Jak duży jest koszt emisji CO₂ w produkcji energii w Polsce? Polska na czele niechlubnego rankingu

Na rosnące ceny energii elektrycznej wpływają m.in. coraz większe ceny uprawnień do emisji dwutlenku węgla (CO₂). Zgodnie z najnowszymi wyliczeniami Polskiego Instytutu Ekonomicznego, przy intensywności emisji związanej z produkcją energii w Polsce wynoszącej ponad 700 gCO₂ekw/kWh, obecne ceny uprawnień przekładają się na koszt ok. 280 zł/MWh.

Zdjęcie autora: Redakcja GLOBEnergia
Zdjęcie autora: Redakcja GLOBEnergia

Redakcja GLOBEnergia

Podziel się

Jak czytamy w analizie Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE), średnia cena certyfikatów na rynku uprawnień do emisji EU ETS w 2022 roku wynosiła niecałe 84 euro (395 zł). Uwzględniając poziom emisyjności polskiego sektora wytwórczego, znacznie uzależnionego od energetyki węglowej, koszt samych uprawnień do emisji wynosi 280 zł/MWh. Jest to 3-krotnie więcej niż średnia dla krajów UE-27, ponad 2-krotnie więcej niż dla Niemiec i aż 12-krotnie więcej niż dla Francji - wylicza PIE. Polska znajduje się na początku europejskiej stawki, co przedstawia poniższy wykres.

Źródło: Polski Instytut Ekonomiczny
Źródło: Polski Instytut Ekonomiczny

Polska nie odczuwałaby tak dużych wzrostów cen energii, gdyby posiadała mniej emisyjnych źródeł energii w koszyku energetycznym. Wysoki średni koszt uprawnień w Polsce wynika z bardziej emisyjnego miksu energetycznego (700 gCO₂ekw/kWh), podczas gdy średnia intensywność emisji w UE-27 wynosi ok. 230 gCO₂ekw/kWh. W Szwecji, która charakteryzuje się najmniejszą intensywnością emisji wśród krajów UE (8,8 gCO₂ekw/kWh), udział paliw kopalnych w produkcji energii wynosił ok. 2 proc. Dominującymi źródłami energii elektrycznej są tam energia wodna (42 proc.) i jądrowa (31 proc.). Wśród krajów Europy Środkowo-Wschodniej najniższym współczynnikiem intensywności emisji charakteryzuje się Słowacja (101 gCO₂ekw/kWh), w której w strukturze produkcji energii elektrycznej największy udział miały w 2021 roku elektrownie jądrowe (53 proc.), i Łotwa (113 gCO₂ekw/kWh), w której dominują energia wodna (47 proc.) oraz gaz (39 proc.) - czytamy w opracowaniu. 

Ceny energii elektrycznej stale rosną i osiągają kolejne rekordy, które były widoczne pod koniec wakacji. Na ten stan rzeczy ma wpływ sytuacja na rynku gazu, spowodowana wojną na Ukrainie, ale i ograniczeniem importu rosyjskiego gazu do Europy. Rosja stosuje wobec krajów UE szantaż energetyczny, grożąc m.in. w social mediach giganta Gazpromu trudną, mroźną zimą. Wykres poniżej przedstawia, że wzrost uprawnień do emisji CO2 nie zawsze jest głównym czynnikiem determinującym wzrost cen energii. Duże znaczenie ma obecna “wojna gazowa”.

Źródło: Polski Instytut Ekonomiczny
Źródło: Polski Instytut Ekonomiczny

W 2021 roku nastąpił bezprecedensowy wzrost uprawnień do emisji CO₂ w EU ETS (z ok. 33 EUR/t w dniu 04.01.2021 roku do ponad 80 EUR/t w dniu 31.12.2021 r.). Był on w dużej części wzrostem cen gazu i spadkiem jego dostępności, co wymusiło na operatorach konieczność użycia tańszych i bardziej emisyjnych paliw, takich jak węgiel. W 2022 roku ceny EU ETS w bardzo istotny sposób pozostawały uzależnione od wojny w Ukrainie, sankcji wobec Rosji i polityki gazowej UE. Poza czynnikami zewnętrznymi, do wzrostów cen na rynku EU ETS przyczyniła się m.in. zapowiedź zaostrzenia celów klimatycznych w pakiecie Fit for 55.

Źródło: Polski Instytut Ekonomiczny

Zobacz również