Komisja Europejska rekomenduje przedłużenie zamrożenia cen energii 

Podczas gdy obecny rząd opowiada się za utrzymaniem zamrożonych cen energii w przyszłym roku, opozycja, która przymierza się do objęcia władzy, zapowiada stopniowe wycofywanie pomocy państwa. Pewien kompromis proponuje Unia Europejska, która zaleca   częściowe przedłużenie o kolejne trzy miesiące przepisów, umożliwiających państwom członkowskim przyznawanie pomocy finansowej w formie pomocy publicznej.

Zdjęcie autora: Magdalena Mateja-Furmanik
Zdjęcie autora: Magdalena Mateja-Furmanik

Magdalena Mateja-Furmanik

Redaktorka portalu GLOBEnergia

Podziel się

Zgodnie z szacunkami Forum Energii rachunek za prąd dla gospodarstw domowych w przyszłym roku bez zamrożenia cen może wzrosnąć nawet o 70%. Obecnie dla gospodarstwa, którego roczne zużycie zamyka się w 2000 kWh, stawka za 1 kWh wynosi 0,90 zł. W przyszłym roku bez pomocy państwa może wzrosnąć do 1,53 zł

Specjaliści zarówno rządowi jak i opozycyjni są zgodni - skokowe odmrożenie cen prądu jest niemożliwe. Wiązałoby się ze zbyt dużym szokiem dla gospodarstw domowych. Oba ugrupowania różnią się jednak co do metody absorpcji tego szoku. 

Jak pisaliśmy szerzej w tym artykule, ze względu na spadające ceny na giełdzie, opozycja planuje odmrażać ceny stopniowo i zachęcać do oszczędzania energii np. poprzez zmniejszenie limitu taniej energii poniżej pułapu średniego zużycia - np. do 1,5 MWh. Dodatkowo cena zamrożonej energii powinna również wzrosnąć, lecz wciąż utrzymywać się poniżej ceny rynkowej, by finalnie rachunek wzrósł nie o 70%, lecz o 10-20%. 

Z kolei partia rządząca jeszcze przed wyborami rozpoczęła działania zgodne z zupełnie inną strategią. 19 września 2023 roku w życie weszła nowelizacja ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej, która m.in zwiększyła limit zużycia energii objęty zamrożeniem cen z 2 MWh do 3 MWh dla gospodarstw domowych. Z kolei we wtorek 7 listopada br. minister aktywów państwowych Jacek Sasin zapowiedział przedstawienie projektu ustawy przedłużającej obowiązywanie ceny maksymalnej energii z 2023 roku na następny rok. Forma tzw. Tarczy Solidarnościowej w przyszłym roku miałaby nie ulec żadnej zmianie. 

Propozycja Unii Europejskiej 

Rekordowo wysokie ceny energii nie zostały odnotowane wyłącznie w Polsce, lecz w całej Europie. W związku z tym wszystkie państwa Unii Europejskiej zastosowały różne rodzaje interwencjonizmu, by pomóc obywatelom przetrwać ten kryzys. Co ciekawe, zgodnie z raportem ARE w tym samym czasie takie same mechanizmy osłonowe jak Polska zastosowało aż 19 państw europejskich. 

W związku ze spadającymi cenami na giełdzie Europa planuje stopniowo odchodzić od interwencjonizmu i docelowo powrócić do sytuacji, w której to wolny rynek reguluje cenę energii. By jednak pozwolić konsumentom na adaptację do nowej sytuacji, Komisja Europejska zaproponowała przedłużenie do 31 marca 2024 roku przepisów umożliwiających państwom członkowskim dalsze przyznawanie pomocy finansowej mającą zrekompensować wysokie ceny energii. Zastosowanie tego rozwiązania rekomendowane jest jedynie wtedy, gdy ceny energii znacznie przekraczają poziom sprzed kryzysu.  

Obecnie państwa członkowskie mogą zgłosić swoje uwagi do wniosku KE. Po ich rozpatrzeniu Unia Europejska wprowadzi tymczasowe ramy prawne dla okresu przejściowego przed całkowitym odmrożeniem cen.