Koniec uniwersalnych modułów, czyli fotowoltaika do zadań specjalnych

• Projekty specjalne notują szybki wzrost. Carporty PV i instalacje AgriPV należą dziś do segmentów o dwucyfrowej dynamice wzrostu.
• Moduły PV przestają być uniwersalne. Coraz częściej projektuje się je pod konkretne zastosowania i lokalne regulacje rynkowe.
• Agrofotowoltaika otwiera nowe możliwości. Transparentne moduły pozwalają łączyć produkcję energii z uprawami rolnymi.

Rynek fotowoltaiki przez lata rozwijał się przede wszystkim dzięki instalacjom dachowym oraz wielkoskalowym farmom PV. W branży mówi się o tzw. projektach specjalnych – takich jak carporty fotowoltaiczne czy instalacje agrofotowoltaiczne. Czy to jedynie niszowe rozwiązania, czy raczej segment, który w najbliższych latach będzie zyskiwał na znaczeniu? O potencjale tego typu instalacji rozmawiano między innymi podczas Forum Solar+, które odbyło się w trakcie Targów ENEX w Kielcach. W niektórych obszarach rynku dynamika wzrostu jest dziś wyraźnie wyższa niż w przypadku tradycyjnych instalacji PV.

Carporty fotowoltaiczne i AgriPV – segment rynku z dużym potencjałem

Carporty fotowoltaiczne, czyli zadaszenia parkingów zintegrowane z instalacją PV, a także projekty agrofotowoltaiczne należą obecnie do najszybciej rozwijających się segmentów rynku. Ich rozwój wynika zarówno z rosnącego zapotrzebowania na energię odnawialną, jak i z poszukiwania nowych przestrzeni do montażu instalacji.

Jak wskazywał Marcin Wnuszyński z firmy DMEGC Solar: “Segment carportów fotowoltaicznych i segment AgriPV to jest ten obszar rynku, który charakteryzują wzrosty dwucyfrowe, porównując do już dojrzałego rynku takich instalacji jak wielkoskalowe czy dachowe”

To właśnie dynamiczny wzrost sprawia, że coraz więcej firm zaczyna interesować się projektami specjalnymi. Jednocześnie rozwój tego segmentu wpływa także na sposób projektowania samych modułów fotowoltaicznych.

Koniec uniwersalnych modułów PV?

Jeszcze kilka lat temu producenci starali się tworzyć moduły możliwie uniwersalne, które można było stosować w różnych typach instalacji. Obecnie podejście to zaczyna się zmieniać. Rynek niejako wymusza rozwiązania dopasowane do konkretnych zastosowań i regulacji prawnych obowiązujących w poszczególnych krajach.

“Ogólnie rynek uniwersalnego modułu już się skończył. Dzisiaj producenci modułów muszą dostosować się do lokalnych wymogów, do kryteriów, do wsparcia rządowego, do danych programów, a w wielu krajach europejskich te programy różnie wyglądają” – mówił Marcin Wnuszyński, DMEGC Solar.

Dobrym przykładem jest Francja, gdzie w systemach wsparcia dla fotowoltaiki coraz większą rolę odgrywa tzw. ślad węglowy modułów. Instalacje wykorzystujące moduły o niskim poziomie emisji CO₂ w procesie produkcji mogą liczyć na łatwiejszy dostęp do finansowania, o czym wspominał ekspert z DMEGC Solar.

• Zobacz również: “Kiedyś dominowało podejście: budować jak najwięcej” – a teraz? Zmiany na rynku farm PV

Regulacje w Europie wpływają na projektowanie modułów

Różnice regulacyjne widoczne są także w innych krajach europejskich. W Niemczech przez wiele lat obowiązywały przepisy ograniczające powierzchnię modułów fotowoltaicznych do dwóch metrów kwadratowych. Dopiero niedawno część landów zdecydowała się złagodzić te regulacje.

“Rynek niemiecki – większość producentów przez wiele lat posiadała moduły tak zwane do 2 m². Skąd to wynika? Landy niemieckie wymagały przepisu poniżej 2 m². Dzisiaj większość tych landów już zmienia ten przepis do poniżej 3 m², dzięki czemu producenci mają szersze pole popisu” – wyjaśnił ekspert z DMEGC Solar.

Jeszcze bardziej wymagające regulacje dotyczą carportów fotowoltaicznych. W Niemczech traktowane są one jako element infrastruktury budowlanej, co oznacza konieczność spełnienia dodatkowych norm bezpieczeństwa – szczególnie w przypadku instalacji montowanych nad przestrzenią użytkową.

Agrofotowoltaika i transparentne moduły PV

Ciekawym kierunkiem rozwoju projektów specjalnych jest również agrofotowoltaika. W niektórych krajach europejskich instalacje PV powstają na terenach rolniczych, gdzie panele współpracują z produkcją rolną. Ten model prowadzenia gospodarstwa się popularyzuje. Jednym z przykładów jest Holandia, gdzie popularność zdobywają moduły transparentne umożliwiające jednoczesne prowadzenie upraw i produkcję energii.

Rynek holenderski jest dobrym przykładem rozwoju AgriPV z wykorzystaniem modułów transparentnych. Firma DMEGC Solar informuje, że dostępne są rozwiązania o poziomie transparentności od 3 do 48%. Rozwój tego segmentu wspiera rządowy program SDE, a w praktyce już około co czwarta instalacja komercyjna wykorzystuje moduły transparentne.

Projekty specjalne – choć nadal stanowią mniejszą część rynku – mogą w najbliższych latach odegrać zdecydowanie większą rolę w rozwoju branży fotowoltaicznej. Dynamiczne tempo wzrostu oraz rosnące znaczenie regulacji sprawiają, że producenci i inwestorzy coraz uważniej przyglądają się właśnie tym segmentom rynku.

Forum Magazynowania Energii i Fotowoltaiki SOLAR+ 2026