Klimatyzacji nie może zamontować każdy. Sprawdź instalatora, zanim zapłacisz!

• Klimatyzator z F-gazem powinien montować instalator z certyfikatem personalnym, działający w firmie posiadającej certyfikat przedsiębiorcy.
• Aktualność obu dokumentów można bezpłatnie sprawdzić w publicznych rejestrach UDT.
• Za prace bez wymaganych uprawnień lub nielegalne obchodzenie się z F-gazami grozi kara do 15 tys. zł.

Potrzebne są dwa rodzaje certyfikatów

W przypadku klimatyzatorów zawierających F-gazy wymagania dotyczą zarówno osoby wykonującej prace, jak i przedsiębiorstwa świadczącego usługę.

Instalator, który ingeruje w układ chłodniczy, musi mieć odpowiedni certyfikat dla personelu F-gaz. Uprawnienie obejmuje m.in. instalowanie, naprawę, konserwację, serwisowanie, odzysk czynnika chłodniczego oraz likwidację urządzenia.

To jednak nie wszystko. Firma wykonująca takie usługi na rzecz klientów powinna posiadać również certyfikat dla przedsiębiorców F-gaz. Obowiązek dotyczy także jednoosobowych działalności gospodarczych, nawet jeśli właściciel firmy sam ma uprawnienia personalne, potrzebuje dodatkowo certyfikatu przedsiębiorcy.

Jak wyjaśnia UDT, obowiązek ten dotyczy stacjonarnych urządzeń klimatyzacyjnych, chłodniczych i pomp ciepła zawierających fluorowane gazy cieplarniane. Nie zależy on od wielkości urządzenia ani ilości znajdującego się w nim czynnika. Samodzielny montaż typowego klimatyzatora split bez odpowiedniego certyfikatu nie jest więc zgodny z przepisami. Certyfikat personalny może uzyskać również osoba prywatna, ale musi wcześniej zdać egzamin przed uprawnioną jednostką.

W zależności od zakresu wykonywanych prac instalator może potrzebować również dodatkowych kwalifikacji, np. uprawnień energetycznych albo uprawnień związanych z napełnianiem zbiorników ciśnieniowych. Warto odwiedzić stronę Urzędu Dozoru Technicznego, by rozwiać wszelkie wątpliwości.  

Jak sprawdzić firmę montującą klimatyzację?

Przed zleceniem montażu warto poprosić wykonawcę o podanie numerów obu certyfikatów. Następnie można bezpłatnie zweryfikować je w publicznych wykazach prowadzonych przez UDT.

Urząd udostępnia osobno rejestr certyfikatów dla personelu oraz rejestr certyfikatów przedsiębiorców. W przypadku firmy można sprawdzić m.in. jej nazwę, NIP, zakres uprawnień oraz aktualny status dokumentu. To szczególnie ważne, ponieważ certyfikat może być nie tylko ważny, lecz także zawieszony albo cofnięty.

Klient powinien upewnić się, że firma znajduje się w wykazie, jej dane odpowiadają informacjom na umowie lub fakturze, a status certyfikatu pozwala na wykonywanie prac. Warto też sprawdzić osobę, która faktycznie pojawi się na miejscu – certyfikat przedsiębiorstwa nie zastępuje bowiem uprawnień instalatora.

UDT zawiesza setki certyfikatów

Kontrole pokazują, że posiadanie certyfikatu nie zawsze oznacza, że przedsiębiorca przez cały czas spełnia wszystkie wymagania. UDT sprawdza zarówno firmy ubiegające się o dokument, jak i podmioty już działające na rynku.

W 2025 roku urząd przeprowadził 3209 kontroli i zawiesił 358 certyfikatów przedsiębiorców. W 2026 roku wykonano już 1379 kontroli, a zawieszeniem zakończyło się 191 przypadków. Najczęściej stwierdzane nieprawidłowości dotyczyły braków w wyposażeniu technicznym, nieprawidłowych procedur oraz błędów w dokumentowaniu wykonywanych czynności.

W praktyce firma zajmująca się klimatyzacją powinna dysponować sprzętem umożliwiającym bezpieczne wykonanie instalacji i odzysk czynnika, stosować wymagane procedury oraz prowadzić dokumentację potwierdzającą prawidłowe postępowanie z F-gazami.

Za pracę bez certyfikatu grozi do 15 tys. zł kary

Wykonywanie czynności bez wymaganych uprawnień może skutkować administracyjną karą pieniężną. Organy Inspekcji Ochrony Środowiska mogą nałożyć sankcję sięgającą 15 tys. zł m.in. za prowadzenie prac bez certyfikatu, nielegalny zakup fluorowanych gazów cieplarnianych albo celowe uwalnianie ich do atmosfery.

Dla klienta wybór legalnie działającej firmy ma znaczenie nie tylko z punktu widzenia przepisów. Błędy przy montażu mogą doprowadzić do nieszczelności układu, ucieczki czynnika, spadku wydajności, wyższego zużycia energii, a nawet uszkodzenia urządzenia. Brak dokumentów potwierdzających prawidłową instalację może również utrudnić skorzystanie z gwarancji producenta.

Źródło: UDT.