Umowy typu PPA dopuszczają kilka mechanizmów zakupowych dla energii elektrycznej, a co za tym idzie – determinują one różne sposoby wprowadzania tej energii do sieci czy dostarczanie energii do odbiorcy końcowego.

Dostępne są mechanizmy fizyczne typu:

  • „on site” – energia wprowadzana bezpośrednio do sieci wewnętrznej odbiorcy z instalacji zlokalizowanej bezpośrednio przy odbiorcy,
  • „near site” – energia wprowadzana jest do sieci i obejmuje mechanizmy małych operatorów systemu dystrybucyjnego,
  • „off site” – z energii elektrycznej korzysta jeden bądź kilku różnych odbiorców, a ta energia jest przesyłana bezpośrednio poprzez sieć elektroenergetyczną przemysłową, z której każdy z nas korzysta.

Umowa cywilnoprawna – podstawa systemu PPA

System PPA opiera się na umowach cywilnoprawnych – są to umowy między wytwórcą energii a jej konsumentem. Dają one szereg możliwości – dosyć swobodną regulację prawną mechanizmów i sposobów rozliczania oraz wykorzystania tej energii. Kontrakty są z definicji długoterminowe. Europejski standard tych umów to 15 lat. W związku z tym zarówno dynamikę konsumpcji energii jak i rozłożenie przychodów bezpośrednio z tych inwestycji można prognozować w optymalny sposób. Standard amerykański to umowy 20-letnie, które z punktu widzenia inwestora dają dużo większe możliwości, a przede wszystkim – stabilizację, ale z drugiej strony istotne jest jednak to, jaki odbiorca końcowy zostanie wybrany i czy będzie funkcjonował przez 20 lat trwania umowy.

Umowy PPA – jak zrobić na tym biznes?

Często w dyskusjach o umowach typu PPA spotykam się z pytaniami o to, jak zrobić na tym biznes, jakie elementy składowe trzeba uwzględnić i w jaki sposób je wykorzystać.
Według mnie należy skupić się na trzech zależnych składnikach:

  • finansowanie inwestycji – finanse bezpośrednio pozyskane z funduszu inwestycyjnego, z dotacji lub innych źródeł,
  • oczekiwania inwestorów – inwestorzy często budują swój kapitał w oparciu o jeden wskaźnik – stopę zwrotu. To bezpośrednio przekłada się na wskaźnik dotyczący ceny i sposobu sprzedaży energii,
  • oczekiwania odbiorców końcowych – konsumenci dążą do tego, by kupić energię jak najtaniej. W ostatnim czasie zależy im również na stabilności cen i jakości dostaw, bo dochodzimy do mechanizmów, w którym dostawy energii przestały już być oczywistością – coraz częściej pojawiające się blackouty. Budowa własnego systemu zasilania staje się coraz bardziej potrzebna.

Co daje inwestorowi inwestycja w OZE i zawarcie umów PPA?

Z punktu widzenia inwestora, a zarazem dostawcy energii elektrycznej, umowa PPA daje:

  • długoterminową stabilizację budżetu energetycznego – jesteśmy w stanie prognozować pewne rzeczy w oddaleniu trochę od rynku energii, który ostatnimi czasy jest bardzo niestabilny. Chodzi o wzrosty i spadki ceny energii elektrycznej, które bezpośrednio są przenoszone na konkretnych odbiorców końcowych,
  • możliwość podążenia ceny za rynkiem – inwestor może zadziałać, uzależniając cenę u odbiorcy końcowego od wartości rynkowej,
  • oferowanie konkurencyjności – inwestor próbuje konkurować ze sprzedawcami energii, rodzi się zdrowa konkurencja, nie ma monopolu, a wygra ten, kto da więcej, lepiej, pewniej i taniej,
  • eliminację śladu węglowego z przemysłu.

Ograniczenia w rozwoju rynku umów PPA

Ograniczenia w zawieraniu i realizowaniu umów typu PPA niekoniecznie wynikają z tego, jak zdefiniowane są same umowy, ale wynikają trochę z rynku energii i z możliwości finansowania danych inwestycji. Rozróżniamy 3 osobne przypadki:

  • inwestorzy, którzy uzyskali wsparcie z zielonych certyfikatów – ograniczenie w postaci zakupu przez sprzedawcę zobowiązanego. Funkcjonuje ciągle obowiązek wprowadzania energii do sieci przez okres co najmniej 90 dni, w związku z tym bezpośrednie dostarczanie energii do odbiorcy końcowego staje się problematyczne,
  • osoby, które uczestniczą lub chcą uczestniczyć w aukcjach na zakup energii – funkcjonuje obowiązek dostawy energii do sieci przesyłowej przemysłowej; rozprowadzamy ją na cały kapitał energetyczny,
  • mechanizm, w którym pobierana jest pomoc publiczna w instalacjach PV – tu nie ma prawie żadnych ograniczeń. Energia sprzedawana w ramach trybu umów PPA nie nakłada się z żadną inną pomocą publiczną czy dofinansowaniem. De facto korzyści, które są generowane na poziomie odbiorcy końcowego, to są korzyści, które on uzyskuje na podstawie ceny zakupu energii. To daje dosyć prostą i swobodną możliwość obrotu energią w trybie umowy cywilnoprawnej.

Szanse i wyzwania umów PPA w Polsce

Rynek umów PPA jest to w Polsce rynek mocno rozwijający się. Kilka firm już zaczęło wprowadzać takie mechanizmy, a kilka chce wejść w bezpośrednie dostarczanie energii. Tego typu umowy niwelują wzrosty cen energii elektrycznej. Równocześnie na aukcjach OZE ceny energii spadają. Branża fotowoltaiczna nastawiona na długoterminowe kontrakty aukcyjne również nieco się stabilizuje, bo dochodzi do sytuacji, w której najniższa cena w aukcjach jest ceną niższą niż normalnie, kiedy energia kupowana jest na rynku. W związku z tym biznes aukcyjny przestaje się opłacać, szczególnie że obowiązują pewne obwarowania jego funkcjonowania.


Dowiedz się więcej!

Więcej komentarzy i felietonów znajdziesz w najnowszym wydaniu GLOBEnergia 3/2020, które jest dostępne TUTAJ!

Radosław Grech

prezes Centrum Energetyki Odnawialnej w Sulechowie