Zarządzanie energią elektryczną a stan instalacji
Stan instalacji elektrycznej w budyniach wielorodzinnych, zgodnie z ustawą Prawa budowlanego, powinien być wykonywany nie rzadziej niż co 5 lat. W wielu wypadkach, o czym jest mowa w protokołach z badań okresowych instalacji, stan instalacji elektrycznej, zwłaszcza w starszych budynkach, budzi wiele zastrzeżeń. A zły stan techniczny instalacji w praktyce generuje starty, ponieważ nie jest ona dostosowana do odbiorników, które są do niej przyłączone.
W przypadku, gdy stan instalacji elektrycznej obwodów administracyjnych danego budynku spełnia wszelkie wymagania, wówczas warto przyjrzeć się zasilanym przez nią odbiornikom. Najczęściej w budynkach wielorodzinnych są to: oświetlenie na klatkach schodowych, w piwnicach i garażach, a także oświetlenia zewnętrzne, pompy ciepłej wody użytkowej, centralnego ogrzewania oraz kanalizacji, windy, instalacje domofonowe i urządzenia teleinformatyczne.
Bardzo często okazuje się, że wymiana tych odbiorników na nowsze, posiadające lepsze parametry energetyczne, znacznie zmniejsza zużycie energii elektrycznej, co z pewnością będzie zauważalne na rachunkach za prąd.
Źródła światła a zarządzanie energią w budynku wielorodzinnym
Najwięcej energii zużywają tradycyjne żarówki, które jak się okazuje nadal są najpopularniejszym źródłem światła stosowanym na klatkach schodowych, w piwnicach i garażach. Zwykłe żarówki często się przepalają, a do tego zamieniają na światło jedynie 5-10 proc. pobranej energii, resztę zaś przetwarzają na ciepło. W celu obniżenia rachunków za prąd wskazane jest zatem wykorzystywanie źródeł światła o lepszej skuteczności świetlnej, najlepiej na LED-owe. Wymiana żarówek, zwłaszcza tradycyjnych, na LED-owe zwraca się już po kilu miesiącach.
Opłacalne jest również zainwestowanie w oprawy z czujnikami ruchu. Zasięg zamontowanego w nich czujnika wynosi najczęściej od kilku do kilkunastu metrów, a ich koszt to średnio 70-80 zł. Sterowane oprawy świetlne to inwestycja, która zwraca się od kilku do kilkudziesięciu miesięcy w zależności od obiektu.
Winda a zużycie energii elektrycznej
Windy są jednymi z największych odbiorników prądu w budynkach wielorodzinnych, zwłaszcza te starsze z lat 90. XX, jeszcze niemodernizowane. Nowoczesne widny pozwalają zmniejszyć zużycie prądu do 30 proc., a co więcej nawet odzyskać energię w czasie jazdy w dół. Poza tym są bezpieczniejsze, mniej awaryjne, cechują się wysoką niezawodnością i niższymi kosztami eksploracji, w tym konserwacji, jak również cichszą i bardziej komfortową pracą.
Przykładowy koszt wymiany windy w 10-piętrowym obiekcie wahają się od 130 do 190 tys. zł, oczywiście w zależności od jego rodzaju, szybu windy i regionu. Jest to duży wydatek dla wspólnoty czy spółdzielni, a przy starszych dźwigach pozwala zaoszczędzić jedynie kilka tys. zł. rocznie na energii elektrycznej i standardowej konserwacji. Nie mniej jednak biorąc pod uwagę fakt konieczności remontów czy wymiany części w windach z lat 90. i starszych, bardziej opłacalna jest jej wymiana.
Systemy zarządzania budynkiem
We współczesnych budynkach stosuje się system zarządzania budynkiem (BMS – Building Management System), określany mianem systemu automatyki budynkowej, w celu zwiększenia komfortu użytkowania tych obiektów, a także oszczędniejszego gospodarowania energią. Przy zastosowaniu nowoczesnej elektroniki i technologii informatycznej możliwe jest kontrolowanie i optymalizacja działania wszystkich urządzeń, co pozwala uzyskać znaczne oszczędności, w tym zużycia energii elektrycznej.
Zarządzanie energia a sposób ogrzewania budynku wielorodzinnego
Istnieje kilka sposobów przesyłania ciepła do mieszkań, m.in.:
- ogrzewanie miejskie, pochodzące z elektrociepłowni,
- instalacja grzewcza gazowa (z zastosowaniem kotła gazowego kondensacyjnego),
- instalacje grzewcze elektryczne,
- stosowanie odnawialnych źródeł energii, np. pomp ciepła lub kolektorów słonecznych.
Ekonomicznym rozwiązaniem jest ogrzewanie miejskie, ale stosuje się je tylko tam, gdzie zabudowa jest zwarta i wysoka, ponieważ prowadzenie rurociągów do pojedynczych mieszkań jest nieopłacalne, z punktu widzenia miasta.
W przypadku ogrzewania gazowego może ono pochodzić z sieci miejskiej lub instalacji zbiornika umieszczone na własnej działce. Montuje się wówczas kocioł kondensacyjny, który zwiększa wydajność całego systemu i obniża koszty eksploatacji. Urządzenia gazowe dają się łatwo regulować, dzięki czemu można efektywnie wykorzystywać gaz i nieco zaoszczędzić.
Ogrzewanie elektryczne zalicza się do najdroższych rozwiązań, ponieważ koszty prądu przewyższają ceny rynkowe gazu płynnego czy ciepła z sieci miejskiej. Może być stosowane jako samodzielne źródło ciepła lub jako dodatkowe, w celu dogrzania pomieszczeń.
W budynkach wielorodzinnych poleca się zastosowanie pomp ciepła. Choć koszty inwestycji w tym przypadku są wyższe niż przy innych systemach ogrzewania oraz wytwarzania ciepłej wody użytkowej, za to można sporo zaoszczędzić na kosztach eksploatacji. Tego typu urządzenia do ogrzewania wykorzystują głównie energię zgromadzoną w gruncie, wodzie gruntowej i powietrzu atmosferycznym. Do jej uruchomienia potrzebna jest energia elektryczna. Pompa ciepła jest w stanie ogrzewać dom oraz wodę nawet kilkakrotnie taniej niż inne źródła ciepła.
Z kolei kolektory słoneczne służą głównie do ogrzewania wody lub też jako wsparcie podstawowego źródła ciepła.
Roczny koszt utrzymania budynku mieszkalnego
Koszt utrzymania budynków wielorodzinnych spoczywa na jego mieszkańcach, którzy poza rachunkami za prąd, gaz i wodę, ponoszą również opłaty czynszowe. Warto, zatem przyjrzeć się ile średnio wynosi utrzymacie mieszkania.
Opłaty czynszowe są bardzo zróżnicowane i zależą od wielu czynników, m.in. lokalizacji (miasta, osiedla), roku budowy obiektu, a nawet zarządcy. W czynsz wliczone są najczęściej koszty energii elektrycznej dla tzw. części wspólnych, konserwacja i utrzymanie widny, sprzątanie terenu, okresowe przeglądy instalacji i wentylacji, utrzymanie zieleni, wynagrodzenie zarządcy, ubezpieczenie oraz ochrona lub portier (jeśli jest).
W czynsz wliczamy jest także fundusz remontowy (który najczęściej jest wyższy w przypadku starszych obiektów, co wynika z częstszej potrzeby ich remontowania oraz usuwania awarii), a także koszty wywozu nieczystości.
Uśredniając, można przyjąć, że wysokość czynszu w budynku wielorodzinnym waha się od 200 do 1000 zł miesięcznie.
Tego typu obiekty mogą posiadać ogrzewanie miejskie bądź indywidulane. W przypadku pierwszego, można spotkać różne modele rozliczeń. Oczywiście najlepiej jak płatność dokonywana jest według faktycznego zużycia. Nie zawsze jest to jednak możliwe, a to chociażby ze względów technologicznych lub wtedy, gdy wspólnota obiera innym model, np. łącząc koszt ogrzewania budynku, który dzielony jest na poszczególne mieszkania w zależności od ich powierzchni.
Jeśli nieruchomość nie jest podłączona do miejskiej sieci ciepłowniczej, to ogrzewana jest najczęściej gazem, węglem lub elektrycznie.
Koszty ogrzewania wahają się od 200 do 800 zł miesięcznie w okresie zimowym i są uzależnione od technologii, termoizolacji domu oraz własnych preferencji. Latem opłaty są znacznie niższe i wynikają z podgrzania ciepłej wody – najczęściej nie przekraczają 100 zł.
Często nowe mieszkania wcale nie są podłączone do gazu. W przypadku starszych, biorąc pod uwagę tylko gotowanie, koszt wynosi od 40 do 120 zł miesięcznie.
Nie biorąc pod uwagę ogrzewania elektrycznego, jeśli do gotowania używamy płyty elektrycznej lub indukcyjnej, w mieszkaniu nie ma klimatyzacji, a przy tym używamy energooszczędnych urządzeń, to rachunek za prąd wyniesie od 100 do 250 zł miesięcznie.
A zatem, średni miesięczny koszt użytkowania mieszkania (bez podatku od nieruchomości i kosztu ubezpieczenia), wyniesie między 550 zł a 1 500 zł.
Opracowanie: Gerente.pl
