Koalicja z Hamburga, czy ten pakt zmieni ceny prądu?

• Joint Offshore Wind Investment Pact porządkuje tempo i zasady rozwoju morskiej energetyki wiatrowej na Morzu Północnym, zwiększając przewidywalność inwestycji i bezpieczeństwo energetyczne Europy.
• Do 2050 roku państwa regionu planują 300 GW offshore wind, z bardziej stabilnym przyrostem mocy po 2030 r., co ma ustabilizować rynek i łańcuchy dostaw.
• Skala inwestycji może obniżyć koszty energii nawet o 30% do 2040 r., ograniczyć import paliw kopalnych i przyspieszyć integrację europejskiego rynku energii.

Czym jest Joint Offshore Wind Investment Pact?

Joint Offshore Wind Investment Pact to porozumienie polityczne zawarte podczas North Sea Summit 2026 w Hamburgu. Dokument podpisali przedstawiciele rządów Belgii, Danii, Francji, Niemiec, Irlandii, Luksemburga, Holandii, Norwegii i Wielkiej Brytanii, a także reprezentanci branży offshore wind oraz operatorzy systemów przesyłowych. Choć pakt nie zawiera bezpośrednich zobowiązań finansowych, jego znaczenie polega na skoordynowaniu planów rozwoju morskiej energetyki wiatrowej w jednym z kluczowych obszarów energetycznych Europy. Dla inwestorów ma to być sygnał większej przewidywalności i mniejszego ryzyka regulacyjnego.

Dlaczego Morze Północne ma strategiczne znaczenie?

Morze Północne od lat uznawane jest za naturalne zaplecze energetyczne Europy Północnej. Dogodne warunki wiatrowe, stosunkowo płytkie wody i rozwinięta infrastruktura przesyłowa sprawiają, że region ten idealnie nadaje się do rozwoju wielkoskalowych farm wiatrowych. Jednocześnie Europa mierzy się z problemem wysokiej zależności od importu energii. Obecnie około 58% zużywanej energii w UE pochodzi z importu, głównie paliw kopalnych. Wojna w Ukrainie i ograniczenie dostaw rosyjskiego gazu dodatkowo uwypukliły potrzebę budowy własnych, stabilnych źródeł energii.

300 GW offshore wind do 2050 roku

Państwa Morza Północnego już wcześniej deklarowały budowę 300 GW mocy w morskiej energetyce wiatrowej do 2050 roku. Nowy pakt nie tyle podnosi ambicje, co porządkuje sposób ich realizacji. Najwyższym elementem jest zapowiedź bardziej równomiernego tempa inwestycji w latach 2031–2040, na poziomie do 15 GW nowych mocy rocznie w skali Europy. Ma to ograniczyć wahania na rynku, poprawić stabilność łańcuchów dostaw i umożliwić przemysłowi planowanie produkcji w dłuższym horyzoncie.

Mechanizmy wsparcia i warunki dla inwestorów

Sygnatariusze paktu zapowiadają rozwój bardziej przewidywalnych ram inwestycyjnych dla offshore wind. W praktyce oznacza to m.in. wykorzystanie:

• dwustronnych kontraktów różnicowych (CfD),
• długoterminowych umów zakupu energii (PPA),
• rozwiązań transgranicznych, obejmujących kilka państw jednocześnie.

Według Ørsted takie instrumenty są kluczowe, by przyciągnąć kapitał prywatny i umożliwić realizację projektów na skalę odpowiadającą europejskim potrzebom energetycznym.

Jakie mogą być skutki dla cen energii i gospodarki?

Branża offshore wind szacuje, że dzięki skali inwestycji i stabilizacji rynku koszt energii z morskich farm wiatrowych może spaść o około 30% do 2040 roku. Efekt ten ma wynikać m.in. z efektu skali, rozwoju europejskiego przemysłu komponentów oraz lepszego wykorzystania infrastruktury sieciowej. Dostarczenie 300 GW mocy offshore na Morzu Północnym może również przynieść znaczące oszczędności makroekonomiczne. Według szacunków sektora Europa mogłaby ograniczyć import paliw kopalnych nawet o 70 mld euro rocznie, jednocześnie obniżając emisje CO₂ o około 15%.

Jednym z istotnych elementów porozumienia jest rozwój tzw. offshore hybrid assets, czyli farm wiatrowych połączonych z więcej niż jednym krajem. Takie rozwiązania umożliwiają przesył energii między rynkami, zwiększają elastyczność systemu i ograniczają zjawisko nadprodukcji oraz ujemnych cen energii. Dla Europy oznacza to krok w stronę realnie zintegrowanego rynku energii elektrycznej na Morzu Północnym.

Co to oznacza dla Polski i regionu?

Choć Polska nie jest stroną paktu, jego skutki mogą mieć pośrednie znaczenie także dla krajów Morza Bałtyckiego. Rozwój europejskiego rynku offshore wind, standaryzacja mechanizmów wsparcia oraz spadek kosztów technologii mogą przełożyć się na tańsze projekty również poza Morzem Północnym.

Źródła: własne, reuters, orsted