Kolejne kotły na pellet zawieszone w programie Czyste Powietrze! Co z prefinansowaniem?

• Liczba zawieszonych kotłów na pellet na liście ZUM wzrosła z 855 do 936 modeli. Część urządzeń została usunięta już po zakończeniu okresu przejściowego dotyczącego bazy EPREL.
• NFOŚiGW potwierdza, że kluczowe znaczenie ma data na fakturze obejmującej zakup i montaż urządzenia. Jeżeli w tym dniu kocioł znajdował się na liście ZUM, inwestycja spełnia warunki programu.
• Ta sama zasada obowiązuje także w przypadku prefinansowania. Faktura zaliczkowa nie musi zawierać szczegółowych danych urządzenia, a decydujący pozostaje moment zakupu.

Do naszej redakcji spływają pytania od czytelników, którzy po zawieszeniu setek urządzeń grzewczych na liście ZUM obawiają się o możliwość rozliczenia dotacji w programie Czyste Powietrze. W tej sprawie uzyskaliśmy potwierdzenie i wyjaśnienia z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Jak informuje NFOŚiGW, kluczowe znaczenie ma data na fakturze dokumentującej zakup i montaż urządzenia.

"Zgodnie z zasadami programu podstawą do wypłaty dofinansowania jest data na fakturze zakupu i montażu urządzenia. Faktura (lub inny dokument księgowy) musi obejmować zarówno zakup, jak i montaż urządzenia. Jeżeli inwestor posiada taką fakturę z datą, gdy urządzenie znajdowało się na liście ZUM, spełnia warunki programu – nawet jeśli obecnie urządzenie zostało zawieszone z powodu braku informacji o wpisie do bazy EPREL" – poinformował naszą redakcję NFOŚiGW.

Kolejne kotły na pellet zawieszone na liście ZUM

Przypomnijmy, że 15 grudnia 2025 r. wraz z zakończeniem okresu przejściowego dotyczącego wpisów w bazie EPREL na liście ZUM zawieszono ponad 1300 urządzeń, w tym 855 kotłów na pellet, wypadło z programu Czyste Powietrze. Powodem były braki formalne po stronie producentów, którzy nie uzupełnili wymaganych danych w unijnej bazie EPREL.

Jednak dwa dni później sytuacja uległa zmianie, bo według stanu na 17 grudnia na liście ZUM widnieje już 936 zawieszonych kotłów na pellet, czyli o 81 więcej niż 15 grudnia. Mamy potwierdzenie, że na pewno część z nich została zawieszona właśnie 17 grudnia (fragment listy ZUM poniżej). To naturalnie rodzi pytania o przyczyny tej decyzji. Jeżeli powodem był brak wpisu do bazy EPREL, zawieszenie powinno nastąpić już 15 grudnia, a nie dwa dni później. Co więcej, w tym czasie kotły te mogły być jeszcze dotowane w programie Czyste Powietrze, co – w przypadku braku EPREL – oznaczałoby rozbieżność z zasadami listy ZUM i samego programu. Z tego względu zwróciliśmy się do IOŚ-PIB z prośbą o wyjaśnienie, czy przyczyna późniejszych zawieszeń była inna. Tym bardziej że w pozostałych kategoriach zmian praktycznie nie odnotowano.

• Więcej o pierwszym zawieszeniu urządzeń grzewczych przeczytasz w materiale: Czyste Powietrze – ponad 1300 urządzeń zawieszonych! Głównie to kotły na pellet. Co teraz z Twoją dotacją?

Prefinansowanie – czy tutaj zasada jest inna?

Wróćmy do wątpliwości, o które pytają nas czytelnicy. Jednym z najczęściej powtarzających się głosów są sygnały od beneficjentów oraz wykonawców, którzy rozpoczęli inwestycję wcześniej, otrzymali zaliczkę z WFOŚiGW w ramach prefinansowania lub dokonali zakupu urządzenia w momencie, gdy figurowało ono na liście ZUM. Dziś z kolei dowiadują się, że dany model został z niej usunięty z powodów formalnych związanych z bazą EPREL.

Wątpliwości dotyczą przede wszystkim sytuacji, w których inwestycja jest w trakcie realizacji, termin na wykonanie prac jeszcze nie upłynął, a faktura końcowa zostanie wystawiona już po wykreśleniu urządzenia z listy ZUM. Czy w takim przypadku inwestycja nadal spełnia warunki programu, skoro w momencie podejmowania decyzji oraz wypłaty zaliczki wszystko odbywało się zgodnie z obowiązującymi zasadami programu Czyste Powietrze? Czy w tym przypadku również liczy się data zakupu urządzenia grzewczego? Okazuje się, że sytuacja wygląda tak samo, jak w przypadku zwykłej ścieżki finansowania termomodernizacji z programu Czyste Powietrze.

“Zasada pozostaje ta sama. Ponadto informujemy, że faktura zaliczkowa nie musi zawierać szczegółów dotyczących źródła” – doprecyzował NFOŚiGW.

Trzeba przy tym podkreślić, że od pierwszego zawieszenia urządzeń na liście ZUM minęło zaledwie kilkadziesiąt godzin, a już pojawiają się kolejne zmiany i nowe wątpliwości. To pokazuje, że sytuacja w programie Czyste Powietrze wciąż się rozwija i najprawdopodobniej nie jest to koniec problemów oraz korekt, z którymi w najbliższym czasie będą musieli mierzyć się zarówno beneficjenci, jak i wykonawcy. Zatem w programie Czyste Powietrze bez zmian...

Opracowanie własne na podstawie informacji uzyskanych od NFOŚiGW.