukacyjnych i 2 obiektach usług komunalnych.

Rozpowszechnianie koncepcji zintegrowanego zarządzania

Inwestycję zrealizowano w ramach projektu TOGETHER finansowanego z programu INTERREG CENTRAL EUROPE. Celem projektu jest rozpowszechnienie koncepcji zintegrowanego zarządzania energią w budynkach, obejmującego działania w różnych obszarach (sfera techniczna, organizacyjna, zmiana zachowań). System zdalnego odczytu i wizualizacji danych nt. zużycia energii jest jednym z kluczowych rozwiązań wspomagających inteligentne zarządzanie energią w budynku. Wdrożone w budynkach pilotażowych rozwiązanie zakłada odczyt danych z zamontowanych w budynku liczników energii elektrycznej i ciepłomierzy oraz ich przesył po lokalnej sieci do serwera, który udostępnia je centralnej aplikacji rejestrującej dane.

Umożliwia to bieżące monitorowanie poboru mocy oraz całkowitego zużycia energii z dowolnego miejsca z dostępem do Internetu. Zapewniona jest możliwość analizy i raportowania danych, ułatwiająca zarządzanie energią w obiekcie, unikanie przekroczeń mocy zamówionej i biernej oraz kontrolę niezawodności pracy instalacji. Zagwarantowana jest też odpowiednia wizualizacja danych – wykresy wyświetlane na monitorach zamontowanych w holach budynków pełnią funkcję edukacyjną. Montaż systemu monitoringowego jest tylko jednym z elementów projektu, w ramach którego dla budynków pilotażowych wykonano też audyty energetyczne, a ich zarządców przeszkolono w zakresie możliwych rozwiązań technicznych, finansowych, analitycznych i związanych ze zmianą zachowań, jakie można wdrożyć w budynkach, aby zaoszczędzić energię.

Teraz, w ramach kolejnego etapu projektu, w budynkach podjęte zostaną konkretne energooszczędne działania, w szczególności dotyczące oświetlenia, ogrzewania oraz zachowania użytkowników budynku. W tym ostatnim pomocny będzie system wizualizacji zużycia energii z odniesieniem do danych historycznych, pozwalający sprawdzić, czy zużycie energii w budynku rośnie czy maleje, i dający użytkownikom natychmiastową informację zwrotną, czy realizowane działania przynoszą efekty. Dzienne, tygodniowe i miesięczne profile zużycia pomogą natomiast zarządcom obiektów w identyfikacji potencjału oszczędności energii budynku i podjęciu działań w kierunku jego wykorzystania. Więcej informacji o projekcie TOGETHER, realizowanych w jego ramach działaniach i ich rezultatach można znaleźć na stronie: www.pnec.org.pl/pl/together.

Autor: Tomasz Pawelec Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć „Energie Cités”

Redakcja GLOBEnergia