Kogeneracja – czym jest i czemu promuje ją Urząd Regulacji Energetyki?

Kogeneracja (inaczej produkcja w skojarzeniu) charakteryzuje się wysoką efektywnością energetyczną – wykorzystanie ciepła odpadowego powstającego przy produkcji energii elektrycznej sprawia, że sprawność całego procesu znacznie wzrasta, a straty maleją. 

Zyski ze skojarzonego wytwarzania

Sprawność źródła wytwarzającego energię w skojarzeniu może przekraczać nawet 80 proc. podczas gdy w procesie wytwarzania energii elektrycznej w elektrowni kondensacyjnej bardzo trudnym jest osiągnięcie 50 proc. sprawności. Oznacza to, że efektywność energetyczna systemu skojarzonego może być nawet o 30 proc. wyższa niż w procesie oddzielnego wytwarzania energii elektrycznej i ciepła – czytamy na stronie URE.

Większość systemów ciepłowniczych w Polsce nie spełnia kryteriów efektywności energetycznej. Duża część z nich znajduje się na obszarach wiejskich – wprowadzenie kogeneracji jest dla tych terenów szansą na polepszenie jakości powietrza, zapewnienie bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej i ciepła, a także poprawę efektywności wykorzystania nośników energii.

Wykorzystanie kogeneracji wymaga jednak wysokich nakładów inwestycyjnych. Mechanizm wsparcia, wprowadzony ustawą z dnia 14 grudnia 2018 r. o promowaniu energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji, ma zapewnić impuls do powstawania nowych inwestycji. 

Wsparcie dla mniejszych jednostek

9 lipca URE ogłosiło terminy aukcji CHP (ang. combined heat and power – kogeneracja). Nowe i znacznie zmodernizowane jednostki kogeneracji o mocy 1-50 kW będą mogły ubiegać się o przyznanie wsparcia w łącznej wysokości 3,7 mld zł. Sesja aukcji potrwa trzy dni – od 16 do 18 września bieżącego roku. Aukcja zostanie przeprowadzona w formie papierowej. 

Wrześniowa aukcja będzie trzecią przeprowadzoną w tym roku. Pierwsza odbyła się w marcu – nie wyłoniono w niej jednak zwycięzców, ponieważ uczestnicy aukcji nie spełnili warunków określonych w regule wymuszania konkurencji. Druga aukcja – przeprowadzona w czerwcu – wyłoniła dwa podmioty. Każdy z nich złożył po dwie oferty. Łącznie do dwóch zwycięzców trafi około 164 mln złotych przyznanych za wytworzenie, wprowadzenie do sieci elektroenergetycznej i sprzedaż ponad 0,628 TWh energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji.

Duże pieniądze dla dużych instalacji

Tydzień później, od 24 do 26 września, odbędzie się nabór na premię kogeneracyjną indywidualną. Ta forma wsparcia dotyczy większych jednostek – o mocy zainstalowanej elektrycznej powyżej 50 kW. W tym naborze rozdzielone będą mogły zostać środki wysokości 17,3 mld zł. Będzie to drugi nabór w tym roku – w marcu, kiedy odbywał się poprzedni, nie zgłoszono żadnych ofert. 

Taki a nie inny mechanizm

Mechanizm wsparcia opiera się na formule akcyjnej. Taka forma podyktowana jest kilkoma powodami: umożliwia minimalizację zjawiska przerzucania kosztów na klientów końcowych i wymusza konkurencję. Przy okazji, pieniądze z systemu wsparcia płyną do tych lokalizacji, gdzie kogeneracja jest najbardziej opłacalna. 

Źródło: URE