Jaką pojemność magazynu energii wybrać? Czy nowa dotacja będzie mieć sens?

• Wymóg 12 kWh może być zbyt wysoki dla wielu gospodarstw domowych bez pomp ciepła czy samochodów elektrycznych. W praktyce dla części prosumentów w pełni wystarczające byłyby magazyny o pojemności 5-10 kWh.
• Organizacje branżowe postulują obniżenie progu lub jego całkowite zniesienie, wskazując na ryzyko sztucznego zawężenia rynku. Zamiast sztywnej pojemności proponują limity wsparcia wyrażone w zł/kWh oraz maksymalną kwotę dotacji.
• Magazyny energii mogą zmienić sposób projektowania instalacji PV, promując mniejsze systemy i wyższą autokonsumpcję zamiast sprzedaży nadwyżek do sieci. To właśnie zwiększenie zużycia energii na miejscu ma być realną korzyścią zarówno dla prosumenta, jak i dla systemu elektroenergetycznego.

Program wsparcia prosumenckich magazynów energii na lata 2025-2029 ma być jednym z kluczowych instrumentów rozwoju autokonsumpcji i poprawy bezpieczeństwa systemu elektroenergetycznego. Jego ostateczny regulamin jest jednak nadal przygotowywany, a w ramach konsultacji branża zgłasza istotne zastrzeżenia. Zdaniem przedstawicieli sektora, bez korekt nowe wsparcie może nie przełożyć się na realne odciążenie sieci ani wzrost opłacalności inwestycji dla prosumentów.

Jednym z najbardziej dyskutowanych zapisów jest wymóg zakupu i montażu magazynu energii o minimalnej pojemności 12 kWh. Dodatkowo zgłoszenie instalacji musi zostać potwierdzone przez Operatora Systemu Dystrybucyjnego. W ocenie części branży taki próg może okazać się zbyt wysoki dla wielu gospodarstw domowych.

Czy 12 kWh to rzeczywiście minimum? Jaka pojemność magazynu dla jakiego domu?

Należy zwrócić uwagę, że optymalna pojemność magazynu zależy przede wszystkim od profilu zużycia energii w budynku.

“To zależy od domu i od urządzeń. Jeżeli to jest zwykły dom bez pomp, bez klimatyzacji i bez ładowarki samochodowej, to pojemność magazynu może mieścić się w granicach 5-10 kWh. Jeżeli mamy pompę ciepła czy klimatyzator, to mówimy już o 10-12 kWh. A jeśli mamy samochód elektryczny i chcemy być bardziej niezależni energetycznie, to pojemność rzędu 15-20 kWh jest już uzasadniona” – mówił w trakcie Forum Branżowego Grzegorz Gałczyński z GoodWe.

W praktyce oznacza to, że próg 12 kWh odpowiada raczej gospodarstwom o wyższym zużyciu energii, natomiast dla wielu prosumentów – szczególnie bez pomp ciepła czy samochodów elektrycznych – magazyn o pojemności 5-10 kWh byłby rozwiązaniem w pełni wystarczającym. Można więc powiedzieć, że nowa dotacja nie będzie skierowana do osób bez tych technologii.

Branża mówi jasno – próg powinien być niższy

Stanowisko organizacji branżowych jest jednoznaczne. PIME wskazuje, że jednym z kluczowych problemów projektowanych zasad jest ograniczona dostępność magazynów o pojemności powyżej 12 kWh oraz ryzyko sztucznego zawężenia rynku. Izba postuluje zniesienie tego progu lub obniżenie go do 5 kWh, zgodnie z typowymi urządzeniami dostępnymi na rynku. Zdaniem ekspertów kontrola kosztów programu powinna odbywać się nie poprzez arbitralne wymagania pojemnościowe, ale przez limity dotacji wyrażone w zł/kWh oraz maksymalną kwotę wsparcia.

Magazyn zamiast przewymiarowanej fotowoltaiki

Branża zwraca także uwagę, że magazyny energii mogą zmieniać podejście do projektowania instalacji PV. Zamiast przewymiarowanych systemów nastawionych na sprzedaż energii do sieci, prosument może postawić na mniejszą instalację i większą autokonsumpcję. Przykładowo, zamiast instalacji fotowoltaicznej o mocy 10 kWp inwestor może zdecydować się na układ 5 kWp uzupełniony magazynem energii o pojemności 10 kWh. Przy założeniu, że instalacja 5 kWp w słoneczny dzień produkuje około 25 kWh energii, taka pojemność magazynu nie jest chybiona, a pozwala znacząco zwiększyć zużycie energii na miejscu. To właśnie wzrost autokonsumpcji ma być główną korzyścią systemową – zarówno dla użytkownika, jak i dla sieci elektroenergetycznej.

Potrzebne korekty przed startem programu

Konsultacje pokazują, że branża popiera sam kierunek wsparcia magazynów energii, ale zwraca uwagę na ryzyko błędnych założeń w regulaminie. Bardzo dużo uwag dotyczyło właśnie tej kwestii, o czym pisaliśmy TUTAJ. Jeśli próg 12 kWh pozostanie bez zmian, program może ograniczyć dostępność dotacji dla wielu prosumentów i nie spełnić w pełni swojego celu. Ostateczny kształt regulaminu będzie kluczowy dla tego, czy magazyny energii staną się masowym rozwiązaniem wspierającym transformację energetyczną, czy pozostaną produktem dla wąskiej grupy odbiorców o wysokim zużyciu energii.

Źródła: PIME, SBFiME, GoodWe, własne.