Koniec chińskich pomp ciepła w programie Czyste Powietrze od 2027 roku? Propozycja NFOŚiGW budzi kontrowersje
NFOŚiGW proponuje, aby od 1 stycznia 2027 roku na Liście ZUM mogły znajdować się wyłącznie pompy ciepła i kotły na biomasę produkowane na terenie Unii Europejskiej. To oznaczałoby wykluczenie wielu urządzeń wytwarzanych poza UE – w tym dużej części produktów z Chin.
Redakcja GLOBEnergia
- Produkcja w UE jako warunek dotacji. Pompa ciepła ma być uznana za „europejską”, jeśli końcowe scalenie obiegu chłodniczego i test szczelności odbędą się w zakładzie na terenie UE. Spełnienie kryteriów będzie musiała potwierdzić akredytowana jednostka certyfikująca.
- Zmiana może mocno ograniczyć rynek. Wiele popularnych modeli produkowanych jest dziś poza UE, mimo że spełniają normy i są na Liście ZUM. Nowe zasady mogą zmniejszyć konkurencję i wpłynąć na wzrost cen urządzeń.
- Na razie to projekt do konsultacji. Branża prawdopodobnie zgłosi zastrzeżenia, bo propozycja jest bardzo restrykcyjna i obejmuje wyłącznie kraje UE. Ostateczny kształt przepisów poznamy po zakończeniu konsultacji.
Pompy ciepła? Tylko te produkowane na terenie Unii Europejskiej!
Jak wynika z dokumentu „Kierunki proponowanych zmian we wdrażaniu programu Czyste Powietrze”, planowane korekty w regulaminie Listy Zielonych Urządzeń i Materiałów mają prowadzić do dalszego podniesienia jakości urządzeń oraz materiałów dostępnych dla beneficjentów. NFOŚiGW zapowiada, że nowe zasady mają przełożyć się na wyższe standardy środowiskowe i serwisowe produktów wpisywanych na Listę ZUM, a także większą przejrzystość kryteriów dopuszczania ich do dofinansowania.
“Wśród kluczowych modyfikacji przewiduje się wprowadzenie nowych kryteriów produkcji, zgodnie z którymi pompy ciepła oraz kotły na biomasę umieszczane na Liście ZUM będą musiały być produkowane na terenie państw Unii Europejskiej” – czytamy w komunikacie NFOŚiGW.
Warto przypomnieć, że tylko urządzenia znajdujące się na Liście ZUM mogą być dotowane w ramach programu Czyste Powietrze. Podsumujmy to, co wiemy: Fundusz zamierza wykluczyć z programu produkty wytwarzane poza UE – w szczególności wiele urządzeń pochodzących z Chin.
Co istotne, projektowane zmiany precyzyjnie definiują, co będzie uznawane za miejsce produkcji. W przypadku pomp ciepła ma to być zakład, w którym następuje końcowe scalenie obiegu chłodniczego przed jego hermetycznym zamknięciem oraz testem szczelności. Oznacza to, że elementy składowe pomp ciepła będą mogły być sprowadzane spoza Unii Europejskiej, ale gotowe urządzenia już nie.
Dla kotłów kluczowe mają być zasadnicze procesy wytwórcze prowadzące do powstania gotowego urządzenia. Nie będzie to aż tak problematyczne, bo większość produkcji kotłów na pellet jest jednak europejska. Ponadto spełnienie wymogów – w tym dotyczących miejsca produkcji – ma być potwierdzane w raporcie jednostki certyfikującej posiadającej akredytację Polskiego Centrum Akredytacji, zgodnie z normą PN-EN ISO/IEC 17065. Planowany termin wejścia w życie zmian to 1 stycznia 2027 roku.
Koniec chińskich pomp ciepła w programie Czyste Powietrze
Trzeba jednak podkreślić, że jest to ruch naprawdę bezpardonowy. Wiele pomp ciepła dostępnych dziś na rynku – również tych popularnych i sprawdzonych – produkowanych jest poza Unią Europejską. Co więcej, mowa jest wyłącznie o UE, a nie np. o krajach EFTA, co dodatkowo zawęża katalog dopuszczonych urządzeń. To na razie projekt przekazany do konsultacji, ale można się spodziewać, że branża zgłosi wobec niego liczne zastrzeżenia.
Nie jest bowiem tak, że wszystkie urządzenia produkowane w Chinach są wadliwe czy problematyczne. Wiele z nich działa prawidłowo i przechodzi badania w akredytowanych laboratoriach właśnie po to, by znaleźć się na Liście ZUM. Pod wieloma względami tak restrykcyjne podejście może okazać się dla programu ryzykowne – ograniczy konkurencję, może podnieść ceny i utrudnić dostęp do technologii dla beneficjentów. Na ocenę skutków tych propozycji trzeba będzie jednak poczekać, bo kluczowe będą dalsze reakcje rynku i wynik konsultacji społecznych.
Uwagi i sugestie można przesyłać drogą mailową na adres: konsultacjePPCP@nfosigw.gov.pl. W tytule wiadomości należy wpisać: „Konsultacje społeczne Czyste Powietrze”. Macie na ten temat swoje zdanie? Zapraszamy również do sekcji komentarzy.
Źródło: NFOŚiGW.
